Ո՞րն է Նիկոլ Փաշինյանի գովերգած վարկային արձակուրդն իրականում

Մարտի 20-ից մինչեւ օրս Հայաստանի բանկերը վերանայել են 96 հազար 838 ֆիզիկական անձանց եւ 3 հազար 395 իրավաբանական անձանց վարկերի պայմաններ:
Վերանայված վարկերի ճնշող մասի դեպքում բանկերը տվել են վարկային արձակուրդ՝ երբեմն մի քանի ամսով: Վերանայված վարկերի ծավալը կազմում է շուրջ 200 միլիարդ դրամ:
Այս մասին ՖԲ էջում գրել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Ըստ էության այս ցուցանիշները վարչապետը համարում է սոցիալական շատ լուրջ քայլ, այլապես չէր գովազդի իր էջում:
Հայաստանում շուրջ 600 հազար մարդ սպառողական վարկ ունի, ընդ որում կան մարդիկ, որոնք մի քանի վարկ ունեն` տարբեր բանկերից վերցրած: Հիամ փաստորեն, ըստ Փաշինյանի ներկայացրած վիճակագրության, այդ վարկառուների 1/6-րդին բանկերն ընդառաջել են: Ընդունենք, որ սա փայլուն ցուցանիշ չէ, այն դեպքում, երբ սպառողական վարկը համարվում է աղքատության վարկ է, դա ըստ էության տոկոսով փող է, որը քաղաքացին սովորաբար վերցնում է կենցաղային, առողջական կամ այլ առաջնային նշանակության հարցեր լուծելու համար: Եթե այս մարդկանցից շատերը ստեղծված արտակարգ իրավիճակի հետևանքով չեն աշխատում, կնշանակի նրանք դժվարություն ունեն իրենց մենօրյա հոգսերն հոգալու, ուտելիք, ըստ անհարաժեշտության դողորայք և այլ առաջնային կարևորության գնումներ կատարել, հետևաբար վարկը մուծելու հնարավորություն ընդհանրապես չունեն: Բանկերի կատարած քայլը ոգևորված գովազդելուց առաջ, վարչապետը նաև պետք է պարզաբանում տար, թե ինչ է նշանակում վարկային արձակուրդ և ինչ են իրականում բանկերն առաջարկում իրենց հաճախորդներին:
Հայաստանյան բանկերի առաջարկած վարկային արձակուրդի հիմնական պայմանը հետևյալն է. հաճախորդը կարող է 2-3 ամիս չվճարել իր ամսական վճարելիք գումարը, այս դեպքում տույժեր չեն կիրառվի, սակայն 2-3 ամիս հետո, երբ այսպես կաչված վարկային արձակուրդը կաբվարտվի, վարկառուն պարտավոր է միանգամից 2-3 ամսվա գումարը վճարել: Իրականության մեջ վարկային արձակուրդի տրամաբանությունը բոլորվին այլ է. կամ պետք է վարկի պայմանագրային ժամկետը համապատասխանաբար երկարեցնել կամ էլ պետք է գոնե նշված 2-3 ամսվա գումարը բաժանել վարկայաին պայմանագրով ամրագրված մնացած ժամանակահատվածի վրա, կազմել նոր ժամանակացույց և սանդղակ: Հակառակ պարագայում 2-3 ամիս հետո վարկառուի համար միանգամից երեք ամսվա գումար վճարլը մեծ խնդիր է լինելու և այս ընթացքում չկիրառված տույժերն ու տուգանքները այն փուլում արդեն կկիրառվեն: Նաև սա է պատճառը, որ վարկառուների մեծ մասը խուսափում է դիմել առաջարկվող վարկային արձակուրդին, որովհետև վարկային արձակուրդ ասվածը լավ քողարկված թակարդ է:

Հայկ Դավթյան