Շտապում են Թուրքիայի հետ հաշտության` հիշելով Բաքվի հետ անցած փորձությունները

Պուտինը ցանկանում է վերականգնել հարաբերությունները Էրդողանի հետ Ռուս-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հնարավորությունների մասին ռուսական կողմից սկսել են հաճախակիանալ հայտարարությունները... ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ չնայած Սու-24-ի դեպքին` Ռուսաստանը ցանկանում է վերականգնել Թուրքիայի հետ հարաբերությունները: Պուտինը նշել է, որ ՌԴ-ն Սիրիայում կռվում է ոչ թե կանոնավոր բանակի, այլ ահաբեկչական խմբավորումների դեմ: «Եվ, իհարկե, մենք չենք մտածել այն մասին, որ թուրքական կործանիչը կարող է հարված հասցնել մեր խոցման համար անպաշտպան կործանիչին: Մենք չէինք պատրաստվում կռվել Թուրքիայի դեմ և թուրքական զինված ուժերի դեմ: Հակառակ դեպքում մենք կգործեինք այլ կերպ և այլ միջոցներով: Հուսով եմ, որ բանը դրան չի հասնի»,- ասել է նա: Նրա խոսքերով` Ռուսաստանը Թուրքիայից ներողություն, ինչպես նաև վնասը փոխհատուցելու պատրաստակամության վերաբերյալ հայտարարություն չի լսել: «Մենք լսել ենք հայտարարություն հարաբերությունների վերականգման ցանկության մասին: Մենք նույնպես ցանկանում ենք վերականգնել հարաբերությունները: Դա մենք չենք փչացրել: Ինչի համար է դա արվել, ես մինչև այժմ չեմ հասկանում»,- ավելացրել է նա: Նախագահը նաև ասել է, որ հարաբերությունների վերականգման մասին Անկարայի հայտարարությունից բացի անհրաժեշտ է նաև դրա համար ինչ-որ բան անել: Իսկ Ադրբեջանում Ռուսաստանի դեսպան Վլադիմիր Դորոխինը ուսանողների հետ հանդիպման ժամանակ նշել է, որ Ռուսաստանի ու Թուրքիայի միջև տեղի ունեցող դեպքերը բացասաբար չեն ազդում ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների վրա: Նա ընդգծել է, որ Մոսկվայում բարձր են գնահատում այդ հարցում Ադրբեջանի հավասարակշիռ քաղաքականությունը. «Մեր համագործակցությունն անցել է փորձությունը: Ադրբեջանում իմ բարձրաստիճան զրուցակիցներից մեկն ինձ ասել է, որ «մենք ձեզանից շատ ենք ապրումներ ունենում նրա համար, ինչ տեղի է ունենում ռուս-թուրքական հարաբերություններում»: Կարծում եմ՝ նա չի չափազանցել: Ադրբեջանի համար ոչ միայն զգացական առումով է ցավալի տեսնել կոնֆլիկտ իրեն մոտ երկու երկրների միջև, այլև նա պետք է մշակի գործնական ճիշտ քայլեր: Ձեզանից նրանք, ովքեր պատմություն են սերտել, գիտեն, որ ռուս-թուրքական հարաբերությունները մշտապես բարդ են դասավորվել, եղել են մի քանի պատերազմներ: Ճիշտ է՝ հետագայում մշտապես հաշտվել ենք: Հուսով եմ, որ դա տեղի կունենա նաև այս անգամ: Քայլը թուրքական կողմինն է: Նա գիտի, թե ինչ է պետք անել»: Մոսկվան` Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությունների վերականգման բուռն ցանկությունը, ինչպես երևում է, չի կարողանում այլևս թաքցնել: Կասկած չկա, որ մի օր կարգավորվելու են ռուս-թուրքական հարաբերությունները: Երբ կլինի դա, ոչ ոք չգիտի: Բայց պարզ է, որ Մոսկվան քայլ է սպասում Անկարայի կողից: Երկու կողմն էլ համառություն են ցուցաբերում` Պուտինը ներողություն է սպասում