Ինչու Ղարաբաղում ռազմական գործողություններ կարող են բռնկվել

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը ղարաբաղյան հակամարտության կողմերին կոչ է արել խուսափել իրավիճակի հետագա սրումից։ Երեկ Բրուսելում՝ ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանում, «Ազատության» հայկական ծառայության խնդրանքով անդրադառնալով ղարաբաղյան հակամարտությանը՝ Ստոլտենբերգը մի քանի անգամ շեշտել է, որ Հյուսիսատլանտյան դաշինքը լարվածության թուլացման կողմնակից է։ «Ես կարծում եմ՝ ամենակարևորն այն է, որ կողմերը կամք և զսպվածություն ցուցաբերեն, խուսափեն ղարաբաղյան հակամարտության գոտում իրավիճակի սրումից», ասել է Ստոլտենբերգը։ Օրերս Միացյալ Նահանգների Ազգային հետախուզության ծառայության տնօրեն Ջեյմս Քլափերն էլ իր ամենամյա զեկույցում նշել էր, որ այս տարի հակամարտության գոտում իրավիճակը կարող է էլ ավելի լարվել: «Բաքվի շարունակական վերազինումը՝ զուգորդված Ադրբեջանի տնտեսական պայմանների վատթարացման հետ, 2016-ին մեծացնում են հակամարտության սրման հավանականությունը: Ադրբեջանի հրապարակային մերժողականությունը Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ պահանջներից հրաժարվելու հարցում և Հայաստանի դժկամությունը իր հսկողության տակ գտնվող տարածքները հանձնելու հարցում շարունակելու են բարդացնել խաղաղ կարգավորման հնարավորությունը»,- արձանագրել էր Քլափերը: «Ազատության» հարցին, թե արդյոք ՆԱՏՕ-ում է՞լ են կարծում, որ իրավիճակը կարող է սրվել ղարաբաղյան գոտում, դաշինքի գլխավոր քարտուղարը հստակ պատասխան չի տվել՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ իրենք ուշադրությամբ հետևում են տարածաշրջանային զարգացումներին։ «Մենք, իհարկե, ուշադիր հետևում ենք Ադրբեջանում և Լեռնային Ղարաբաղում զարգացումներին։ Ե՛վ Ադրբեջանը, և՛ Հայաստանը ՆԱՏՕ-ի գործընկերներն են, և մենք երկու երկրների հետ համագործակցությունը շատ բարձր ենք գնահատում»,- ասաց նա։ Այն հարցին էլ, թե արդյոք Հյուսիսատլանտյան դաշինքում գիտեն՝ ինչպե՞ս կարելի է խուսափել ղարաբաղյան հակամարտության գոտում զոհերից, Ստոլտենբերգը խուսափել է պատասխանել։ Ի դեպ, ադրբեջանական լրատվական գործակալությունների փոխանցմամբ՝ Հարավային Կովկասում ու Կենտրոնական Ասիայում ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ Ջեյմս Ափաթուրայը փետրվարի 16-ին ժամանելու է Բաքու։ Այդ մասին հայտնել է ՆԱՏՕ-ի մամլո ծառայությունը։ Պլանավորված է, որ այցի ընթացքում Ափաթուրայը հանդիպումներ կունենա Ադրբեջանի իշխանությունների հետ։ Դատելով Վաշինգտոնից, ՆԱՏՕ-ից վերջին օրերին հնչող մտահոգ հայտարարությունները, կարելի է եզրակացնել, որ Ղարաբաղյան պատերազմի բռնկման լուրջ վտանգ են զգում արևմուտքում: Այդ սպառնալիքն, իհարկե, այսօր առավել մեծ է, երբ գոյություն ունեն Ռուսաստան-Թուրքիա սրված հարաբերություններ: Մյուս կողմից Ադրբեջանը, որ Ղարաբաղի հարցում լուրջ պահանջներ է ներկայացնում ԱՄՆ-ին և հավերժ բողոքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունից, երկար ժամանակ մեծ հույսեր էր կապում Ռուսաստանի և անձամբ Պուտինի հետ` Ղարաբաղի հարցում: Բայց հիմա, երբ Թուրքիա-Ռուսաստանի հարաբերությունները ոչ մի կերպ չեն կարգավորվում, մեծ է վտանգը, որ Ալիևը ստիպված կլինի պաշտպանել Թուրքիային, իսկ կնշանակի վերջին տարիներին ռուս-ադրբեջանական բարեկամական հարաբերությունների վրա վերջակետ դնել, թեկուզ մի որոշ ժամանակ: Չպետք է մոռանալ նաև Ադրբեջանում սոցիալ-տնտեսական վիճակը, որը կարող է որոշակի պահից քաղաքական հետևանքներ ունենալ, իսկ նման դեպքերում «ամենահարմար» գործիքը անկայունությունն է սահմաններում, որով հնարավոր է դառնում իշխանության պահպանումը երկրի ներսում: Հենց այս մթնոլորտում է, որ մեծանում է Ղարաբաղում հանկարծակի պատերազմի բռնկման վտանգը, երբ ողջ աշխարհը զբաղված է հազար ու մի խնդրով... Թերևս, հենց այս վտանգն է զգում արևմուտքը և Հարավային Կովկասում նոր թեժ կետի ստեղծման հնարավորությունն, ըստ էության, արդեն չի բացառում: Թամար Բագրատունի