Ո՞ր պետական բուհը չունի թափուր տեղ. խայտառակ պատկեր

Հուլիսի 20-ին ավարտվեց  Հայաստանի  պետական և ոչ պետական բուհերում առկա ուսուցման այս տարվա թափուր մնացած տեղերի համար դիմում-հայտերի ընդունումը:  Այս  գործընթացը կոչվում է լրացուցիչ մրցութային փուլ,որին  կարող են մասնակցել այն դիմորդները, ովքեր դուրս են մնացել հիմնական մրցույթից, բայց ունեն դրական միավորներ: Լրացուցիչ փուլի արդյունքները կհրապարակվեն հուլիսի 25-ին, սակայն առկա տվյալների վերլուծությամբ արդեն ակնհայտ է, որ այս տարի ևս պետական և ոչ պետական բուհերում կմնան չլրացված հազարավոր թափուր տեղեր: Միասնական քննությունների առաջին, հիմնական փուլին հայտագրվել էին 11375, իսկ երկրորդ փուլին՝ 989 դիմորդ: Ներբուհական քննություններ հանձնել է 892 դիմորդ: Ընդհանուր թվով 13256 դիմորդներից միասնական քննությունների ժամանակ ձախողվել կամ անհրաժետ 7,5 միավորի շեմը չհաղթահարելու  պատճառով մրցույթից դուրս են մնացել 1530 դիմորդ:  Այիսնքն, եթե անգամ պատկերացնենք, որ  ԳԹԿ կազմակերպած միասնական քննություններին մասնակցած և դրական միավորներ ստացած բոլոր 11726 դիմորդները անպայման ուսանելու են ՀՀ պետական բուհերում / որոշ դիմորդներ միաժամանակ ընդունվում են այլ բուհեր ևս՝ օրինակ Հայաստանի ամերիկյան համալսարան և չի բացառվում, որ կարող են հրաժարվել պետական կամ ոչ պետական բուհում ուսանելուց/, ապա թափուր տեղերի գոյությունը անխուսափելի է: Կառավարության կողմից, հիշեցնենք, հատկացվել էր ավելի քան 19 հազար պետական պատվերով և վճարովի բակալավրիական տեղ: Այսպիսով՝  ՀՀ պետական և ոչ պետական բուհերում ավելի քան 7274 տեղ մնացել է թափուր: Դրանց մոտ կեսը բաժին է ընկնում պետական բուհերին: Ընդ որում, թափուր տեղեր առկա են գրեթե բոլոր բուհերում, այդ թվում նաև ավանդաբար մեծ պահանջարկ ունեցող մասնագիտությունների գծով: Օրինակ՝ այս տարի ԵՊՀ– ում հայտագրված 57 մասնագիտություններից 24-ում առկա են 523 թափուր տեղեր /  վճարովի համակարգում/: Թափուր տեղերով մասնագիտությունների ցանկը տարեցտարի ընդլայնվում է:  Մասնավորապես պետհամալսարանում այս տարի թափուր տեղ կա անգամ Ակտուարական և ֆինանսական մաթեմատիկայի/ 69 տեղ/, Տնտեսագիտության / 4 տեղ/, սոցիոլոգիայի / 49 տեղ/, ռոմանոգերմանական բանասիրության /77 տեղ/ և անգամ արերևելագիտության /18 տեղ/ ու պատմության / 37 տեղ/ ֆակուլտետներում, որոնք  վերջին տարիներին համարվում են մեծ պահանջարկ ունեցող մասնագիտություններ: ԵՊՀ-ում թափուր տեղերի շատ մեծ քանակություն կա նաև բնագիտական ուղղվածության ֆակուլտետներում՝ բացի ռադիոֆիզիկայից: Խոսքը հատկապես ֆիզիկայի, քիմիայի, կենսաբանության, աշխարհագրության,  երկրաբանության, միջուկային ռեակտորների ֆիզիկայի, կիրառական քիմիայի, կենսաֆիզիկա և կենսաինֆորմատիկայի ֆակուկտետրենրի մասին է, որոնցում առկա է ավելի քան 147 թափուր տեղ: Չլրացված տեղեր կան նաև ԵՊՀ Արվեստաբանություն, Մշակութաբանություն, Հնագիտություն և ազգագրություն, Փիլիսոփայություն, Եկեղեցաբանություն ֆակուլտետներում: Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանում 18 մասնագիտությունների գծով առկա է 202 թափուր տեղ՝ տնտեսագիտության / 39 թափուր տեղ/, լեռնային գործ և օգտակար հանածոների արդյունահանման, էնեգետիկայի տարբեր ճյուղերի, մետալուրգիայի, տրանսպորտի, պոլիգրաֆիայի, սարքշինության և քիմիական տեխնոլագիաների ուղղություններով: Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանում 16 մասնագիտությունների գծով առկա է շուրջ 723 թափուր տեղ, այդ թվում 276 տեղ շինարարական, իսկ 115 տեղ քաղաքային տնտեսության մասնագիտությունների գծով: Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում 17 մասնագիտությունների գծով առկա է 370 թափուր տեղ: Ընդ որում այս ցուցանիշի մեջ չեն մտնում մանկավարժականի ներբուհական քննություններով մասնագիտությունները: Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանում 22 մասնագիոտթւյունների գծով առկա է ավելի քան 618 թափուր տեղ՝ բոլոր մասնագիտությունների գծով: Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում 7 ուղղության մասնագիտություններով առկա է  ավելի քան 580 թափուր տեղ:Հայ-Ռուսական (սլավոնական) համալսարանի հայկական բաժանմունքում առկա է 116 թափուր տեղ: Իսկ ոչ պետական բուհերում թափուր են հատկացված տեղերի 90 տոկոսից ավելին: Ամենաքիչ թվով թափուր տեղեր ունի Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը՝ 27 տեղ այն էլ  միայն վիճակագրություն մասնագիտությամբ: Միակ պետական բուհը, որտեղ թափուր տեղեր չկան՝ Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանն է: Թափուր տեղերի այս տխուր վիճակագրությունը փաստում է, որ բուհական տեղերի հատկացման և բաշխման առկա քաղաքականությունը լուրջ վերնայման կարիք ունի: Փաստորեն ստացվում է, որ դրական միավոր ստացած  ցանկացած դիմորդ ունի որևէ բուհ ընդունվելու շանս: Կրթության իրավունքի իրացման և բուհերի ֆինանսական վիճակի բերելավման տեսանկյունից գուցե սա դրական ցուցանիշ է, սակայն կրթության որակի առումով մենք ունենք մտահոգիչ պատկեր : Ըստ երևույթին տեղերը հատկացվում են ինքնանպատակ՝ հաշվի չառնելով ո՛չ շրջանավարտների թվի նվազման ժողովրդագրական  միտումները, ո՛չ  աշխատաշուկայի պահանջարկը ո՛չ էլ մասնագիտության պիտանելիությունն ու պետական առաջնահերթությունը:Սրան զուգահեռ Հայաստանում բացվել են օտարերկրյա բուհեր՝ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանն ու Մոսկվայի պետական համալսարանի երևանյան մասնաճյուղը, որոնք ձեռնոց են նետում պետական բուհերին: Այսպես շարունակվելու դեպքում, հատկապես տարկետման իրավունքի վերացումից հետո պետական բուհերը կարող են ուղղակի պայթել՝ դիմորդների բացակայության պատճառով: Կարինե Սարիբեկյան