ՌԴ դեսպանը գնացել է «հայերի վայրենությունները» տեսնելու, իսկ ԱՄՆ դեսպանը հրաժարվել է

Ադրբեջանում կրկին հիստերիա է բարձրացել: Դարձյալ հակաամերիկյան հիստերիա: Բաքուն քննադատում է Վաշինգտոնին՝ իր քարոզչական նախագիծը արհամարհելու համար: Ադրբեջանի իշխանություններին զայրացրել է Ադրբեջանում Միացյալ Նահանգների դեսպանի բացասական պատասխանը Ջոջուք Մերջանլի գյուղ մեկնելու վերաբերյալ: Ջոջուք Մերջանլին, հիշեցնենք, գտնվում է անցած ապրիլին ադրբեջանական զինուժի վերահսկողության տակ անցած Լելե Թեփե բարձունքի հարակից շրջանում: Այս բնակավայրը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է դեռևս 1994 թվականից, սակայն պաշտոնական Բաքուն որոշեց վերականգնել և մարդկանցով բնակեցնել վերջին շաբաթների ընթացքում՝ այդ նախագիծը ներկայացնելով որպես դարակազմիկ նվաճում: Ըստ Ալիևի վարչակազմի՝ «բնակավայրը այժմ ապահով ձեռքերում է», իսկ նաև բարեկեցիկ դարձնելու համար հատկացրել են մոտ 3 միլիոն դոլար: Նախօրեին Ադրբեջանի իշխանությունները երկրում աշխատող դիվանագետներին հրավիրել են տեղում անձամբ ականատեսը լինելու ադրբեջանական լրատվամիջոցների առաջին էջերից անպակաս Ջոջուք Մերջանլիի շինարարական աշխատանքներին: Ադրբեջանում հավատարմագրված օտարերկրյա դեսպաններից շատերը, այդ թվում՝ ամերիկացի դեսպան Ռոբերտ Սիքյութան, մերժել են հրավերը՝ այդպիսով հարուցելով պաշտոնական Բաքվի զայրույթը: «ԱՄՆ դեսպանը երկրում է, Կարմիր Խաչի կոմիտեից պատճառաբանել են այդ քայլը նրանով, որ իրենց կանոնադրությունը թույլ չի տալիս մասնակցել նման միջոցառումների։ Ես չեմ հավատում նման կանոնադրությանը», - ըստ Tert.am-ի` հայտարարել է Փախստականների և տեղահանված անձանց հարցերի պետկոմիտեի ղեկավար, Ադրբեջանի փոխվարչապետ Ալի Հասանովը։ «Յուրաքանչյուր դիվանագետ իր երկրի քաղաքականության հետևորդն է, և քանի որ ամերիկացի դեսպանը ինչ-որ կերպ աջակցություն է հայտնում Ադրբեջանի հողերը օկուպացրած երկրին, ապա դա նշանակում է, որ նույն կերպ են վարվում նաև ԱՄՆ իշխանությունները», - ադրբեջանական լրատվամիջոցների հետ զրույցում արձագանքել է Ադրբեջանի խորհրդարանի պատգամավոր Ֆազիլ Գազանֆարօղլուն: Ադրբեջանցի պատգամավորի կարծիքով՝ եթե Ռոբերտ Սիքյութան այդկերպ խուսափել է Երևանին նեղացնելուց և չի ցանկացել մեկնել Ջոջուք Մերջանլի, ապա նա առնվազն պետք է աջակցեր Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: «Միջազգային մակարդակում գոյություն ունեցող կարգի համաձայն՝ դիվանագետը պետք է հարգանքով վերաբերվի այն երկրի ինքնիշխանությանը, որում հավատարմագրված է», - հայտարարել է ադրբեջանցի պատգամավորը: Ռուսաստանի դեսպան Վլադիմիր Դորոխինը, օրինակ, Գազանֆարօղլուի նախընտրած դիվանագետներից է․ նա ընդունել է ադրբեջանական իշխանության հրավերը և մեկնել Ջոջուք Մերջանլի: «Մենք այստեղ ենք պրոֆեսիոնալ նպատակով, որպեսզի տեղեկատվություն ստանանք այն մասին, թե ինչ է տեղի ունենում: Եվ մենք, իհարկե, հասել ենք այդ նպատակին», -ադրբեջանցի լրագրողների հետ զրուցում հայտարարել է ռուս դեսպանը: Ի դեպ, Ադրբեջանի փոխվարչապետի պաշտոնական հայտարարության համաձայն՝ դիվանագետներին Ջոջուք Մերջանլի հասցնելու նպատակը բացի շինարարական աշխատանքներին ծանոթացնելուց նաև` «հայերի վայրենությունների մասին մանրամասն տեղեկացնելն» էր: Փաստորեն, Հայաստանի ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանի դեսպանը Ադրբեջանում չի ցանկացել միանալ մյուս դիվանագետներին: Նա իր պարտքն է համարել այցելել Ջոջուք Մերջանլին, որը գտնվում է անցած ապրիլին ադրբեջանական զինուժի վերահսկողության տակ անցած Լելե Թեփե բարձունքի հարակից շրջանում: Այժմ ռուս դեսպանն ադրբեջանցիներին «սիրելիների» ցուցակում է, իսկ օրինակ ամերիկացի դեսպանը` «հայամետների»: Իրականում, Վաշինգտոնից Ադրբեջանի իշխանությունների դժգոհությունը նոր չէ: Վերջին տարիներին ԱՄՆ-ից հնչող սուր քննադատությունը Ալիևի նկատմամբ մշտապես մատուցվել է` «ԱՄՆ-ը վատ է տրամադրված Ադրբեջանի նկատմամբ», «Վաշինգտոնում հայամետներ են լցված» և այլ պատճառաբանություններ: Բայց տեղի ունեցածը ուշագրավ է նաև այն առումով, որ ռուս պաշտոնյաներն ու դիվանագետները երբեք չեն ցանկանում նեղացնել Ալիևին: Նույնիսկ Ալիևի սանձազերծած ապրիլյան պատերազմը առիթ չդարձավ, որպեսզի Մոսկվան մտորի որևէ քայլ անելիս և հիշի նաև ռազմավարական դաշնակից Հայաստանի շահերը: Մետաքսյա Շալունց