ԱՄՆ-ն ու Ֆրանսիան համաձա՞յն են ռուսական զորքերի տեղակայմանն Արցախում

Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Էլմար Մամեդյարովը կրկին անդրադարձել է Հայաստանի և Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարներ Զոհրաբ Մնացականյանի և Սերգեյ Լավրովի վերջին հայտարարություններին, որոնք արվել էին ավելի վաղ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ:

Մամեդյարովի խոսքով` հակամարտության կարգավորման փուլային տարբերակը, որի մասին նշել է Լավրովը, պարզվում է, արդեն մի քանի տարի է, ինչ քննարկման առարկա է բանակցությունների ժամանակ: Մամեդյարովը շեշտում է, որ դրանք հստակ արտացոլված են համանախագահների հայտարարություններում:

Այնուհետև, Մամեդյարովը միևնույն ժամանակ նշել է, որ բանակցությունները գաղտնի են, մանրամասները չեն բացահայտվում, բայց բանակցությունների ընդհանուր շրջանակներն ուրվագծվել են համանախագահների կողմից, ինչպես նաև համանախագահող երկրների ղեկավարների հայտարարություններում:

«Դրանցում արտացոլվել են հակամարտության փուլային կարգավորման տարրեր, այսինքն` հակամարտության հետևանքների քայլ առ քայլ վերացում, ինչը սկզբնական փուլում ենթադրում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տարածքների ազատագրում, հաղորդակցությունների բացում Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև...», հայտարարել է Մամեդյարովը Minval.az-ին տված հարցազրույցի ժամանակ:

Ապա, ամենաուշագրավ մեղադրանքն է, որը հնչեցրել է Ադրբեջանի արտգործնախարարը, հայկական կողմին քննադատելով, թե «խաբում է իրենց քաղաքացիներին»` հայտարարելով, որ արցախյան հակամարտության կարգավորման փուլային տարբերակ չի քննարկվում, բանակցությունների սեղանին որևէ փաստաթուղթ չկա:

Ահա թե ինչ է ասել Մամեդյարովը. «Հայկական կողմը լավ կաներ առանց ժամանակ կորցնելու սեփական ժողովրդին պատրաստեր խաղաղության, ինչպես համաձայնվել էր միջազգային հանրության առաջ»: Ըստ Մամեդյարովի՝ արցախյան հակամարտությունը հնարավոր է լուծել բանակցությունների միջոցով, եթե կողմերը դրսևորեն անհրաժեշտ քաղաքական կամք:

Մամուլում խոսակցություններ են շրջանառվում այն մասին, որ առաջիկայում կկազմակերպվի Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանությունների միջև նոր հանդիպում:
Ստեղծվել է մի տարօրինակ վիճակ՝ հրապարակ է նետվել փուլային տարբերակով արցախյան հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ քննարկում, որին ակտիվորեն մասնակցում են Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը:

Առայժմ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մյուս համանախագահող պետությունները՝ Միացյալ Նահանգներն ու Ֆրանսիան դիրքորոշում չեն հայտնում, թե արդյո՞ք Լավրովի հայտարարածն՝ ընդհանուր ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի տեսակետ է, թե՞ Բաքուն ու Մոսկվան ադրբեջանական դիրքորոշումներին համահունչ մշակված տարբերակի շուրջ են քննարկումները ծավալում:

Օրինակ` հետաքրքիր է իմանալ՝ Միացյալ Նահանգներն ու Ֆրանսիան համաձա՞յն են, որ Արցախում ռուսական զորքեր տեղակայվեն: Չէ՞ որ հակամարտության կարգավորման դեպքում Ռուսաստանին հետաքրքրող, թերևս, ամենահետաքրքրող և շահագրգռող հարցը հենց սա է:

Ինչ վերաբերում է հայկական կողմին, ապա արժե հասկանալ, ի՞նչ է պատրաստվում քննարկել պաշտոնական Երևանը հաջորդ բանակցություններում: Հայաստանի ԱԳ նախարարը ոչ 100 տոկոսով հերքել է Լավրովին, ոչ հաստատել, ասում են՝ մեզ համար կարևորը Արցախի անվտանգությունն ու կարգավիճակն է, միակողմանի զիջում չի լինի, չկան տարածքներ, կա՝ անվտանգության գոտի:

Շատ լավ, այդ դեպքում ինչու՞ է հայկական կողմից ակնկալում փուլային կարգավորմամբ «տարածքների ազատում», և անորոշ ապագայում Արցախի կարգավիճակի ճշտում:
Այսինքն, ամեն ինչ, գոնե հայկական կողմի համար, խիստ անորոշ է: Իսկ այս պայմաններում գնալ բանակցությունների և կրկնել նույնը՝ նշանակում է հաջորդ բանակցություններից հետո Բաքուն ու Մոսկվան կարող են հայտարարել, թե՝ «տեսեք՝ Հայաստանը վերջնականապես տապալեց բանակցությունները...»:

Նման բան թույլ տալ չի կարելի: Հայկական կողմը պետք է մտածի, թե ինչպես է ուղղում իրավիճակը:

Մետաքսյա Շալունց