Ցինիկ սպանությունն ամրապնդում է Պուտին-Էրդողան հարաբերությունները

Երեկ աղմկահարույց սպանություն տեղի ունեցավ Թուրքիայում: Անկարայի պատկերասրահներից մեկում սպանվեց Ռուսաստանի դեսպան Անդրեյ Կարլովը` կոստյումով մի տղամարդու կողմից արձակված կրակոցներից։ Դեսպանը ելույթ էր ունենում Ժամանակակից արվեստի կենտրոնում, որտեղ ցուցադրվում էին Ռուսաստանը պատկերող թուրք լուսանկարիչների գործերը։ Պատկերասրահում ևս երեք մարդ է վիրավորվել։ Հարձակվողի ինքնությունն հայտնի է, նա Իզմիրի ոստիկանական ակադեմիայի շրջանավարտ 22-ամյա Մելտ Ալթնաշին է։ Իրավապահներն էլ սպանեցին նրան: Համացանցում է հայտնվել դեսպանի սպանության տեսագրությունը, որտեղ հարձակվողը արաբերեն լեզվով բղավում է «Ալահ Ակբար», հետո անցնում թուրքերենի և հավելում, որ սա Հալեպում ռուսների գործողությունների պատասխանն է։ Ովքե՞ր են կանգնած այս միջադեպի հետևում, դեռ հայտնի չէ։ Բայց արդեն պարզ է, որ այս դաժան սպանությունը ազդեցություն չի ունենա ռուս-թուրքական` մի քանի ամիս առաջ վերականգնված հարաբերությունների վրա։ Պաշտոնական Անկարան մի քանի ժամ վստահեցնում էր, որ տեղի ունեցածը սադրանք է և չարագործները նպատակ են ունեցել խաթարել ռուս-թուրքական հարաբերությունները: «Կատարված հանցագործությունը սադրանք է, որն ուղղված է ռուս-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման և սիրիական ճգնաժամի կարգավորման գործընթացների տապալմանը», հայտարարեց Ռուսաստանի նախագահը։ Կարլովի սպանությունից մի քանի ժամ անց Պուտինին է զանգել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը, իսկ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Մևլութ Չավուշօղլուն շտապել է հայտարարել, որ դեկտեմբերի 20-ին կմեկնի Մոսկվա ինչպես և նախատեսված էր։ Մոսկվայում այսօր նախատեսված է Իրանի, Թուրքիայի և Ռուսաստանի արտաքին գերատեսչությունների ղեկավարների եռակողմ հանդիպումը Սիրիայի հարցով։ Թուրքական Son dakika լրատվական կայքի փոխանցմամբ՝ Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար Սուլեյման Սոյլուն լրագրողների հետ զրույցում հաստատել է, որ Անկարայում Ռուսաստանի դեսպանի վրա մահափորձ կատարած անձը նախկինում աշխատել է ոստիկանությունում։ Նրա խոսքերով՝ մահափորձի հեղինակը 1994 թվականին ծնված Մևլյութ Մերթ Ալթընթաշն է, որն ավելի քան 4 տարի աշխատել է անվտանգության ծառայությունում։ Սոյլուն հայտարարել է, որ զինված միջադեպից հետո ոստիկաններն այցելել են Ալթընթաշի ու նրա մերձավորների տուն և ձերբակալել են մարդասպանի մորն ու քրոջը։ Նախարարը մեծ սադրանք է որակել ռուս դեսպանի սպանությունը և իր ցավակցություններն է հղել Ռուսաստանի կառավարությանն ու ժողովրդին, զոհվածի ընտանիքին։ Սպանությունից ժամեր անց Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Թուրքիայի նախագահի մամլո խոսնակ Իբրահիմ Քալընի խոսքերով՝ Էրդողանը հեռախոսազրույցում Պուտինին ներկայացրել է զինված միջադեպի մանրամասները։ Պուտինը հայտարարել է, որ Մոսկվան պետք է հստակ իմանա, թե ով է կանգնած Թուրքիայում