Արտաքին պարտքն աճելու է, բյուջեն շարունակվում է թերակատարվել

Այս տարվա առաջին կիսամյակում Պետական եկամուտների կոմիտեն 33 միլիարդ դրամով ավելի քիչ հարկ ու տուրք է մուտք արել պետական բյուջե, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում։ 

2020 թ. հունվար-հունիս ամիսներին` կոմիտեի կողմից ապահովվել է 680.3 միլիարդ դրամ հարկային զուտ եկամուտներ, մինչդեռ նախորդ տարվա առաջին կիսամյակում այդ թիվը կազմել էր 713.3 միլիարդ դրամ։ Այս ցուցանիշով պետբյուջեի զուտ մուտքերը զիջում են միայն անցած տարվան, որովհետև եթե համեմատենք նախորդ տարիների, օրինակ, 2018 թվականի առաջին կիսամյակի հետ, ապա պետբյուջեի զուտ մուտքերն այս տարի ավելի մեծ են․ 2018-ի առաջին կիսամյակում դրանք կազմել են 572.9 միլիարդ դրամ, 2017 թվականի նույն ժամանակահատվածում՝ 534.5 միլիարդ, 2016-ին՝ 496.6 միլիարդ, իսկ 2015-ին՝ 485.4 միլիարդ դրամ։

Վատթարացումն անշուշտ պայմանավորված է կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքներով։ Հիշեցնենք, որ Վիճակագրական կոմիտեն տվյալներ էր հրապարակել, ըստ որի՝ այս տարվա առաջին հինգ ամիսներին, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է 3.9 տոկոսով։

Դեռևս ապրիլի վերջին ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանը հայտարարել էր, որ համավարակի բացասական զարգացումներին հակազդելու նպատակով կառավարությունն արդեն իսկ հայտարարել է մոտ 150 միլիարդ դրամ ծախսելու մասին։ Սակայն այդ գումարը հայթայթելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ պարտք վերցնել, որովհետև տնտեսության անկումը չի կարող չհանգեցնել հարկային եկամուտների կրճատմանը։ Նա նաև կանխատեսում էր արել, թե բյուջետային հավաքագրումները ծրագրվածից շուրջ 170 միլիարդ դրամ պակաս են լինելու։ Նա խոսել էր նաև նոր պարտք ներգրավելու մասին՝ նշելով, որ գնահատականը մոտավորապես 260 միլիարդ դրամ է լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների ներգրավմանն է վերաբերում։ << Սա նշանակում է, որ նաև հաշվի առնելով համախառն ներքին արդյունքի սպասվող մեծությունը, մեր պետական պարտքը /համախառն ներքին արդյունքի ցուցանիշը կաճի և կմոտենա 60 տոկոս մակարդակին, մինչդեռ 2019 թվականի արդյունքներով՝ մենք ունեինք կառավարության պարտք /համախառն ներքին արդյունք հարաբերակցության 50 տոկոս մակարդակ», - նշել էր Ատոմ Ջանջուղազյանը:

Ըստ Ֆինանսների նախարարության՝ այս տարվա մարտի վերջին Հայաստանի պետական պարտքը, որն իր մեջ ներառում է կառավարության ու Կենտրոնական բանկի արտաքին ու ներքին պարտքերը, կազմում է 7 միլիարդ 289 միլիոն դոլար, ինչը նախորդ տարվա վերջի համեմատ պակաս էր ավելի քան 34 միլիոն դոլարով։ Հիմա, փաստորեն, արտաքին պարտքն աճելու է։

 Հայկ  Դավթյան