Որքան կարժենա ԱՄՆ-ին ու Ռուսաստանին հակառակվելը

Թուրքիայի զինված ուժերը հաշվետվություն են ներկայացրել օգոստոսի 24-ին մեկնարկած «Եփրատի վահան» գործողության արդյունքների մասին։ Այդ գործողությունն ընթացքում Թուրքիայի զինված ուժերը հաուբիցներով ոչնչացրել են 15 թիրախ։ Բացի այդ, Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերը Սիրիայի հյուսիսում ոչնչացրել են 4 թիրախ։ Ընդհանուր առմամբ 252 թիրախի հասցվել է 1125 հարված։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ Սիրիայի հյուսիսում թուրք զինվորականների կողմից ձեռնարկված գործողությունը հաջող է ընթանում։ Նրա խոսքով՝ գործողության ընթացքում ԴԱԻՇ-ի գրոհայիններից և քրդական աշխարհազորային ջոկատներից ազատագրվել է 400 քառակուսի կմ տարածք։ Թուրքիայի զինված ուժերը օգոստոսի 24-ին կոալիցիայի ինքնաթիռների աջակցությամբ անցել են սիրիական Ջերաբլուս քաղաքը ԴԱԻՇ-ից ազատագրելու գործողության, որը ստացել է «Եփրատի վահան» անվանումը։ Միաժամանակ Անկարայի հասցեին Արևմուտքից հնչող քննադատություններին է միացել նաև Ռուսաստանը՝ կոչ անելով հարգել Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունն ու ռազմական գործողությունները համաձայնեցնել Ասադի վարչակազմի հետ: Պաշտոնական Անկարան հրապարակավ հայտարարեց, թե կշարունակի հարվածներ հասցնել Միացյալ Նահանգների աջակցությունը վայելող սիրիացի քրդերին, մերժելով հրադադար հաստատելու՝ Վաշինգոտնի առաջարկը: Ավելին՝ երեկ ուշ երեկոյան Թուրքիայի արտգործնախարարությունը պարզաբանումների է հրավիրել երկրում ԱՄՆ-ի դեսպան Ջոն Բասին և իր վրդովմունքն արտահայտել Վաշինգտոնից հնչող հայտարարությունների կապակցությամբ: Վերջին օրերին Միացյալ Նահանգների պաշտպանության նախարարը, Պենտագոնի և Սպիտակ տան խոսնակներն առանձին-առանձին կոչեր էին հղել Թուրքիային՝ հորդորելով դադարեցնել ռազմական գործողությունները Սիրիայի հյուսիսում ինքնավարություն հաստատած քրդերի դեմ: «Այսօրինակ հայտարարություններն անընդունելի են և հակասում են դաշնակցային հարաբերությունների ոգուն»,- ԱՄՆ-ի դեսպանի հետ հանդիպումից հետո հայտարարել է Թուրքիայի արտգործնախարարությունը, ընդգծելով՝ Անկարան շարունակելու է պայքարը «մինչև ահաբեկչական բոլոր խմբավորումները ետ շպրտվեն Թուրքիայի սահմաններից»: Ի տարբերություն Թուրքիայի, Միացյալ Նահանգները Սիրիայի քրդերին ոչ միայն ահաբեկիչ չի համարում, այլև համագործակցում է նրանց հետ՝ «Իսլամական պետության» դեմ պայքարում: Հենց Միացյալ Նահանգների աջակցությամբ այս ամսվա սկզբին քրդերն «Իսլամական պետության» զինյալներից ազատագրեցին Մանբիջ բնակավայրը՝ առաջ շարժվելով դեպի Թուրքիայի սահման։ «ԱՄՆ-ը խոստացել էր, որ նրանք ետ կքաշվեն»,- հիշեցնում է պաշտոնական Անկարան, որը երբեք չի թաքցրել՝ թույլ չի տա քրդերին պետություն ստեղծել Սիրիայի հյուսիսում: «Ժամանակ առ ժամանակ ամերիկացի պաշտոնյաները հավասարության նշան են դնում Թուրքիայի և Սիրիայի քրդական դեմոկրատական կուսակցությունների միջև: Սա անընդունելի է, Թուրքիան ինքնիշխան երկիր է, ՆԱՏՕ -ի անդամ, Մերձավոր Արևելքի ամենաուժեղ դերակատարներից մեկը, մենք թույլ չենք տա՝ մեզ համեմատել ահաբեկչական խմբավորման հետ»,- հայտարարել է նախագահ Էրդողանի խոսնակ Իբրահիմ Քալինը: Վարչապետ Բինալի Յըլդրըմն էլ խստորեն քննադատել է պնդումները, թե թուրքական զինուժն իրականում Սիրիա է մտել ոչ թե ահաբեկիչների դեմ պայքարելու, այլ տարածաշրջանում քրդերի առաջխաղացումը կանխելու համար: «Թուրքական զինուժը ահաբեկիչների դեմ պայքարում վեց օրում ավելի շատ հաջողություն ունեցավ, քան կոալիցիոն զորքերը՝ 6 տարում»,- գրել է նախագահ Էրդողանի կուսակցության խոսափողը համարվող Daily Sabah-ը՝ ընդգծելով՝ «Թուրքերն արդեն հոգնել են լսել՝ ինչ կարող են անել, ինչ՝ ոչ, մարդկանցից, որոնք ժամանակին խիզախություն չունեցան իրենց դիրքորոշումը պնդելու Սիրիայում: Հակառակ նրանց հորդորների՝ Թուրքիայի զինուժը պետք է մնա և կմնա այդ տարածքներում, և մեր գործը չէ, թե դաշնակից երկրները Սիրիայի քրդական ժողովրդական ինքնապաշտպանության ջոկատներին կամ ահաբեկչական մյուս խմբավորումներին ինչպես են վերաբերվում»: Այսօր Անկարայի հասցեին Արևմուտքից հնչող քննադատություններին միացավ նաև Ռուսաստանը՝ կոչ անելով հարգել Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունն ու ռազմական գործողությունները համաձայնեցնել Ասադի վարչակազմի հետ, որին, ըստ էության, Թուքրիայի իշխանությունը չի ճանաչում: «Ուզում ենք կրկին ընդգծել՝ ինքնիշխան պետության տարածքում ցանկացած ռազմական գործողություն պետք է համաձայնեցվի այդ երկրի օրինական կառավարության հետ: Կոչ ենք անում մեր թուրք գործընկերներին՝ ահաբեկիչների դեմ ռազմական գործողությունների ժամանակ զգուշավորություն ցուցաբերել և հարվածներ չհասցնել ընդդիմադիր ու էթնիկ խմբերին, այդ թվում՝ սիրիայի քրդերին, որոնք ևս պայքարում են «Իսլամական պետության դեմ»,- այսօր հայտարարել է Ռուսաստանի արտգործնախարարության խոսնակ Մարիա Զախարովան: Ահա, բավական լուրջ իրավիճակ է ստեղծվում սիրիական ճգնաժամում: Թուրքիայի գործողությունները ոչ միայն ԱՄՆ-ն և Եվրոպական են քննադատում, այլև Ռուսաստանը: Սա նշանակում է, որ ինչ-որ պահից ընդդեմ Անկարայի ձգտումների կարող են կոնկրետ քայլեր արվել, ավելի խիստ ու Էրդողանի համար անսպասելի: Մետաքսյա Շալունց