Ճտերն աշնանն են հաշվում

Հայաստանի իշխանությունները որոշեցին ևս մեկ ամսով երկարաձգել արտակարգ դրության ռեժիմը՝ առանց հաշվի առնելու դրա հնարավոր հետևանքները երկրի տնտեսության և քաղաքացիների սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա։

Առջևում սեպտեմբերի 1-ն է՝ նոր ուսումնական տարին, որի վերաբերյալ ևս լուծում դեռևս հստակ չէ։ «Հաշվի առնելով, որ ուսումնական տարին մոտենում է, առաջնային ուշադրություն է դարձվել հանրակրթության և բարձրագույն կրթության ոլորտների վրա: Արդեն իսկ ունենք մշակված մոդելներ՝ համաճարակային իրավիճակից կախված, թե ինչ մոդելով ենք վերաբացում հանրակրթական օջախներն ու բուհերը։ Մինչև օգոստոսի 10-ը մենք արդեն վերջնական ծրագիր կներկայացնենք: Նմանատիպ ծրագրային մոդելներ մշակվել են նաև այլ ոլորտների համար»,- պարետատան օգոստոսի 5-ի նիստից հետո, որտեղ որոշվել էր ևս մեկ ամսով երկարաձգել արտակարգ դրությունը, հայտարարել է Տիգրան Ավինյանը:

Կրթական հաստատությունները փակ պահել և ուսուցումն ամբողջապես առցանց իրականցնել այլևս հնարավոր չէ։ ՄԱԿ-ն ու Յունիսեֆը դեռ հուլիսին են կոչ արել վերաբացել դպրոցները, քանի որ երեխաների կրթության իրավունքը տուժում է։ Առողջության համաշխարհային կազմակերպությունը ևս առաջարկում է բացել կրթական հիմնարկները՝ պահպանելով համավարակի բոլոր կանոնները՝ սոցիալական հեռավարություն, ախտահանման պայմաններ և այլն։
Հայասատանի համար ստեղծված իրավիճակը կրկնակի բարդ է, քանի որ ուսումնական պրոցեսի ընթացքում համավարակի կաննոների պահպանումը թանկ հաճույք է։ Ի վերջո, ինչ է նշանակում դասերը վերսկսել՝ պահպանելով համավարակի կանոնները․ դա նշանակում է դասերը կազմակերպել մինչև 20 հոգանոց դասարաններում՝ ապահովելով սոցիալական հեռավորություն։ Բայց սա իր հերթին նշանակում է՝ շեշտակի ավելացնել ուսուցիչների վարձատրության ֆոնդը, քանի որ, օրինակ, Երևանում դասարանների մեծ մասի ծանրաբեռնվածությունը 30 և ավել աշակերտի է հասնում։ Այսինքն՝ նույն դասարանում, մեկի փոխարեն, երկու ուսուցիչ ներգրավելու անհրաժեշտություն կառաջանա։

Համավարակի կանոններն առանց հավելյալ միջոցների հնարավոր է կազմակերպել փոքր՝ մինչև 150 աշակերտ ունեցող դպրոցներում, իսկ մեծ դպրոցներում դա իրատեսական չէ։ Թե ինչ լուծում կառաջարկվի, թերևս կերևա մինչև օգոստոսի 10-ը։ Կրթությունից բացի՝ շարունակում է լրջագույն կորուստներ կրել տնտեսությունը, ինչն ուղղակիորեն անդրադառնում է քաղաքացիների սոցիալական վիճակի վրա։ Կառավարությունը ստիպված է լինելու շարունակել աջակցության ծրագրերը։ Մեր հարևան Վրաստանում արդեն կառավարությունը հաստատել է կոմունալ վճարների փոխհատուցման նոր ծրագիր։ Վրաստանի կառավարությունը կվճարի երկրի քաղաքացիների կոմունալ վարձերը գալիք նոյեմբեր, դեկտեմբեր, հունվար և փետրվար ամիսներին: Այս մասին Վրաստանի կառավարության նիստում հայտարարել է երկրի վարչապետ Գեորգի Գախարիան:
«Քաղաքացիների եկամուտների նվազումը կամ աշխատանքի կորուստը փոխհատուցելու համար կառավարությունը որոշում է ընդունել 4 ամսով երկարաձգել կոմունալ ծառայությունների վճարմանն ուղղված աջակցության ծրագիրը: Դա կլինի նոյեմբեր, դեկտեմբեր, հունվար և փետրվար ամիսներին: Օգնությունը լինելու է նույն սկզբունքով` կառավարությունը կփոխհատուցի մինչև 200 կՎտ էլեկտրաէներգիա և 200 խորանարդ մետր գազ սպառած բնակիչների ծախսերը: Մեր համեմատաբար ապահովված քաղաքացիները հնարավորություն կունենան հրաժարվել այս օգնությունից»,-հայտարարել է Գախարիան:
Վրաստանը, հիշեցնենք, գարնանային երեք ամիսներին ևս նույն սկզբունքով հատուցել էր կոմունալ վճարները։ Գախարիան նշել է նաև, որ իրենք հասկանում են, որ ամեն ինչ պետք է անեն աշխատանքը կորցրած բոլոր քաղաքացիների համար, և դեռ գարնանը խոստացել էր այդ ուղղությամբ կրկին հատուկ քայլեր ձեռնարկել: Որո՞նք են Հայաստանի կառավարության հատուկ քայլերը համավարակի պայմաններում։ Ակնհայտ է, որ դրանք բավարար չեն և քաղաքացիների կրած վնասների հատուցմանը համարժեք չեն։ Ամռանը դեռ գյուղատնտեսության սեզոնային ակտիվությունը ինչ-որ իմաստով մեզ փրկեց սոցիալական վերահաս ճգնաժամից։ Սակայն առջևում աշուն ու ձմեռ կա, իսկ ճտերն, ինչպես հայտնի է, աշնանն են հաշվում։

Հայկ Դավթյան