Պատերազմի մշտական սպառնալի՞ք, թե՞ «զսպող գործոն»

Հայաստանի պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը հարցազրույց է տվել Ռուսաստանյան «Լենտա․ռու»-ին, որտեղ Հայաստանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայությունն ու երկու երկրների միջև ռազմաքաղաքական համագործակցության խորացումը «զսպող գործոն» է համարել, որը նպաստում է տարածաշրջանային կայունությանն ու անվտանգությանը: Սակայն նա չի բացառել Ադրբեջանի հետ ռազմական բախումների վերսկսման հնարավորությունը: «Այս տարվա ապրիլին Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական արկածախնդրություն էր ձեռնարկել, որն ամբողջությամբ տապալվեց: Մենք մեր աշխատանքը կառուցում ենք ելնելով նրանից, որ ռազմական գործողությունների կրկնությունը հնարավոր է»,- ասել է Վ.Սարգսյանը: Վիգեն Սարգսյանը հայ-ռուսական ռազմական համագործակցությանն առնչվող որոշ մանրամասներ է հաղորդել: Մասնավորապես, շեշտել է, որ 2010-ին ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի տեղակայման ժամկետի երկարաձգման մասին արձանագրությունը ստորագրվել է հայկական կողմի նախաձեռնությամբ։ Բացի այդ, Հայաստանի պաշտպանության նախարարն ընդգծել է, որ այսօր արդիական է Գյումրիում հայ-ռուսական ռազմաարդյունաբերական համակարգի ստեղծումը, որը կարող է կամուրջ դառնալ Ռուսաստանի և Իրանի միջև ռազմատեխնիկական համագործակցության համար։ Այն, որ ԼՂ-ում նոր պատերազմն անխուսափելի է, կարծես, ոչ ոք չի կասկածում: Հարցն այն է, թե երբ կարող է սկսվել այդ պատերազմը, ինչպես կարող է ընթանալ և ինչպես կավարտվի: Փոխզիջում ասելով Բաքուն պահանջում է` վերադարձնել բոլոր շրջանները, իսկ Ղարաբաղին տալ ամենալայն ինքնավարության կարգավիճակը: Նման դիրքորոշումների պայմաններում անհնար է խնդրի խաղաղ կարգավորումը: ՀՀ պաշտպանության նախարարը ճիշտ է, երբ չի բացառում նոր պատերազմը և փաստում է, որ ռազմական գործողությունների կրկնությունը հնարավոր է: Սակայն ամբողջ ցավն այն է, որ ՀՀ իշխանությունները Հայաստանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայությունն ու երկու երկրների միջև ռազմաքաղաքական համագործակցության խորացումը` «զսպող գործոն» են համարում մեր տարածաշրջանի կայունության ու անվտանգության հարցում: Մինչդեռ իրավիճակն այլ է այն առումով, որ մենք չգիտենք, թե Ռուսաստանին մինչև որ պահը անհրաժեշտ չի լինի նոր պատերազմը, որպեսզի տարածաշրջանում իրավիճակը փոխվի իր համար նպաստավոր պայմաններով: Չէ՞ որ Ռուսաստանի համար նույնքան կարևոր են այսօր Ադրբեջանի հետ կառուցած և խորացող հարաբերությունները: Ի՞նչ են ասելու Հայաստանի իշխանությունները, եթե որոշ ժամանակ անց պարզվի, որ Ռուսաստանը Ադրբեջանին կրկին զենք է վաճառելու` վերջերս Ռոգոզինի` Բաքու կատարած այցի ընթացքում... Ադրբեջանին Ռուսաստանի 5 միլիարդ դոլարի զենքի վաճառքը զսպե՞ց Ալիևին, երբ նա ապրիլյան պատերազմի սանձազերծեց, թե՞ ավելի «դուխ» տվեց... Հայաստանի իշխանությունները չեն կարող հաշվի չնստել Ռուսաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների մակարդակի հետ, և տարածաշրջանում կայունության պահպանումը պետք է ելնի այս իրողությունից: Հայաստանի իշխանությունները Ռուսաստանի հետ փոխհարաբերություններում առավել պահանջկոտ պետք է լինեն, որպեսզի ռուսական գործոնը իրապես զսպող դառնա, ոչ թե խթան դառնա` նոր չարիքների հավանականության մեծացման ու հայկական կողմին ճնշելու համար: Մետաքսյա Շալունց