Արարատ լեռը՝ թուրք-չինական սկանդալի առիթ

Օրերս Չինաստանից Հայաստան բերվեցին մեծաքանակ բժշկական պարագաներ: Պարետատան նախաձեռնած հատուկ չվերթով Չինաստանից Հայաստան էին տեղափոխվել բժշկական պարագաներ և սարքավորումներ, մասնավորապես՝ 120 թոքերի արհեստական օդափոխման սարք, 2 թթվածնի մատակարարման կայան, 60 հազար թեստ, 60 հազար բժշկական դիմակ, 280 հազար պաշտպանիչ դիմակ, 20 հազար պաշտպանիչ ակնոց, 100 հազար պաշտպանիչ արտահագուստ, ինչպես նաև դեղամիջոցներ:

«Խմբաքանակի մեծ մասը ձեռք է բերվել Հայաստանի Հանրապետության պետական միջոցների հաշվին: Հայաստան են փոխադրվել նաև ՉԺՀ պետական մարմինների, ինչպես նաև հայ և չինացի բարերարների կողմից նվիրաբերված բժշկական պարագաներն ու սարքավորումները», - ասվում էր Կառավարության հաղորդագրությունում:

Ինչպես հաղորդեցին տարբեր լրատվամիջոցներ՝ Չինաստանից Հայաստան եկած օգնության արկղերի վրա գրված էր եղել. «Թող մեր բարեկամությունը լինի ավելի բարձր, քան Արարատ լեռը և ավելի երկար, քան Յանցզի գետը»:

Թուրքական մամուլն անտարբեր չմնաց ապրիլի 8-ին Չինաստանից Հայաստան ժամանած մարդասիրական օգնության տուփերի վրայի հայտնի գրության նկատմամբ։ Չինաստանի կողմից Արարատ լեռան հիշատակումը որպես Հայաստանի խորհրդանիշ հունից հանել է թուրք լրագրողներին։ Նրանք այս գրությունը սկանդալային են որակել և նշել, որ Թուրքիայում այս երևույթը բողոքի ալիք է բարձրացրել հասարակության շրջանում։

Բանը հասավ դիվանագիտական բացատրություններ պահանջելուն: Թուրքիան Չինաստանի իշխանություններից պաշտոնական բացատրություն է պահանջել Հայաստան ուղարկված հումանիտար օգնության տուփերի վրա գրառման կապակցությամբ:

Պաշտոնական Անկարայի զայրույթի պատճառը Արարատ լեռան հիշատակումն է, որը թուրքական կողմը անվանում է Աղրի լեռ: Թուրքական պետական «Անադոլու» լրատվական գործակալության փոխանցմամբ` երկրի դիվանագիտական գերատեսչությունը դիմել է Անկարայում Չինաստանի դեսպանին և Չինաստանի արտգործնախարարությանը «պահանջելով պարզաբանել տուփերի վրա արված գրառման պատճառը»:

Թուրքիայի ԱԳ նախարարությունը դիմել է Անկարայում Չինաստանի դեսպանին և Չինաստանի արտգործնախարարությանը՝ պարզաբանում պահանջելով գրառման վերաբերյալ: Թուրքական մի շարք պարբերականներ այս գրառումը սկանդալային էին որակել, բողոքի ալիք էր բարձրացել նաև սոցիալական մեդիայում:

Թուրքիայի ԱԳ նախարարության խոսնակ Համի Աքսոյի փոխանցմամբ` Անկարայում Չինաստանի դեսպանը հայտնել է, թե Հայաստան ուղարկված արկղերը պատրաստվել են տեղական իշխանությունների կողմից և Երևան են տեղափոխվել մասնավոր ընկերության միջոցով, ի սկզբանե տուփերի վրա միայն չինարեն գրառում է եղել, որը Արարատի մասին հիշատակում չի պարունակել, անգլերեն գրառումը հետո է ավելացվել:

Դեսպանը, ընդգծելով, որ Չինաստանը հարգում է Թուրքիայի տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը, նշել է, որ հարցի առնչությամբ քննություն է ընթանում, և արդյունքի մասին առաջիկայում կհայտնեն թուրքական կողմին:

Իսկ մինչ այդ Թուրքիայի 31 մեծ քաղաքներում լռություն է տիրում: Երբեմնի մարդաշատ հրապարակներն ու պողոտաները, բանուկ փողոցներն այս օրերին դատարկ են: Ուրբաթ ուշ երեկոյան Ներքին գործերի նախարարության որոշմամբ փողոց դուրս գալու երկօրյա արգելք սահմանվեց: Այս քայլով թուրքական իշխանությունները հույս ունեն կանխել կորոնավիրուսի զանգվածային տարածումը:

Նշենք, որ անցած գիշերը Թուրքիայում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հասնում էր գրեթե 57 հազարի, իսկ մահացածների թիվը՝ շուրջ 1200-ի:

Բայց նույնիսկ այս իրավիճակը չի խոչընդոտում, որպեսզի Թուրքիայի իշխանությունները դիվանագիտական սկանդալ ստեղծել Չինաստանի հետ հարաբերություններում՝ Հայաստան ուղարկված օգնության տուփերի վրա գրված արտահայտության համար:

Մետաքսյա Շալունց