Ինչ իմաստ ունի տնտեսական կոլապսի պայմաններում միլիարդներ ծախսել` ՆԳՆ ստեղծելու համար

 Կառավարությունը հաստատել է ոստիկանական համակարգում բարեփոխումների ռազմավարությունը և դրանից բխող 2020-2022 թվականների գործողությունների ծրագիրը: 

Ոստիկանության համակարգում սպասվում են կառուցվածքային արմատական փոփոխություններ, որոնց իրականացումը ընդհանուր առմամբ կարժենա 16 մլրդ 326 մլն դրամ:
Ստեղծվելու է Ներքին գործերի նախարարություն, որը կմշակի ոլորտի քաղաքականությունը և պատասխանատվություն կկրի բարեփոխումների համար:
Նախատեսվում է ստեղծել նաև պարեկային ծառայություն և օպերատիվ կառավարման կենտրոն: Այս նոր համակարգը կապահովի հասարակական կարգը և անվտանգությունը, նաև հանցագործությունների և վարչական իրավախախտումների կանխումը, հայտնաբերումը կամ խափանումը:
Քրեական դատավարության որոշ գործառույթներ կվերապահվեն պարեկային ծառայությանը, օրինակ՝ դեպքի վայրի պահպանությունը, կասկածյալին բերման ենթարկելու գործողությունը և այլն: Օպերատիվ կառավարման կենտրոնն էլ իրականացնելու է պարեկային ուժերի ընդհանուր գործառույթների համակարգում՝ ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմամբ, և իր կազմում ունենալու է ահազանգերի կենտրոն: Ոստիկանության զորքերը կվերանվանվեն ազգային գվարդիա՝ կրելով նաև բովանդակային փոփոխության: Վերափոխվելու է նաև համայնքային ոստիկանության, ինչպես նաև կադրերի պատրաստման համակարգը:

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կառավարության քննարկման ժամանակ վստահություն է հայտնել, որ ոստիկանության ամբողջ արտաքին ծառայությունը պետք է փոխվի, ընդ որում՝ ոչ միայն ձևով, այլև՝ բովանդակությամբ։ Փաշինյանի խոսքով` ՆԳՆ ստեղծելու հարցում մշտապես կոնֆլիկտ է եղել խնդրի քաղաքական եւ զինվորական մասի բովանդակությունների միջեւ. «Խնդիր է եղել այնպես անել, որ զինվորական ծառայությունը դուրս լինի քաղաքական ազդեցություններից: Ի վերջո մենք հրաժարվել ենք այն տրամաբանությունից, որ հնարավորություն ստանանք քաղաքացիական անձանց նշանակել ոստիկանությունում, առավել եւս՝ ղեկավարի կարգավիճակով: Բայց մյուս կողմից ունենք իրավիճակ, երբ ոստիկանությունը ոլորտում քաղաքականություն մշակող մարմին չէ: Այս կոնֆլիկտը լուծելու համար մենք որոշեցինք, որ կունենանք Ներքին գործերի նախարարություն: Այստեղ քաղաքական եւ քաղաքացիական հատվածը հստակ կտարանջատվի զինվորական հատվածից: ՀՀ Ոստիկանությունը կլինի հատուկ հարաբերությունների մեջ ՆԳՆ-ի հետ, կլինի դրա կազմում: Այդ հարաբերությունները կլինեն մոտավորապես այնպիսին, ինչպիսին է ՊՆ-ի եւ Գլխավոր շտաբի միջեւ հարաբերությունները»:

Սա առնվազն նշանակում է ուռճացնել ոստիկանության համակարգը` ստեղծելով քաղաքականություն մշակողների բլոկ, որը գլխավորելու է Ներքն գործերի նախարարություն: Այս դերում Նիկոլ Փաշինյանը պատկերացնում է իր հեղափոխական ընկերներին, որոնց հաստատապես ինքն ավելի շատ է վստահում, քան ոստիկանական կադրավիկներին: Ներկա օրենսդրությամբ` ոստիկանության ղեկավար կազմում քաղաքացիական անձինք նշանակվել չեն կարող. ի դեպ այսպես է նաև ԱԱԾ-ում: Սա ունի իր տրամաբանական բացատրությունը: Ոստիկանությունն ու ԱԱԾ-ն, բանակի հետ միասին պետության այն հենասյուններն են, որոնք միշտ պետք է նույն գործառույթն ապահովեն` անկախ իշխանության փոփոխությունից: Ոստիկանության դեպքում դա հանցավորության դեմ պայքարն ու հասարակական կարգի պահպանությունն է, բանակի դեմ պետական սահմանների պահպանությունը, ԱԱԾ-ի դեպքում արտաքին և ներքին հետախուզությունը` պետական անվտանգության պահպանման նպատակով: Ընդ որում, սրանք մասնագիտական այնպիսի համակարգեր են, որտեղ առաջին դեմքի պաշտոնը պետք է վերապահել բացառապես համակարգը ներկայացնող անձի, որովհետև այս համակարգերում դրսից բերված և ոլորտը չիմացող մարդկանց ուղղակի չեն ընդունում: Ե'վ ոստիկանությունում, և' ԱԱԾ-ում, և' ՊՆ-ում դա բազմիցս ապացուցվել է:

Ոչ վաղ անցյալում նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի փորձը` ԱԱԾ ղեկավարի պոստը վստահել սեփական կադրին, որը համակարգի ներկայացուցիչ չէր ընկալվում, արդյունավետ չեղավ ո'չ Սերժ Սարգսյանի, ո'չ նշանակված անձի, ո'չ էլ պետության համար: Անկախության առաջին տարիներին ստեղծված ներիքն գործերի նախարարությունը ևս որոշվեց փակել, որովհետև կյանքը ցույց տվեց, որ ՆԳՆ նախարարը պետք է անպայման ոստիկան լինի, որ կարողանա ոստիկանությունը կառավարել: Ճիշտ է, ժամանակին Սերժ Սարգսյանը, չլինելով կադրավիկ զինվորական, զբաղեցրել է ներքին գործերի, պաշտպանության և ազգային անվտանգության նախարարների պաշտոնները, սակայն նա մինչ այդ ուժային կառույցներում պատասխանատու պաշտոններ է զբաղեցրել և այդ իմաստով ընկալվել է որպես համակարգի ներկայացուցիչ:

Պետական քաղաքականությունը ուժային ոլորտներում պետք է մշակի ոլորտի գիտակը, հետևաբար այդ լիազորությամբ կարելի է օժտել նաև ոստիկանապետին` առանց հավելյալ օղակ ստեղծելու: Ընդ որում, ոստիկանության բարեփոխման գործողությունների ծրագիրը, բացի արդյունավետության ռիկսից, ունի նաև ֆինանսական ռիսկ: Կանխատեսվող ֆինանսական կոլապսի պայմաններում, ավելի քան 16 մլրդ դրամ ծախսել Ներքին գործերի նախարարություն ստեղծելու համար, որևէ արդարացում չունի:

Հայկ Դավթյան