Ռուս-թուրքական խայթոցները շարունակվում են

Ռուսաստանից գազային կախվածությունը վտանգավոր է Ռուս-թուրքական լարումը չի մեղմանում: Ռուսաստանի և Թուրքիայի իշխանությունները շարունակում են միմյանց կշտամբել: Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն հայտարարել է, թե պատրաստ է հրաժարական տալ, եթե ապացուցվի ԴԱԻՇ ահաբեկչական խմբավորման հետ Թուրքիայի կապը։  Չավուշօղլուն մասնակցել էր Վիեննայում Սիրիայի աջակցության միջազգային խմբի հանդիպմանը, որտեղ դժգոհություն էր հայտնել՝ կապված Անկարայի կողմից ԴԱԻՇ-ին աջակցելու մասին Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հայտարարությունների հետ։ Լավրովը հայտարարել էր, որ կան բազմաթիվ գործոններ, որոնք խոսում են շատ լուրջ ցանցի մասին՝ ստեղծված Թուրքիայի կողմից ԴԱԻՇ-ի մատակարարումների համար։ Խոսքը, մասնավորապես, թուրք-սիրիական սահմանի 90 կմ հատվածի մասին է, որը դեռևս վերահսկում են ահաբեկիչները։ «Եթե Ռուսաստանն ունի Թուրքիայի կողմից ԴԱԻՇ-ին աջակցելու գոնե մեկ ապացույց, ես պատրաստ եմ հեռանալ։ Եթե ոչ, ապա դուք մինչև Ձեր վերջին օրերը հյուր կլինեք մեզ մոտ Անթալիայում», ասել է Չավուշօղլուն։ Թուրքիայի ԱԳ նախարարի հայտարարությանն անդրադարձել է պաշտոնական Մոսկվան ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան կարծում է, որ Մևլյութ Չավուշօղլուն պետք է հրաժարական տար այն բանից հետո, ինչ Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերը Սիրիայի երկնքում խոցեցին ռուսական ռմբակոծիչը: Զախարովան Facebook-ի իր էջում գրել է. «Դա պետք է անել այն բանից հետո, ինչ Թուրքիան խոցեց ռուսական ինքնաթիռ: Իսկ ԴԱԻՇ-ի հետ կապերի համար ոչ թե հրաժարական են տալիս, այլ բանտ նստում»: Մարիա Զախարովան հայտարարել է, որ Թուրքիայի կառավարությունը փորձում է սպեկուլյացիա անել Ղրիմի թաթարների անօրինական արտաքսման թեմայով, և Թուրքիայի իշխանություններին հրավիրել է այցելել Ղրիմ, որպեսզի ամեն ինչ տեսնեն իրենց աչքերով: «Եկեք, դուք ինչ-որ չեք գնում: Դուք ինչ-որ բանից վախենո՞ւմ եք: Մենք ձեզ այնտեղ սպասում ենք և ամեն ինչ ցույց կտանք ու կպատմենք: Եվ ոչ այնքան մենք, որքան նրանք` ղրիմցիները»,- ասել է նա: Զախարովան նշել է, որ այդ հրավերը հնչում է նաև Ղրիմի բազմաթիվ բնակիչների նամակներում, որոնք ստանում է ՌԴ ԱԳՆ-ն: Իսկ ահա պաշտոնական Անկարան էլ խոսել է Ռուսաստանից գազային կախվածության մասին: Թուրքիայի տնտեսական հարցերով փոխվարչապետ Մեհմեթ Շիմշեքը, խոսելով երկրի էներգետիկ անվտանգության մասին, հայտարարել է, որ Թուրքիայի համար մեծ ռիսկ է գազի հարցում Ռուսաստանից ունեցած ներկայիս կախվածության աստիճանի պահպանումը: Շիմշեքը հավելել է, որ էներգամատակարարումների հարցում երկիրը բախվել է լուրջ բարդությունների, սակայն կառավարությունն ունի լավ ռազմավարություն՝ տվյալ խնդիրը լուծելու համար: Նա ընդգծել է ածխաջրածինների աղբյուրների դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը. «Թուրքիան հարկադրված է երկրում սպառվող բնական գազի 97 տոկոսը ներկրել արտերկրից, ընդ որում՝ երկնագույն վառելիքի 58 տոկոսը ստացվում է Ռուսաստանից: Բնականաբար, գազի հարցում Ռուսաստանից նման կախվածության մեջ մնալը մեծ ռիսկ է պարունակում: Այդ պատճառով մենք աշխատում ենք «Անդրանատոլիական» (TANAP) գազատարի նախագծի իրագործման ուղղությամբ»: Էրդողանն ու Կիմ Չեն Ինը բռնապետներ են, որոնց վրա ծիծաղում է ողջ աշխարհը Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) 3-րդ նախագահի նոր թեկնածուն տրանսպորտի, կապի և նավագնացության նախարար Բինալի Յըլդըրըմն է: Այդ մասին պաշտոնապես հայտարարել է ԱԶԿ խոսնակ Օմեր Չելիքը: Նշենք, որ ԱԶԿ-ի համագումարը կանցկացվի մայիսի 22-ին, որում էլ կընտրվի կուսակցության նոր նախագահ: Մայիսի 4-ին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը հանդիպել էր ԱԶԿ նախագահ և երկրի վարչապետ Ահմեթ Դավութօղլուի հետ, ինչից հետո վերջինս հայտարարել էր իր մոտալուտ հեռանալու մասին: Դրանից հետո որպես ԱԶԿ նախագահի ու Թուրքիայի վարչապետի թեկնածուներ նշվում էին փոխվարչապետ Նուման Քուրթուլմուշի, Բինալի Յըլդըրըմի, արդարադատության նախարար Բեքիր Բոզդաղի, էներգետիկայի նախարար (Էրդողանի փեսա) Բերաթ Ալբայրաքի անունները: Իսկ Թուրքիայի գլխավոր ընդդիմադիր «Ժողովրդահանրապետական» կուսակցության (ԺՀԿ) առաջնորդ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն երկրի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին մեղադրել է Թուրքիային կառավարման նախագահական համակարգ պարտադրելու փորձի համար, որի դեպքում պետական բոլոր լիազորությունները կկենտրոնացվեն մեկ մարդու ձեռքում: Քըլըչդարօղլուն ընդգծել է, որ իր կուսակցությունը երբեք թույլ չի տա, որ իրականացվի նախագահի բաղձալի ցանկությունը, անգամ եթե խորհրդարանում մնա ԺՀԿ-ական մեկ պատգամավոր. «Նախագահը նման ժողովրդավարությունը կարող է իրականացնել միայն մեր դիակների վրայով»: Նրա խոսքերով՝ Էրդողանը ցանկանում ստանալ նահանգապետեր, շրջանային ղեկավարներ, դատավորներ ու դատախազներ նշանակելու, քաղաքապետներ ու պատգամավորներ ընտրելու իրավունք և պատասխանատու լինել ամեն ինչի համար: «Հերիք չէ, որ ձեր ձեռքերը մինչև արմունկն արյան մեջ են, այժմ արյան մեջ են նաև ձեր ատամները: Ինչո՞ւ եք դուք զենք ուղարկել Սիրիա. որպեսզի ոչնչացնեք տեղի բնակչությանը: Դուք միակ մարդն ենք, ով պատասխանատու է այդ մարդկանց զոհվելու համար»,- ասել է նա: Նա իշխող «Արդարություն ու զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) առաջիկա համագումարը համեմատել է Հյուսիսային Կորեայի Աշխատավորական կուսակցության համագումարի հետ, իսկ Էրդողանին՝ այդ երկրի առաջնորդ Կիմ Չեն Ինի հետ՝ նրանց երկուսին էլ անվանելով բռնապետներ, որոնց վրա ծիծաղում է ողջ աշխարհը: Քըլըչդարօղլուն Էրդողանին քննադատել է նաև նրա համար, որ նա վարչապետ Ահմեթ Դավութօղլուին հարկադրել է հեռանալ՝ դա որակելով որպես «պալատական հեղաշրջում»: Քըլըչդարօղլուն հայտարարել է, որ այսուհետ ԱԶԿ-ական պատգամավորները «կպարեն մեկի դուդուկի տակ»: Մետաքսյա Շալունց