Ռուսաստանի դեսպան Անդրեյ Կարլովի սպանության հետևում. «ՌԴ Քննչական կոմիտեն արդեն իսկ քրեական գործ է հարուցել սպանության փաստով, նրան հանձնարարվել է ձևակերպել միջգերատեսչական աշխատանքային խումբ, որը պետք է մեկնի Անկարա և թուրք գործընկերների հետ միասին մասնակցի տվյալ հանցանքի հետաքննությանը»։ Պուտինի խոսքերով՝ համապատասխան պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել իր և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի միջև տեղի ունեցած հեռախոսազրույցի արդյունքներով. «Մենք պետք է իմանանք, թե ով է ուղղել մարդասպանի ձեռքը»։ Իր հերթին Պուտինը ցավակցություն է հայտնել Կարլովի հարազատներին ու մերձավորներին, և հանձնարարել է դիվանագետին ներկայացնել պետական պարգևի։ Պուտինը սադրանք է որակել ռուս դեսպանի սպանությունն ու ընդգծել է, որ դրա պատասխանը կլինի միայն ահաբեկչության դեմ պայքարի ուժեղացումը։ Պուտինը Կարլովի սպանության հարցը քննարկել է Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի, արտաքին հետախուզական ծառայության ղեկավար Սերգեյ Նարիշկինի և անվտանգության դաշնային ծառայության ղեկավար Ալեքսանդր Բորտնիկովի հետ։ Թուրքիայի վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմը հայտարարել է, որ Անկարայում Ռուսաստանի դեսպան Անդրեյ Կարլովի սպանությունը միտված է եղել ռուս-թուրքական հարաբերությունները վատթարացնելուն. «Այդ ստոր սպանությունն ուղղված է եղել նրան, որ վատթարացնի երկու երկրների հարաբերությունները»։ Սրանից առաջ էլ նման կարծիք է հայտնել Անկարայի քաղաքապետ Մելիհ Գյոքչեքը, ըստ որի՝ դեսպանի սպանությամբ հետապնդել են Ռուսաստանին ու Թուրքիային գժտեցնելու նպատակ։ Իսկ Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն այսօր արդեն մեկնել է Մոսկվա՝ մասնակցելու համար Հալեպի վերաբերյալ իր ռուս և իրանցի գործընկերների հետ եռակողմ հանդիպմանը` չնայած նրան, որ երեկոյան Անկարայում սպանվել է Ռուսաստանի դեսպանը։ Թուրքիայի ԱԳՆ-ն արդեն իսկ հայտարարել է, որ այդ նողկալի հարձակումը ստվեր չի գցի Ռուսաստանի ու Թուրքիայի հարաբերությունների վրա։ Սպանությունից ընդամենը ժամեր անց, արդեն բացահայտ նկատվեց, որ թե՛ Ռուսաստանը, թե՛ Թուրքիան տեղի ունեցածը հակված են սադրանք գնահատել, որի նպատակը եղել է ռուս-թուրքական վերականգնվող հարաբերությունները խաթարել: Բոլորվին զարմանալի չէ, որ Անկարայից առաջին կասկածներն ուղղվեցին Ֆեթհուլլահ Գյուլենի ուղղությամբ: Սակայն իսլամական քարոզիչ Ֆեթհուլլահ Գյուլենը, որը թուրքական ԶԼՄ-ների պնդմամբ՝ կարող է կապված լինել Անկարայում Ռուսաստանի դեսպան Անդրեյ Կարլովի սպանության հետ, հայտարարեց, որ դատապարտում է այդ հանցանքը։ Եթե Գյուլենը դուրս է գալիս սպանությունը կազմակերպողների «կասկածյալների» ցուցակից, ապա ովքե՞ր են մնում դրա շարքում: Ո՞վ է կանգնած սպանության հետևում, ի՞նչ նպատակով է իրականացրել նման դաժան սպանություն: Այս հարցերի պատասխաններն այսօր ոչ ոք չունի: Թերևս, բացառությամբ միայն իրական կազմակերպիչներից... Թամար Բագրատունի