ԱՄՆ-ի քաղաքական կեղտոտ «անկողինը»

Ամերիկայում նոր քաղաքական իրավիճակ է ԱՄՆ-ի ընտրյալ նախագահ Դոնալդ Թրամփը շարունակում է իր ապագա թիմի ձևավորումը: Հանդիպումներն անցկացվում են մեծահարուստ Թրամփի սեփական գոլֆ-ակումբի շենքում, որը գտնվում է Նյու Ջերզի նահանգի Բեդմինստեր ավանում: Այստեղ ընտրյալ նախագահն անցած շաբաթավերջին բանակցել է Մասաչուսեթսի նախկին նահանգապետ, 2012թ. նախագահական ընտրություններում հանրապետականների թեկնածու Միթ Ռոմնիի հետ: Բանակցություններին մասնակցում է նաև ընտրյալ փոխնախագահը՝ Մայք Փենսը, ով CBS հեռուստակայանի հետ զրույցում հաստատել է, որ Ռոմնիին կարող է առաջարկվել պետական քարտուղարի պաշտոնը: «Սա ոչ միայն ջերմ, այլև շատ բովանդակալից հանդիպում էր: Կարող եմ ասել, որ հիմա ակտիվորեն և լրջորեն քննարկվում է նահանգապետ Ռոմնիին Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարի պաշտոնը վստահելու հնարավորությունը»,- ասել է Փենսը: Անցած տարիներին Թրամփը և Ռոմնին բազում անգամներ միմյանց ոչնչացնող քննադատության են ենթարկել: Ռոմնին այս նախագահական ընտրարշավի ընթացքում Թրամփին անվանել է «խաբեբա» և հանրապետականներին կոչ է արել՝ մերժել մեծահարուստի թեկնածությունը: Թրամփն էլ իր հերթին, Ռոմնիին ծաղրել է՝ անվանելով «միշտ պարտվող» և «ձախողված թեկնածու», բայց ընտրություններից հետո Ռոմնին զանգահարել է Թրամփին և շնորհավորել հաղթանակի առիթով: Փաստորեն, նոյեմբերի 8-ի ընտրություններից հետո Ամերիկայում ստեղծվել է միանգամայն նոր քաղաքական կացություն:   Ի՞նչ է սպասում ԱՄՆ-Ռուսաստան ճգնաժամային հարաբերություններին ԱՄՆ-Ռուսաստան ճգնաժամային հարաբերությունների հարցը, թերևս, աշխարհի բոլոր պետությունների դիվանագետների համար ամենաքննարկվող թեմաներից է: Միաժամանակ, ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման կոչ է անում այլ երկրների բնակիչներին չշտապել եզրակացություններ կատարել, թե ինչ քաղաքականություն կիրականացնի երկրի ապագա նախագահ Դոնալդ Թրամփը: «Կարծում եմ՝ կարևոր է, որպեսզի ողջ աշխարհում չշտապեն եզրակացություններ կատարելիս և նորընտիր նախագահին հնարավորություն տան՝ հավաքելու թիմ, ծանոթանալ ընթացիկ հարցերին, որոշել, թե ինչպիսին կլինի իր քաղաքականությունը»,- ասել է Օբաման Պերուի մայրաքաղաք Լիմայում քաղաքացիական երիտասարդ ակտիվիստների հետ հանդիպմանը: Նա նշել է, որ «այն, թե ինչպես է մարդը անցկացնում իր նախընտրական քարոզարշավը, միշտ չէ, որ համընկնում է նրա հետ, թե ինչպես է երկիրը ղեկավարում»: Օբամայի կարծիքով՝ նախընտրական արշավի ժամանակ թեկնածուները ձգտում են «խաղալ ընտրողների զգացմունքների վրա»: «Այնուհետև ձեր առաջ ծառանում է իրականությունը, հարկավոր է հասկանալ, թե ինչպես այն հաղթահարել»,- եզրակացրել է Օբաման: Նա արդեն մատնանշել է, որ ավելի վաղ Թրամփը արդեն հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն հավատարիմ է ՆԱՏՕ-ի առաջ ստանձնած պարտավորություններին և նշել է, թե չի կարծում, որ Լատինական Ամերիկայի նկատմամբ Թրամփի քաղաքականությունը կփոխվի: Իսկ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պաշտոնական ներկայացուցիչ Ջոն Քիրբին հայտարարել է, որ Վաշինգտոնում Ռուսաստանի հետ երկկողմ հարաբերությունները համարում են ճգնաժամային։ «Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները ճգնաժամային են, որոշ դեպքերում՝ շատ և շատ բարդ խնդիր»,- ասել է նա նոյեմբերի 21-ին կայացած ճեպազրույցում։ Քիրբին ընդգծել է, որ առանձին հարցերի վերաբերյալ ԱՄՆ-ն ու Ռուսաստանն աշխատել են միասին և հասել փոխըմբռնման։ Դա, մասնավորապես վերաբերում է Իրանի հետ միջուկային համաձայնագրին։ Ամերիկյան կողմը հուսով էր նման համաձայնության գալ նաև Սիրիայի հարցով։ Պետդեպի ներկայացուցիչը հիշեցրել է ՌԴ-ի կողմից կիբերտիրույթում լուրջ մարտահրավերի մասին, որին բախվել էր ԱՄՆ-ը։ «Դրանք շատ բարդ հարաբերություններ են»,- ընդգծել է Քիրբին։ Այս իրավիճակում Ռուսաստանից արդեն հնչում են փոքր-ինչ հուսահատ հայտարարություններ, թերևս, զգալով, որ նախընտրական շրջանում թեկնածու Թրամփի ու նախագահ Թրամփի միջև «սար ու ձորի» տարբերություն կարող է լինել: Նախընտրական հռետորաբանության և իրականության միջև միշտ տարբերություն կա, հայտարարել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը՝ մեկնաբանելով Դոնալդ Թրամփի հաղթանակն ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում։ «Ինչ վերաբերվում է ԱՄՆ նորընտիր նախագահին, մենք բոլորս լավ գիտենք, որ նախընտրական հռետորաբանության և իրական քաղաքականության միջև մեծ տարբերություն կա, գործնականորեն բոլոր երկրներում»,-ասել է Պուտինը` հավելելով, որ Թրամփը պատրաստակամություն է հայտնել հասնել ՌԴ-ի հետ հարաբերությունների բարելավմանը։ «Իմ կողմից ես, իհարկե, նույն բանն եմ արել»,-ասել է Պուտինը։ Ամերիկյան «կեղտոտ» փողերն ու «ժողովրդավարության» հաստատումը Մինչ ողջ աշխարհը փորձում է կանխատեսումներ անել ամերիկյան ապագա արտաքին քաղաքականության հիմնական շեշտադրումների մասին` արժե հիշատակել այն կարևորագույն տեղեկատվությունների հոսքը, որոնք ջրի երես դուրս եկան ընդամենը 2-3 շաբաթ առաջ: Այս առումով, խիստ ուշագրավ էին RT հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում WikiLeaks կայքի հիմնադիր Ջուլիան Ասանժի հայտարարությունները: Նա պնդել էր, որ Քլինթոնը տեղյակ է, որ ԻՊ-ին ֆինանսավորում են Կատարն ու Սաուդյան Արաբիան: ԱՄՆ-ի դեմոկրատ թեկնածու Հիլարի Քլինթոնը իր նամակագրություններում խոստովանում է, որ տեղյակ է ԻՊ-ի` Կատարի և Սաուդյան Արաբիայի կողմից ֆինանսավորման մասին: «Կան Քլինթոնի կողմից 2014-ին` նախընտրական շտաբի պետ Ջոն Պոդեստային ուղղված էլեկտրոնային նամակներ, որոնցում ասվում է, որ ԻՊ-ին ֆինանսավորում են Սաուդյան Արաբիան և Կատարը: Ես կարծում եմ, որ այս ընթացքում սա ամենակարևոր նամակն է»,- ասել է Ասանժը: WikiLeaks-ի հիմնադիրը նաև ընդգծել է, որ ԻՊ-ը ֆինանսավորվում է ոչ թե շեյխերի, այլ հենց երկրների կառավարությունների կողմից: Իսկ ամենակարևորը, թերևս, չլսված և սարսափելի չափերի հասնող զենքի վաճառքի գործարքի մասին տեղեկությունն է: Ասանժը նշել է, որ Քլինթոնի նամակներում լուրջ քննարկում կա Սաուդյան Արաբիային զենք վաճառելու գործարքի վերաբերյալ, որի արժեքը գերազանցում է 80 միլիարդ դոլարը։ «Քլինթոնի աշխատանքի տարիներին ԱՄՆ-ից զենքի արտահանման ծավալները կրկնապատկվել են»,-ասել է Ասանժը։ Ի պատասխան հարցի՝ արդյոք այդ փաստը կապված է այն հանգամանքի հետ, որ ԴԱԻՇ-ին ֆինանսավորում են այն նույն մարդիկ, որոնք գումար են տալիս Քլինթոնի հիմնադրամին, Ասանժը պատասխանել է՝ «այո»։ Ահա, թե ինչպիսի գործարքներ են ընկած ամերիկյան հռչակած քաղաքականության` այլ երկրներում «ժողովրդավարություն» հաստատելու հիմքում: Սոնա Դավթյան