Պուտինը, Ռոհանին, Ասադը` մի կողմում, Թրամփն ու Էրդողանը` մյուս

Պուտինն ու Ռոհանին դատապարտեցին ԱՄՆ-ի գործողությունները Սիրիայում իրավիճակը ռուս-իրանական հարաբերություններում նոր առաջնահերթություններ է նախանշում: Ռուսաստանի և Իրանի նախագահները հեռախոսազրույց են ունեցել, որի ընթացքում անթույլատրելի են համարել Սիրիայի դեմ ԱՄՆ-ի ագրեսիվ գործողությունները, և արտահայտվել են Սիրիայի Իդլիբ նահանգի քիմիական հարձակման միջադեպը անաչառ հետաքննելու օգտին, փոխանցում է Կրեմլի մամուլի ծառայությունը, նշելով, որ հեռախոսազրույցը կայացել է իրանական կողմի նախաձեռնությամբ: Պուտինն ու Ռոհանին պատրաստակամություն են հայտնել խորացնել փոխհամագործակցությունը ահաբեկչության դեմ պայքարում` Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի կայունացման նպատակով: Նրանք ընդգծել են Դամասկոսի նկատմամբ ԱՄՆ-ի գործողությունների անթույլատրելիությունը` նշելով, որ դրանք հակասում են միջազգային իրավունքին: Ռոհանին զանգահարել է Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասադին և վերահաստատել Թեհրանի աջակցությունը Սիրիայի կառավարությանը: «Իրանը կշարունակի մնալ Սիրիայի ժողովրդի կողքին ահաբեկչության դեմ պայքարում և Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը պաշտպանելու գործում»,- ըստ Իրանի նախագահի կայքում ապրիլի 9-ին տեղադրված հաղորդագրության` ասել է Ռոհանին: ԱՄՆ-ի հրթիռակոծությունը նա համարել է Սիրիայի ինքնիշխանության բացահայտ խախտում: Ռոհանին անհիմն է համարել մեղադրանքները, թե քիմիական հարձակումը կատարել է Ասադի ռեժիմը, որի պատճառով ԱՄՆ-ն հրթիռակոծեց սիրիական ավիաբազան: Ռոհանին ասել է, որ Իրանի, Ռուսաստանի և Սիրիայի մեծ համագործակցությունը կարող է շատ արդյունավետ լինել ահաբեկչության դեմ պայքարում: Իրանի նախագահը «վճռականորեն դատապարտել է ԱՄՆ-ի վրդովեցուցիչ ագրեսիան», որը Սիրիայի ինքնիշխանության և բոլոր միջազգային օրենքների ու կոնվենցիաների խախտում է: Ռոհանին ընդգծել է, որ Իրանն աջակցում է սիրիական պետությանը ահաբեկչության դեմ պայքարում և հայտնել է, որ անհրաժեշտ է ուժեղացնել համագործակցությունը Թեհրանի, Մոսկվայի և Դամասկոսի միջև: Ասադի պատասխանը` ԱՄՆ-ին Գրոհելով սիրիական Հոմս նահանգում գտնվող ավիաբազան` ԱՄՆ-ն ձգտել է բարձրացնել իրենց կողմից աջակցություն ստացող ահաբեկչական խմբավորումների մարտական ոգին, սակայն չեն հասել իրենց նպատակին, ասել է Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ- Ասադը իրանցի գործընկերոջ` Հասան Ռոհանիի հետ հեռախոսազրույցում: Ասադը հաստատել է, որ սիրիացի ժողովուրդը և բանակը մտադիր են երկրի տարածքում արմատախիլ անել ահաբեկչությունն ամեն գնով` վերջ դնելու ահաբեկչությանը սիրիական հողի յուրաքանչյուր թիզում։ ԱՄՆ-ը քննարկում է ՌԴ-ի դեմ նոր պատժամիջոցների կիրառումը ԱՄՆ իշխանությունները պատրաստ են Սիրիայում նոր գործողություններ սկսելու, Fox News-ին հայտնել է նախագահ Թրամփի՝ ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Հերբերթ Մաքմսթերը: «Մեր նպատակը քիմիական զենքի կիրառման կանխումն էր: Մենք պատրաստ ենք նոր գործողությունների»,- ասել է նախագահի խորհրդականը: Նրա խոսքով՝ ներկա պահին Ռուսաստանը հնարավորություն ունի վերանայելու իր գործողությունները Սիրիայում և դառնալու խնդրի լուծման մասնակից: ԱՄՆ-ը հայտարարել է, թե իբր տիրապետում է քիմհարձակմանը Ասադի մասնակցության վերաբերյալ գաղտնի տեղեկությունների: ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ Նիքի Հեյլին նշել է, որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին ներկայացրել են տեղեկություններ, որոնք փաստում են Սիրիայում քիմհարձակմանը Ասադի մասնակցության վերաբերյալ: Այդ մասին նա հայտնել է CNN-ին տված հարցազրույցում: Նրա խոսքով՝ այդ տեղեկությունները գաղտնագրված են: «Այս շաբաթ մենք ապացույցներ ունեցանք, նախագահը դրանք տեսավ: Դրանք բոլորը գաղտնագրված են, և ես վստահ եմ, որ երբ հատուկ ծառայությունները հնարավորություն ունենան գաղտնազերծելու դրանք, այդ տեղեկությունները կհրապարակվեն»,- ասել է նա: Մյուս կողմից, Սպիտակ տունը քննարկում է Ռուսաստանի դեմ նոր պատժամիջոցների կիրառման հնարավորությունը: ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ Նիքի Հեյլին հայտարարել է, որ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը քննարկում է Ռուսաստանի դեմ նոր պատժամիջոցների կիրառման հնարավորությունը: Պատճառը Ռուսաստանի ցուցաբերած աջակցությունն է Ասադին: «Մենք արդեն սկսել են դա քննարկել»,- ասել է Հեյլին: Ավելի վաղ բրիտանական լրատվամիջոցները հայտարարել են, որ ԱՄՆ պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնը Մոսկվա կատարելիք այցի ժամանակ մտադիր է Ռուսաստանից պահանջել հրաժարվել Ասադին աջակցելուց, հայտնում է New York Post պարբերականը՝ հղում անելով սեփական աղբյուրներին։ Խոսքը մասնավորապես կլինի ապրիլի սկզբին Իդլիբ նահանգի Խան-Շեյխուն քաղաքի վրա կատարված գազային հարձակման մասին։ Ինչպես հաստատվում է՝ ամերիկյան կողմն ունի ապացույցներ առ այն, որ Ռուսաստանն իբրև թե գիտի և փորձում է թաքցնել Ասադի վերահսկողության տակ գտնվող ուժերի կողմից զարինի կիրառումը։ Իսկ ահա պաշտոնական Անկարան շարունակում է հանդես գալ ընդդեմ Ասադի: Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն կոչ է արել ՌԴ-ին հրաժարվել Սիրիայի նախագահ Բաշար Ասադին ուղղված աջակցությունից։ Չավուշօղլուն նաև հայտարարել է, որ իր ռուս գործընկերոջն ասել է այն մասին, որ ռուսական ղեկավարության կողմից չեն ձեռնարկվել անհրաժեշտ քայլեր հրադադարի ռեժիմի գործողության ժամանակ։ Մետաքսյա Շալունց