Պետությունն էլ ո՞նց հարստանա

  Բյուջեում տնտեսումների համար տողեր գտնելն ու դրա շնորհիվ նոր պարտքեր վերցնելու  անհրաժեշտությունից խուսափելը նոր կառավարության և վարչապետի գլխավոր խնդիրն են  դարձել: Մենք  օրեր առաջ  տեղեկություն էինք հրապարկել, որ Կարեն Կարապետյանը հաճախակի է խորհրդակցություններ հրավիրում՝ հասկանալու համար, թե որտեղից և ինչի հաշվին կարող է սկսել   պետական գանձարանի էկոնոմ ռեժիմի  մենեջմենթը: Մեր տեղեկություններով՝ այդպիսի քննարկումներից մեկի ժամանակ   Կարեն Կարպետյանին ներկայացվել են  վարորդներից գանձվող տուգանքերի ցուցանիշները, որոնք  տեսախցիկների ու կարմիր գծերի ներմուծումից հետո կրտուկ ավելացել են: Մոտավոր տվյալներով տարեկան շուրջ 24  մլրդ դրամ տուգանք  է գանձվում   ճանապարհատրանսպորտային երթևեկության կանոնների խախտման համար: Համեմատության համար նշենք, որ Հայաստանում փոքր ու միջին բեիզնեսի ոլորտից, որտեղ շուրջ  60  հազար անհատ ձեռներեց և  ընկերություն է հաշվառված,  տարեկան ընդամնեը  15  մլրդ դրամ հարկային եկամուտ է  գանձվում: Այսինքն՝  ՓՄՁ  ոլորտը, որը պետության և հասարակության մրցունակության  գլխավոր ցուցիչն է,  որպես ոլորոտ ավելի քիչ եկամտաբեր է, քան կարմիր գծերի ու  տեսախցիկների տուգանքները: Սա այն դեպքում, երբ  յուրաքանաչյուր փոքր ու միջին բիզնեսի հետևում առնվազն մեկ ընտանիք է   կանգնած և յուրաքանչյուր բիզնեսում էլ առնվազն 3-4 մարդու զբաղվածություն է ապահովվում: Իբրև փաստ, սա մեղմ ասած, խայտառակություն է: Ինչևե, ՃՏՊ տուգանքներից  ուղիղ  կեսը՝ մոտ 12 մլրդ դրամ գնում է «Սեքյուրիթի Դրիմ» ՍՊԸ-ին, որի   հետ, ինչպես հայտնի է,  կառավարությունը մինչև 2036 թվականը ունի պայմանագիր: Այդ պայմանագրով ի սկզբանե նախատեսվում էր, որ հանրապետությունում տեսախցիկների համակարգի ներդրման դիմաց,   ընկերությունը պետք է ստանար  գանձվող տուգանքների 70 տոկոսը: Այդ կերպ պետք է փոխհատուցվեր ընկերության կատարած ներդրումները, որոնք  առաջին փուլում մոտ 10 մլն եվրո էին կազմում: Ընդ որում՝ պայմանագրի համաձայն տուգանքերի սեփական մասնաբաժինը ստանալուն զուգահեռ, ընկերությունը պետք է շարունակեր կատարել  նոր ներդրումներ: Հետագայում հանրային դժգոհության  ալիքը ստիպեց որոշակի վերանայումներ կատարել նախնական պայմանագրում. վերանայվեցին ու համեմամատաբար նվազեցվեցին տուգանքները, «Սեքյուրիթի Դրիմ» ընկերությանը թողնվեց տուգանքների  50 տոկոսը: Իսկ մնացած 50 տոկոսը գնում է ոչ թե ուղիղ պետական բյուջե,այլ ոստիկանության արտաբյուջե: Այսինքն՝ այդ գումարները տնօրինվում են ոչ թե կառավարության, այլ ոստիկանության կողմից: Ոստիկանությունը այդ միջոցներով կարող է, օրինակ, տարին 4  անգամ նոր համազգեստ պատվիրել, շենքեր նորոգել ու նոր մեքենաներ  ձեռք բերել՝ առանձնապես չմտահոգվելով, որ պետությունը թոշակ վճարելու համար վարկ է վերցնում: Ընդ որում ոստիկանության արտաբյուջեն տնօրինելու  իրավասությունը բացառապես ոստիկանության ղեկավարության  լիազորությունն է: Երբ այս փաստերը ներկայացվել են վարչապետին, նա տարակուսած լսել ու արձագանքել է. «Բա էլ պետությունը ո՞նց հարստանա»: Մեր տեղեկություններով՝ Կարեն  Կարապետյանը հայտարարել է, որ ինքը մտադիր է զբաղվել տուգանքերն ամբողջությամբ  բյուջե բերելու հարցով և պատրաստվում է անգամ  հանդես գալ օրենսդրական նախաձեռնությամբ: Կհաջողվի՞ Կարեն Կարեպետյանին այս հարցում հաջողություն արձանագրել,  ցույց կտա ժամանակը: Ամեն դեպքում, սա այն հարցն է, որտեղ լուրջ շահերի բախում կա՝ ընդ որում մի քանի կողմերից:   Դավիթ Մանուկյան