Նոր քայլ ռուս-թուրքական հարաբերություններում. Hurriyet

Ազգային օրվա կապակցությամբ սովորաբար երկրները շնորհավորական ուղերձ են հղում միմյանց: Դա դիվանագիտական հարաբերություններում ընդունված ժեստ է: Որպես կանոն, այդ ուղերձների բովանդակությունը արտացոլում է երկրների միջև հարաբերությունների ընթացիկ իրավիճակը: Ազգային օրվա կապակցությամբ արված ուղերձը պատասխան է ենթադրում, ինչը նշանակում է, որ պատասխանող երկրի համար կարևոր է շնորհավորական ուղերձ հղած երկրի գործընկերությունը: Սովորաբար այդ պատասխանը լինում է գործընկեր երկրի Ազգային օրվա կապակցությամբ արված պատասխան շնորհավորական ուղերձը: Թուրքիայի կողմից Ռուսաստանի Ազգային օրվա կապակցությամբ հունիսի 12-ին նախագահի և վարչապետի մակարդակով շնորհավորական ուղերձի հղումը ճիշտ քայլ էր: Նույնիսկ եթե այդ ուղերձը անպատասխան մնա, Թուրքիան չպետք է նեղանա Ռուսաստանից. պետք հասկանա, որ Ռուսաստանի վերքը դեռ չի սպիացել: Անարդար կլինի պնդել, որ Ռուսաստանի կողմից հուսադրող ազդանշաններ չկան: Նախագահ Պուտինի խոսքն այն մասին, որ ինքը ողջունում է Թուրքիայի և Իսրայելի միջև հարաբերությունների կարգավորումը, պետք է այսպես հասկանալ. «Այդ իրավիճակը շատ նման է մերին, և մեր հարաբերությունների բարելավումը նույնպես լավ կլինի»: Այսինքն, ինչ-որ իմաստով՝ «կուժ, քեզ ասեմ, կուլա, դու լսիր»: Մյուս կողմից էլ՝ Պուտինի հուսադրող և կառուցողական հայտարարությունը «Թուրքական հոսքի» վերաբերյալ վկայում է այն մասին, որ Ռուսաստանը նախկինի պես լավատեսական մոտեցումների պրիզմայով է դիտարկում Թուրքիայի հետ հարաբերությունները: Դատելով այդ ամենից՝ Ռուսաստանը պատրաստ է գնալ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման ճանապարհով: Թուրքիան իր հերթին չպետք է ընկնի ընկճախտային տրամադրության մեջ՝ ասելով. «Մենք ինչ ասես չարեցինք, բայց պատասխան արձագանք չենք տեսնում»: Դիվանագիտությունը ոլորտ է, որին դիմում են ընկճախտից դուրս գալու համար, ոչ թե նրա մեջ հայտնվելու համար: Ինչ դռներ ասես ունակ է բացելու այնպիսի միջոցը, ինչպիսին ուղերձն է: 2008թ., երբ Սերժ Սարգսյանը Հայաստանի նախագահ ընտրվեց, այն ժամանակ Թուրքիայի գործող նախագահը, հաղթահարելով նախապաշարմունքները, նրան շնորհավորական ուղերձ հղեց: Սարգսյանը ի պատասխան շնորհակալություն հայտնեց և Թուրքիա-Հայաստան խաղի առիթով Թուրքիայի նախագահին հրավիրեց Երևան, ինչին Թուրքիայի նախագահը դրական արձագանքեց: Առաջընթաց կգրանցի՞ արդյոք դիվանագիտական այս ուղերձը Թուրքիա-Ռուսաստան հարաբերություններում և կվերածվի՞ արդյոք այն «ֆուտբոլային դիվանագիտության», ինչպես Երևանի հետ հարաբերություններում, հայտնի չէ: Դրա համար Թուրքիան նախ պետք է իրավունք ձեռք բերի մասնակցելու Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը, որ կկայանա 2018թ. Ռուսաստանում, սակայն թուրքական ֆուտբոլի տխուր վիճակից ելնելով՝ հարց է առաջանում՝ չկա՞ արդյոք այլ ճանապարհ: