Պուտինը գործում է Հայաստանի իշխանությունների փոխարեն. Ինչու է Էրդողանը զանգել նրան

Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինը և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը երեկ հեռախոսազրույց են ունեցել, որի ընթացքում քննարկել են Հարավային Կովկասում ստեղծված իրավիճակը՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև լարվածությունը, հայտնում է ՌԴ նախագահի պաշտոնական կայքը։

Ըստ հաղորդագրության՝ Վլադիմիր Պուտինն ընդգծել է, որ անհրաժեշտ է թույլ չտալ գործողություններ, որոնք կնպաստեն լարվածության էսկալացիային: Երկու կողմերը շահագրգռվածություն են հայտնել կոնֆլիկտային իրավիճակը լուծել բացառապես խաղաղ միջոցներով, բանակցային ճանապարհով: Բացի այդ կողմերը պատրաստակամություն են հայտնել համակարգել ջանքերը՝ տարածաշրջանը կայունացնելու համար:

Պուտինն ու Էրդողանն ընդգծել են՝ ղարաբաղյան հակամարտության քաղաքական-դիվանագիտական կարգավորումն այլընտրանք չունի և պետք է հիմնված լինի միջազգային իրավունքի սկզբունքների վրա՝ ի շահ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ժողովուրդների:

Հիշեցնենք, հայ-ադրբեջանական հակամարտությունն օրեր առաջ քննարկել էին նաև Ռուսաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարներ Սերգեյ Լավրովն ու Մևլութ Չավուշօղլուն, պաշտոնական Մոսկվան Անկարային հորդորել էր զսպվածություն ցուցաբերել տվյալ հարցում:

Հուլիսի 12-ից մինչ օրս հայ-ադրբեջանական սահմանին սկիզբ առած արյունալի բախումներին հաջորդած օրերին Թուրքիան չի դադարում Հայաստանին դատապարտող հայտարարություններով հանդես եկել՝ նախագահի, Ազգային անվտանգության խորհրդի, արտաքին գործերի նախարարության ու նախարարի, պաշտպանության նախարարի, խորհրդարանական կուսակցությունների և այլ մակարդակներով:

Պաշտոնական Երևանն էլ շարունակում է հակադարձել Անկարային՝ շեշտելով, մասնավորապես, որ Թուրքիան «այս մոտեցումներով հանդիսանում է Հայաստանի և տարածաշրջանի անվտանգության սպառնալիքը»:

Երեկ հայտնի դարձավ, որ Ադրբեջանը և Թուրքիան հուլիսի 29-ից օգոստոսի 10-ը համատեղ լայնածավալ զորավարժություններ են անցկացնելու, որոնց ցամաքային փուլը նախատեսված է Նախիջևանում:

Զորավարժություններին ներգրավված կլինեն մեծ թվով զրահատեխնիկա, հրետանու կայանքներ, ականանետեր, մարտական ավիացիա և հակաօդային պաշտպանության համակարգեր: Հուլիսի 29-ից օգոստոսի 10-ը Բաքվում, Գյանջայում, Քյուրդամիրում և Եվլախում անցկացվելիք զորավարժությունների ցամաքային փուլը տեղի կունենա օգոստոսի 1-5-ը Նախիջևանում:

Փաստացի, Թուրքիան ու Ադրբեջանը զորավարժություններով են պատասխանում Ադրբեջանի սանձազերծած ռազմական գործողություններում տարած Ադրբեջանի կորուստներին:

Ու թեև, վերջին օրերին իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին գնահատվում է որպես՝ համեմատաբար կայուն, սակայն լարվածությունը պահպանվում է: Հարաբերական անդորրը ֆիքսում են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները, սակայն Անկարան ու Բաքուն որոշեցին այլ ձևով պատասխանել:

Անկասկած Պուտինի հեռախոսազրույցը Էրդողանի հետ` պատասխան է լայնածավալ թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունների անցկացմանը: Պուտինը լրացուցիչ շեշտում է, որ անթույլատրելի են գործողությունները, որոնք կնպաստեն լարվածության էսկալացիային: Հաղորդագրությունում, թեև արձանագրվել է, որ երկու կողմերը շահագրգռվածություն են հայտնել կոնֆլիկտային իրավիճակը լուծել բացառապես խաղաղ միջոցներով, բանակցային ճանապարհով, սակայն պարզ է, որ զորավարժությունների անցկացման որոշումն արդեն իսկ խոսում է մոտալուտ էսկալացիայի հնարավորության մասին:

Ուշագրավ է, որ հեռախոսազրույցը կայացել է թուրքական կողմի նախաձեռնությամբ, հետաքրքիր է, թե որն է Թուրքիայի բացատրությունը, երբ ողջ միջազգային հանրությունն ու Ռուսաստանը շեշտում են ԵԱՀԿ ՄԽ անդամ պետությունները չպետք է նպաստեն լարվածության աճին:

Իսկ ընդհանրապես տպավորություն է ստեղծվում, որ Պուտինը հայ-ադրբեջանական սահմանային վերջին լարվածությունից հետո աշխատում է Հայաստանին վերաբերող հարցերով բոլոր շահագրգիռ կողմերի ու խաղացողների հետ՝ Հայաստանի իշխանությունների փոխարեն:

Բոլորը խոսում են հուլիսի 12-ից Հայաստան-Ադրբեջան լարվածության թեմայի շուրջ, քննարկում այդ խնդիրը, սակայն՝ Ռուսաստանի հետ: Հայաստանի իշխանությունները բացառապես զբաղված այս կամ այն փաստին պոստֆակտում արձագանքելով՝ հայտարարություններով, կամ մամլո հաղորդագրություններով:

Մետաքսյա Շալունց