Բենզինի թանկացում.լույսն ու ստվերը

Հայաստանի բենզալցակայաններում հունվարի վերջին բենզինի գները բարձրացան՝ միջինը 30-40 դրամով: Այս առնչությամբ տնտեսական պաշտպանության պետական հաձնաժողովը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որտեղ արձանագրվում է, որ 2017 թվականի հունվարի 27-ից բենզինի մանրածախ շուկայում դիտարկվել են գնայինբարձրացումներ: Մասնավորապես ռեգուլյար տեսակի բենզինի մանրածախ վաճառքի գինը 330 դրամից բարձրացել է 10 դրամով, իսկ որոշ ժամանակ անց՝ փետրվարի 10-ին՝ ևս 20 դրամով: Արդյունքում, ռեգուլյար տեսակի 1 լիտր բենզինի մանրածախ վաճառքի գինը բարձրացել է 30 դրամով՝ կազմելով 360 դրամ: Հայտնի է նաև, որ այդ նույն ժամանակահատվածում  պրեմիում տեսակի բենզինի 1 լիտրը դարձել է 380-390 դրամ: Ուսումնասիրության շրջանակներում Հանձնաժողովը գրություններով դիմել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեին և ոլորտում գործունեություն իրականացնող 2 գերիշխող տնտեսվարող սուբյեկտների՝ «Ֆլեշ» ՍՊԸ-ին, «ՍիՓիԷս Օիլ քորփորեյշն» ՍՊԸ-ին, ինչպես նաև «Մաքս Պետրոլ» ՓԲԸ-ին: «Հանձնաժողովի կողմից զուգահեռ ուսումնասիրվել է նաև միջազգային շուկայում բենզինի վաճառքի գների դինամիկան: Ստացված տեղեկատվության վերլուծությունից պարզվել է, որ վերոնշյալ ընկերությունները բենզինը հիմնականում ձեռք են բերում «Ռոսնեֆտ» և «Լուկօյլ» ընկերություններից: Ուսումնասիրելով վերջիններիս կողմից մատակարարվող բենզինի գները՝ պարզվել է, որ 2016 թվականի սեպտեմբերից սկսած մինչև 2017 թվականի հունվար 1 տոննա բենզինի մատակարարման գները նվազել են մինչև 118 դոլարով կամ 57 230 դրամով, որի հետևանքով 1 լիտր ռեգուլյար տեսակի բենզինի մանրածախ վաճառքի գինը 380 դրամից նվազել է մինչև 330 դրամ (50 դրամով): Առկա տեղեկատվությունը փաստում է, որ արդեն 2017 թվականի հունվարից 1 տոննա բենզինի ձեռքբերման գինը 2016 թվականի դեկտեմբերի համեմատ բարձրացել է մինչև 136 դոլարով կամ 65 960 դրամով՝ գրեթե հավասարվելով նախորդ տարվա սեպտեմբերի ձեռքբերումների գներին: Բենզինի ձեռքբերման գնի բարձրացման հետևանքով՝ երկրի ներսում մատակարարումներ իրականացնող ընկերությունների կողմից վաճառքի գինը բարձրացել է մինչև 30 դրամով»,- նշված է ՏՄՊՀ հաղորդագրության մեջ: Հանձնաժողովի կողմից ուսումնասիրվել է նաև Bloomberg պարբերականում հրապարակվող բենզինի արտահանման գները, որից պարզվել է, որ Բուլղարիայից և Ռումինիայից արտահանվող բենզինի 1 տոննայի գինը 2017 թվականի փետրվարին, 2016 թվականի սեպտեմբերի համեմատ, թանկացել է մինչև 74 դոլարով: ՏՄՊՊՀ-ն ուսումնասիրել է նաև հարևան երկրներում բենզինի գնի դինամիկան, որից պարզվել է, որ, օրինակ, Վրաստանի Հանրապետությունում «Լուկօյլ» ընկերության բենզալցակայաններում 1 լիտր բենզինի մանրածախ վաճառքի գինը 2016 թվականի սեպտեմբերին կազմել է 1,3 լարի, իսկ 2017 թվականի փետրվարին՝ 1,72 լարի՝ այսինքն՝ տեղի է ունեցել գնային բարձրացում 32 տոկոսի չափով: Փաստորեն Արտակ Շաբոյանի գկխավորած կառույցը որևէ արտառոց երևույթ չի տեսնում և բենզինի թանկացումն էլ համարում է օրինաչափ, քանի որ թանկացումներ եղել են նաև միջազգային շուկայում: Ինքը հանձնաժողովն արձանագրել է, որ Հայաստանի բենզինի 3 մատակարարները բենզին են ներկրում ՌԴ-ից, ավելի կոնկերտ՝ «Ռոսնեֆտ» պետական ընկերությունից՝ մոռանալով սակայն, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ շրջանակում բենզինը պետք է ստանա Ռուսաստանի ներքին գնով: Մասնավորապես «Ֆլեշը», «ՍիՓիԷս Օիլ քորփորեյշնը» և «Մաքս Պետրոլը» բեզինը ձեռք են բերում «Ռոսնեֆտ Արմենիա» ընկերությունից: Ուստի Արտակ Շաբոյանը Վրաստանի, Բուլղարիայի կամ Ռումինիայի գներն ուսումնասիրելու փոխարեն, պետք է պարզեր, թե «Ռոսնեֆտ Արմենիան» ի՞նչ գնով է բենզինը վաճառում հայկական ընկերություններին: Ի դեպ, այսօր Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսվայում ռեգուլյար տեսակի բենզինի 1 լիտրը վաճառվում էր 34.85 ռուբլի, որը համարժեք է 290 դրամի: Այսինքն՝ ՌԴ ներքին գնով վաճառելու դեպքում այդ գինը կարող էր լինել 330-ից ոչ բարձր: Բայց մենք ունենք այն, ինչ որ ունենք: Արտակ Շաբոյանն իր առջև խնդիր չի դրել պատասխանել այս հարցին, թերևս նա ներքին գների մասին շատ լավ տեղյակ է, տեղյակ է նաև, որ բենզինի գինը պետք է բարձրացնել, որ իշխանությունը կարողանա հոգալ նախընտրական ծախսերը: Արման  Վարդանյան