Քոչարյանի վերադարձը

Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը տևական դադարից հետո հարցազրույց է տվել հայաստանյան երեք հեռուստաընկերությունների։ Նա անդրադարձել է հայ-ադրբեջանական վերջին զինված բախումներին, տարածաշրջանային զարգացումներին, մասնավորապես թուրքական գործոնի վեկտորին, հայ-ռուսական հարաբերություններին, Արցախի բանակցային գործընթացին և այս հարցում Հայաստանի հեղափոխական իշխանության՝ իրականությունից կտրված դիրքորոշմանը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական խնդիրներին։

Քոչարյանն ըստ էության ուղենիշային գնահատականներ է հնչեցրել պետության առջև ծառացած առաջնային բոլոր խնդիրների վերաբերյալ՝ ցուցաբերելով իրեն հատուկ վերլուծական և խորքային ընկալումներ։ Նա նշել է, որ նույնիսկ 91-94 թթ․՝ պատերազմի ժամանակ, Մոսկվայում կամ ԱՄՆ-ում երբեք հայ-ադրբեջանական այսպիսի բախումներ, ինչպիսիք եղան տավուշյան դեպքերի օրերին, չեն եղել: «Մենք պետք է ֆիքսենք երկու կարևոր փաստ, որ մենք ունենք այսօր ոչ միայն ռևանշի ձգտող Կառավարություն Ադրբեջանում, այլ նաև ռևանշի ձգտող ժողովուրդ Ադրբեջանում։ Երբ այս երկու հանգամանքը միանում են, պատերազմի վերսկսման վտանգը մեծ է լինում։ Ադրբեջանի Կառավարության կոնստրուկտիվիզմի հետ հույսեր կապելու բանաձև չկա։ ՀՀ Կառավարությունը պետք է խոստովանի, որ սխալ քաղաքականություն է վարել այս հարցի շուրջ, և պետք է ընդունենք, որ ունենք պատերազմի համար ավելի վտանգավոր իրավիճակ, քան ունեցել ենք երկու տարի առաջ»,- նշել է Ռոբերտ Քոչարյանը:

Անդրադառնալով ադրբեջանա-հայկական ռազմավարության մշակման մասին Արցախի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Սամվել Բաբայանի հայտարարությանը, Քոչարյանն անթույլատրելի է համարել այսօրվա իշխանությունների՝ ամեն ինչ զրոյական կետից սկսելու գործելաոճը․ «Այսպիսի լուրջ հարցերում օրիգինալությունը, զրոյական կետից սկսելը նպատակահարմար չէ և լավ բանի չի բերելու, սա շատ ավեի լուրջ է»,- ասել է նա և հավելել, թե գրեթե բոլոր հարցերում վերադառնում են այն կետին, որտեղից սկսել են, որը եղել է մինչ այդ։
Պատասխանելով հարցին, թե ինչով է պայմանավորված Թուրքիայի վերջին ակտիվությունը, Ռոբերտ Քոչարյանը նշել է, որ տարածաշրջանում հզոր պետությունները փորձում են իրենց դերակատարությունը ընդգծել, որը աշխարհաքաղաքական գլոբալ փոփոխությունների արդյունք է։ «Թուրքիայի ամբիցիաները այսօր եւ 10-15 տարի առաջ էապես տարբերվում են իրարից, եւ սա մի գործոն է, որի հետ պետք է հաշվի նստենք։ Սա շատ լուրջ մեսիջ է նրանց համար, ովքեր ելույթ են ունենում ռուսական բազաները Հայաստանից հանելու մասին, ովքեր ցույցեր են անում ՌԴ դեսպանության դիմաց, որոնց հիմնական թիրախը ռուսական ռազմաբազան է Հայաստանում: Հիմա այդ մարդիկ ոչ միայն պետք է զգաստանան, այլ պետք է հասկանան, թե ինչ հետեւանքներ կարող էին լինել Հայաստանի համար, եթե Ռուսաստանը ներկայացված չլիներ Հայաստանում ռազմական բազայով»,- նշել է Քոչարյանը՝ նկատելով, որ ՆԱՏՕ-ի զորամիավորումների կազմում ամենից մեծը Թուրքիայի բանակն է՝ իր հնարավորություններով։

Իսկ այս օրերին Նախիջևանում ընթացող թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունները, ըստ նախագահ Քոչարյանի, ուժի ցուցադրում են, սակայն ՀՀ-ի վրա հարձակման կամ ներխուժման տարբերակը իրատեսական չէ։ «Դա անկասկած ուժի ցուցադրում է, եւ զգուշացում է, որ կարող է լինել նաեւ նման կարգի զարգացում: Նման կարգի մաասշտաբային զորավարժությունները ոչ միայն զորավարժություններ են զորավարժությունների համար, այլեւ` լուրջ քաղաքական ազդակ են տարածաշրջանի բոլոր երկրների համար: Չեմ կարծում, որ դա կարող է վերածվել ներխուժման, բայց այն հանգամանքը, որ քեզ ուղղակի ասում են, որ սա հնարավոր սցենար է, այո, այդպես է»,- ասել է երկրորդ նախագահը:
Անդրադառնալով Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի՝ բանակցությունները դադարեցնելու մտադրության մասին հայտարարությանը՝ Ռոբերտ Քոչարյանը նշել է․ «Բանակցություններն ավելի լավ են, քան ցանկացած պատերազմ, բայց շանտաժի ենթարկվել չի կարելի: Պետք է սկզբունքայնություն դրսևորել: Այո, ռիսկեր կան, բայց մենք միշտ գնացել ենք ռիսկի և հաջողել ենք: Չեն ուզում բանակցել, ուրեմն չենք բանակցի: Երբ իրենք հասկանան, որ բանակցություններին այլընտրանք չկա, դրանք կվերականգնվեն»:
Նախագահ Քոչարյանը խոսել է նաև տնտեսական ներկա իրավիճակի մասին՝ նշելով, որ հակահամաճարակային միջոցառումները բավարար արդյունավետություն չունեն․ «Եթե դու արգելել ես մարդկանց աշխատել, դու նրանց պետք է օգնություն տրամադրես՝ այնքան ամիս, որքան արտակարգ դրությունը շարունակվում է: Երբ 18-20 ծրագրի մասին է խոսվում, այս ամենը չափազանց անբավարար է: Պանդեմիան այսպիսի ազդեցություն չպետք է ունենար մեր տնտեսության վրա, և կառավարության քայլերը համարժեք չեն ստեղծված իրավիճակին: Սովի, չեմ կարծում, որ հասնենք, բայց տնտեսությունը լուրջ անկում է ապրելու», - ասել է ՀՀ երկրորդ նախագահը:
Նրա խոսքով՝ կառավարությունն իր քայլերով կարող է խրախուսել կամ սպանել ներդրումները. տնտեսությունը կառավարության քաղաքականության արդյունք է: Հնարավոր է նաև կրկնել տարիներ առաջ գրանցած տնտեսական հաջողությունները:
Ընդհանուր առմամբ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գնահատականները հավասարակշռված են, իսկ որ ամենկարևորն է ՝ չեն կրում բանտային կյանքի շտամպը․ ոչ մի նեղացվածություն, ոչ մի անձնական պրիզմա, եթե խոսքը պետական խնդիրների մասին է։

Հայկ Դավթյան