Օդային հարձակումներ, հարյուրավոր զոհեր, նոր լարվածություն

Կտրուկ սրվել է իրավիճակը Սիրիայում, Արևմուտքը կրկին Ռուսաստանին մեղադրում է իրավիճակը բարդացնելու մեջ։ Արևմուտքը «լրացուցիչ քայլեր» է պահանջում Ռուսաստանից Սիրիայում հրադադարը պահպանելու համար: Միացյալ Նահանգները և Եվրոպական միությունը հայտարարել են, թե այսօր Ռուսաստանից է կախված Սիրիայում հրադադարը պահպանելու հարցը: Արևմուտքը նախազգուշացրել է, որ Մոսկվայի գործողությունների նկատմամբ «համբերությունն անսահման չէ»: Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի և Միացյալ Նահանգների արտգործնախարարները և Եվրամիության արտաքին քաղաքականության պատասխանատուն երեկ Նյու Յորքում հանդիպելուց հետո հրապարակել են համատեղ հայտարարություն, որում, մասնավորապես, ասվում է՝ «այսօր Մոսկվան պետք ապացուցի, թե արդյո՞ք պատրաստ է ձեռնարկել դիվանագիտական լրացուցիչ քայլեր, որոնք թույլ կտան վերահաստատել հրադադարը, պայմաններ կստեղծեն մարդասիրական օգնությունը կարիքավորներին հասցնելու համար և հնարավոր կդարձնեն ՄԱԿ-ի միջնորդությամբ Սիրիայում քաղաքական փոփոխությանն ուղղված բանակցությունների վերսկսումը»: Նշենք, որ տեղեկատվություն ստացվեց այն մասին, որ Բաշար Ասադի ռեժիմը ռուսական օդուժի աջակցությամբ սկսել է ցամաքային գործողությունները Լաթաքիայի նահանգի Թուրքմանդաղ և Ջեբել-Աքրադ շրջաններում: Տեղական աղբյուրներից ստացված լուրերի համաձայն՝ Ասադի ցամաքային ուժերը ռուսական ավիացիայի աջակցությամբ հարվածներ են հասցնում ընդդիմության վերահսկողության տակ գտնվող Լաթաքիայի գյուղերին: Բացի դրանից՝ հարվածներ են հասցվում Ջեբել-Աքրադում Քիբանի և Թուրքմենդաղում Քելեզ, Իսա, Պինարի, Յամադի և Սալուր գյուղերին: ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ Սամանտա Փաուերը Սիրիայում Ռուսաստանի գործողությունները «բարբարոսություն» է անվանել: Նա նաև նշել է, որ ԱՄՆ-ը շարունակում է ձգտել հասնելու երկրի տարածքում հրադադարի ռեժիմի վերականգնմանը, սակայն համարում է, որ այդ գործընթացում գլխավոր դերը պետք է կատարի Ռուսաստանը: Փաուերը նաև ընդգծել է, որ միջսիրիական հակամարտության կարգավորումը անհնար է, եթե ռուսական կողմը «տրամադրված լինի պատերազմը շարունակելուն»: Հալեպում զոհվել են տասնյակ կանայք ու երեխաներ Սիրիայի բանակի գործողությունների սկսումից հետո, հայտարարել է Սիրիայի հարցով ՄԱԿ-ի հատուկ պատվիրակ Ստաֆան դե Միստուրան: Ելույթ ունենալով ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստում՝ նա ներկայացրել է տեղական աղբյուրներից ստացված տեղեկատվությունը: «Մենք չենք կարող դա ստուգել, սակայն դա են թվերը, որոնք ես տեսնում եմ այժմ: 213 զոհ Հալեպի շրջանում, 139` արևելյան Հալեպում, 74` Հալեպի գյուղական շրջաններում: Դրանք բոլորը ներառում են կանանց և երեխաների»,- ասել է նա: Նա նշել է, որ ՄԱԿ-ը «հնարավորություն չունի անկախ ստուգելու» այդ տվյալները: Իսկ Թուրքիայի ԱԳ նախարարությունը Սիրիայի իշխանություններին մեղադրել է ռազմական հանցագործությունների համար: Թուրքիայի ԱԳՆ-ի կայքում հրապարակված հայտարարության մեջ ասվում է. «Մենք խստորեն դատապարտում ենք Սիրիայի ռեժիմի և նրա կողմնակիցների կողմից վերջին մի քանի օրվա ընթացքում ավելացած օդային հարձակումները Հալեպի տարածքում, որի արդյունքում զոհվել է ավելի քան 300 մարդ և տուժել են հազարավոր խաղաղ բնակիչներ»: Թուրքիայի ԱԳ նախարարությունում նշել են, որ Ասադի ռեժիմը «անխղճորեն ոչնչացնում է» սեփական բնակչությանը, նրա թիրախ են դառնում նույնիսկ հիվանդանոցներ, ջրմուղ կայաններ և արտակարգ իրավիճակների արձագանքման կենտրոններ, որոնք կատարում են միայն հումանիտար գործառույթներ: Գերատեսչությունն ընդգծում է, որ այդպիսի գործողությունները ցույց են տալիս, որ Սիրիայի իշխանություններն ու նրանց կողմնակիցները որևէ մտադրություն չունեն Սիրիայում հակամարտության լուծման համար անհրաժեշտ քաղաքական անցում իրականացնելու: «Այդ գործողությունները ոչ միայն ռազմական հանցագործություն են, այլ նաև լուրջ հանցագործություն մարդկության դեմ և միջազգային հումանիտար իրավունքի կոպիտ խախտում»,- ավելացրել է Թուրքիայի արտգործնախարարը: Մինչդեռ Դամասկոսը հայտնել է, որ Սիրիայի տարածքում թուրքական զորքերի ներկայությունը համարում է բաց ագրեսիա և պահանջում է դուրս բերել դրանք: Սիրիայի արտգործնախարար Վալիդ Մուալեմը՝ ելույթ ունենալով ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում` ասել է. «Կրկին դատապարտում եմ ահաբեկչության դեմ պայքարի պատրվակով թուրքական զորքերի ներխուժումը Սիրիայի տարածք: Դա համարում եմ բաց ագրեսիա: Կոչ եմ անում անմիջապես դադարեցնել դա»: «Ինչպե՞ս կարող է պետությունը, որը եղել և մնում է ահաբեկիչների և զենքի Սիրիա ներթափանցման գլխավոր տարանցիկ կետը, հայտարարել, որ պայքարում է ահաբեկչության դեմ»,- ասել է Սիրիայի արտգործնախարարը: Իսկ իրավապաշտպանները Հալեպի՝ ապստամբների կողմից վերահսկվող արևելյան շրջանների վրա սիրիական բանակի հարձակման սկզբից զոհերի թիվը գնահատում են ավելի քան 200 և նախազգուշացնում, որ այդ թիվը կարող է աճել փլատակների հավաքման և ռազմական գործողությունների շարունակման արդյունքում։ Բրիտանիայում տեղակայված Մարդու իրավունքների մոնիթորինգի սիրիական կենտրոնի գնահատմամբ՝ Բաշար Ասադի կառավարության՝ հրադադարի ռեժիմից դուրս գալու պահից Հալեպում զոհերի թիվը հասել է 213-ի։ Միայն կիրակի քաղաքում զոհվել է առնվազն 26 մարդ։ Մետաքսյա Շալունց