Սամվել Ալեքսանյանը գտել է կախարդական փայտիկը` բիզնեսն աճում է, հարկերը` քչանում

Մի առիթով, երբ լրագրողները գործարար Սամվել Ալեքսանյանին հարցրել էին, թե ինչպես է կարողանում բոլոր իշխանությունների հետ լավ հարաբերություններ պահպանել, ինչպես արեց, որ կարողացավ գործերը փայլուն կերպով դասավորել Նիկոլ Փաշինյանի

հետ, նա պատասխանել է. «Մեղավոր եմ, որ խելք ունեմ և ճկուն եմ»: Իսկապես ճկուն պետք է լինել` կարողանալու համար այնպես անել, որ համ բիզնեսներդ ծաղկեն, համ իշխանության սիրելի գործարարը դառնաս, համ էլ վճարած հարկերդ գնալով նվազեն: 

Պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից հրապարակված 2020 թվականի առաջին եռամսյակի 1000 խոշոր հարկատուների ցանկի առաջին տասնյակում Սամվել Ալեքսայնանին պատկանող ընկերություններից որևէ մեկը ներկայացված չէր: Մինչդեռ նախկին կոռումպացված բարքերով հայտնի իշխանությունների ժամանակ Ալեքսանյանը մշտապես գտնվում էր խոշոր հարկատուների առաջին տասնյակում: Երկրում տեղի ունեցած իրավիճակի համընդհանուր փոփոխություններից հետո իրավիճակը կտրուկ փոխվեց նաև Սամվել Ալեքսանյանի հարկային վճարումների չափը: Բիզնեսների ծաղկմանը հակառակ` հարկերը սկսեցին նվազել:
ՊԵԿ-ի հրապարակած ցանկում Սամվել Ալեքսանյանին բիզնեսներից ամենաշատ հարկ վճարողը եղել է հանրահայտ «Երևան սիթի» խանութների ցանցը, որը ներկայացված է Սիթի ընկերության հաշվեկշռում և պետությանը վճարել է 2 մլրդ 97 մլն դրամ հարկ` ցանկում գրավելով 15-րդ տեղը: Ալեքսանյանի հաջորդ` առավել շատ հարկ վճարած ընկերությունը «Ալեքս էնդ հոլդինգ»-ն է` վճարած 1 մլրդ 741 մլն դրամով: Նա գրավում է 19-րդ հորիզոնականը: Այնուհետև հաջորդում է Նատալի ֆարմ ընկերությունը, որը զբաղվում է դեղերի արտադրությամբ և վաճառքով: Ալեքսանյանին պատկանող այս ընկերությունը խոշորների ցուցակի 42-րդն է, վճարել է 1 մլրդ 79 մլն դրամ հարկ: Իսկ երբեմնի խոշորագույն հարկատու Ալեքս հոլդինգ ընկերությունը, որը ժամանակին միավորում էր Երևան սիթի սուպերմարկետների, շաքարի ներմուծման և արտադրության, ինչպես նաև այլ ներմուծումների բիզնեսները, այժմ ցուցակում ընդամենը 130-րդն է և վճարել է 339 մլն դրամ հարկ:
Հարկային մուծումների թեթևացման հիմնական գաղտնիքը թերևս այն է, որ Սամվել Ալեքսանյանը 2018 թվականի թավշյա հեղափոխությունից անմիջապես հետո մասնատեց իր բիզնեսները: «Սիթի» ՍՊԸ-ն պետռեգիստրում գրանցվել է 2018 թվականի մայիսի 14-ին, որի հիմնադիրը, ըստ ռեգիստրի, ՀՀ քաղաքացի Վարդան Վալյուշի Ֆարմանյանն է։ Ընկերությունը զբաղվում է մանրածախ առևտրով և ամբողջացնում է Yerevan City սուպերմարկետների ցանցը: Փաստորեն Սամվել Ալեքսանյանը թղթերով հրաժարվել է իր կարևոր բիզնեսներից մեկից: Եվ այս պահին խոշոր հարկատուն ոչ թե ինքն է, այլ վերոնշյալ Վարդան Վալյուշի Ֆարմանյանը:
Ընդամենը օրեր անց՝ 2018-ի մայիսի վերջերին, գրանցվել է նաև «Ալեքս ընդ Հոլդինգ» ՍՊԸ-ն, որը զբաղվում է տարատեսակ գործերով: Իսկ բոլորին քաջ հայտնի «Ալեքս Հոլդինգը» շարունակում է գործել որպես ներմուծող և շաքար արտադրող ընկերություն:
Համեմատության համար նշենք, որ օրինակ 2017 թվականի առաջին եռամսյակում, այսինքն` մինչև հեղափոխությունը միայն «Ալեքս հոլդինգ» ընկերությունը վճարել էր 4 մլրդ 490 մլն դրամ և գրավում էր խոշոր հարկատուների ցանկի 4-րդ հորիզոնականը: Փաստացի նախկին Ալեքս հոլդինգը ավելի շատ է վճարել, քան նրա փոխարեն այօր գործող երեք ընկերությունները` «Սիթի», «Ալեքս ընդ Հոլդինգ» և «Ալեքս հոլդինգը» միասին վերցրած: Ներկայումս նրանց հարկային հանրագումարը միասին կազմում է 4 մլրդ 177 մլն դրամ, կամ, որ նույնն է, 313 մլն դրամով ավելի պակաս: Նկատենք, որ անցած երեք տարում ավելացել է «Սիթիների թիվը, բացվել է «Մեգա մոլը», որը ևս գործում է նույն ցանցի կազմում: Մի խոսքով` Սամվել Ալեքսանյանը գտել է կախարդական փայտիկը` բիզնեսն աճում է, հարկերը` քչանում:

Հայկ Դավթյան