Էրդողանից, վերջինս էլ` չի ցանկանում դա անել: Մոսկվան բարեկամություն չի անում Ադրբեջանի հետ ընդդեմ Հայաստանի Ադրբեջանում Ռուսաստանի դեսպան Վլադիմիր Դորոխինն ուսանողների հետ հանդիպմանն անդրադարձել է Ղարաբաղյան հակամարտությանը: «Սխալվում է նա, ով ասում է, թե Ռուսաստանը կարող է հակամարտությունը կարգավորել 15 կամ 20 րոպեի ընթացքում: Ռուսաստանը միայն կարող է միջնորդ լինել: Կողմերից մեկի վրա ցանկացած ճնշմամբ չես հասնի անհրաժեշտ արդյունքի: Հիմքում պետք է ընկած լինի վստահությունը, և դա կարող են ստեղծել միայն ձեր երկրները»,- ասել է դեսպանը: Նա ընդգծել է, որ ապրիլի սկզբի իրադարձությունները ևս մեկ անգամ ցույց տվեցին, թե որքան վտանգավոր է պահպանվող իրավիճակը. «Է՛լ ավելի ակնհայտ դարձավ, որ խելամիտ լուծումը միայն մեկն է՝ խաղաղ ճանապարհով: Հակամարտող կողմերն ու միջազգային հանրությունը պետք է ճիշտ եզրակացություններ կատարեն: Ռուսաստանը նույնպես իր եզրակացություններն է կատարում: Նա ընդլայնելու է միջնորդական ջանքերը»: Այնուհետև Դորոխինը ուշագրավ հայտարարություն է արել` Հայաստան-Ռուսաստան, Ադրբեջան-Ռուսաստան հարաբերությունների վերաբերյալ, նշելով, թե Հայաստանի ու Ադրբեջանի հետ Ռուսաստանի հարաբերությունները պատմականորեն ձևավորվել են տարբեր կերպ: «Հայաստանը որոշել է դառնալ Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական դաշնակիցը, մեր երկրի հետ մտել է տնտեսական խորը ինտեգրման մեջ: Ադրբեջանն ընտրել է այլ մոդել. առանց ռազմաքաղաքական ու տնտեսական պարտավորությունների: Մենք հարգում ենք երկու ընտրություններն էլ: Մենք չենք հակադրում այդ երկրներին: Մոսկվան բարեկամություն չի անում Ադրբեջանի հետ ընդդեմ Հայաստանի և հակառակը: Դա նաև վերաբերում է Ռուսաստանում երկու երկրների սփյուռքին: Չենք ցանկանում, որ Ռուսաստանը վերածվի այնպիսի վայրի, որտեղ հայերը ու ադրբեջանցիները հաշիվներ կմաքրեն ինչ-ինչ վիրավորանքների պատճառով: Դրան է ուղղված մեր ողջ պետական քաղաքականությունը: Իսկ երբ ասում են, թե Ռուսաստանն ավելի վատ է վերաբերվում ադրբեջանցիներին, քան հայերին, դրանք միայն զգացմունքներ են: Հուսով եմ, որ դրանք ամեն դեպքում կանցնեն: Այլ բան է, որ Ռուսաստանում պետք է ավելի շատ բան իմանան Ադրբեջանի մասին, ինչի մասին ես հայտարարել եմ քանիցս»,- ասել է դեսպանը: Այսպես, Մոսկվան արձանագրում է, որ ընդլայնելու է միջնորդական ջանքերը ԼՂ կարգավորման գործընթացում: Մյուս կողմից, ՌԴ իշխանությունները փորձում են ամեն առիթով ընդգծել, թե որքան են գնահատում Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները, կարծես, ամեն առիթով` արդարանալով, որ Հայաստանը ՌԴ-ի ռազմավարական դաշնակիցն է: Որքան մեծ կլիներ Մոսկվայի հիացմունքը, եթե Ադրբեջանի իշխանավորները հայտարարեին, որ ցանկանում են անդամակցել ԵՏՄ-ին, բայց նրանք դա ասում են` կապելով հնարավոր անդամակցությունը` ԼՂ խնդրի կարգավորման հետ: Այսինքն` եթե Մոսկվան օգնի Բաքվին Ղարաբաղի հարցում, ճնշում գործադրի հայկական կողմի վրա, ինչու չէ, գուցե Ալիևին այլևս ոչինչ չխանգարի ԵՏՄ-ին անդամակցելու համար: Մետաքսյա Շալունց