Մարդ պիտի Տիգրան Սարգսյանի բախտից ունենա

Նախօրեին հայտնի դարձավ, որ ՀՀ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը նշանակվել է Եվրասիական զարգացման բանկի վարչության նախագահի տեղակալ։ Եվրասիական զարգացման բանկը ֆինանսական կազմակերպերպություն է, որը հիմնադրել են ՌԴ-ն ու Ղազախստանը՝ 2006թ․ հունվարին։ Կազմակերպության նպատակը մասնակից պետություններում շուկայական տնտեսության զարգացմանը, նրանց կայուն տնտեսական աճին ու փոխադարձ առևտրա- տնտեսական կապերի զարգացմանն աջակցությունն է։ Կազմակերպության կանոնադրական կապիտալը 7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար է։ Եվրասիական զարգացման բանկի մասնակից պետություններ են Հայաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը, ՌԴ-ն և Տաջիկստանը։
Տիգրան Սարգսյանը 2016-2020 թթ․ եղել Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ, 2008-2014 թթ՝ ՀՀ վարչապետ, իսկ 1998-2008 թթ․՝ ՀՀ ԿԲ նախագահ։ Ըստ էության Սարգսյանին այս պաշոտնն առաջարկվել է, քանի որ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ պոսոտում նրա պաշտոնավարումն ավարտվել է: Պետք է արձանգրել, որ նրա կարիերան Հայաստանից դուրս բավականին լավ դասավորվեց, այն դեպքում, երբ որպես վարչապետ նրա գործունեությունը առավելապես ձախողված ու տապալված է եղել:

Չցուցաբերելով նկատելի տնտեսական արդյունքներ` Տիգրան Սարգսյանն ավելի քան 6 տարի մնաց այդ պաշտոնում` դառնալով Հայաստանի երկարակյաց վարչապետերից մեկը: Տիգրան Սարգսյանի պաշտոնավարման շրջանը համընկավ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հետ և Հայաստանի համար ունեցավ ծանր հետևանք: Հայաստանի տնտնեսությունը, որ մինչ այդ զարգանում էր երկինիշ աճի տեմպով, 2009 թվականին ունացավ 14.1% անկում. սա մեր տարածաշրջանում անկման ամենաբարձր ցուցանիշն էր: Դրանից հետո տնտեսությունը սկսեց շատ դանդաղ տեմպով վերականգնվել` 2010 թվականին` 2.2% աճ, 2011թ.` 4.7%, 2012թ.` 7.2%։ 2013 թվականին ակնկալվում էր կրկին 7% աճ, սակայն ՀՆԱ աճը կազմեց ընդամենը 3.5%, որն էլ արդեն հաջորդ տարի դարձավ Տիգրան Սարգսյանի պաշտոնանկության պատճառը, որովհետև 7 տոկոս աճը այն ժամանակվա նախագահ Սերժ Սարգսյանի նախընտրական խոստումն էր: Ընդհանրապես Տիգրան Սարգսյանը որպես վարչապետ լիովին տապալել է Սերժ Սարգսյանի նախընտրական խոստումները: 2008 թվականին Սերժ Սարգսյանը խոստացել էր բարեկեցության աճ: Ըստ այդմ` 2018 թվականին ուսուցիչներն ու պետծայողները պետք է ստանային 400 հազար դրամ աշխախատվարձ, իսկ 2012-ին նրանց միջին վարձատրությունը պետք է ավելի քան 200 հազար դրամ կազմեր: Ուսուցիչների համար այդ խոստումն առ այսօր կատարված չէ, անգամ այս տարվա 10 տոկոս բարձրացումից հետո նրանց աշխատավարձը 200 հազար դրամ չի կազմում:

2008-14 թթ երկրում աճեց աղքատության ցուցանիշը` 21 տոկոսից հասնելով 35 տոկոսի: Օտարերկրյա ներդրումներ այդպես էլ չեղան` Դիլջանը տարածաշրջանի բանկային կենտրոն, Գյունրին էլ հզոր տեխնոպարկ չդարձան: Փոխարենը ավելացավ երկրի արտաքին պարտքը` եթե 2008թ. ՀՀ արտաքին պարտքը շուրջ 1.5 միլիարդ դոլար էր, որը ՀՆԱ-ի 13%-ն էր կազմում, ապա 2013թ. վերջին հասել էր  շուրջ 4 միլիարդ դոլարի, այսինքն` աճել էր 2,5 անգամ: Ի վերջո, 6 տարվա ընթացքում Տիգրան Սարգսյանին այդպես էլ չհաջողվեց երկրի տնտեսությունը հասցնել միջճգնաժամային վիճակին:
Նրա գործունեությունից միակ հիշվող բանը ամրագոտիների ռեֆորմն էր, այլ հարց, որ դա երկրի տնտեսության հետ իրականում կապ չուներ:
Չնայած խոշոր տապալումներին` նախկին ՀՀԿ-ական առաջնորդը Տիգրան Սարգսյանին ներկայացրեց, որպես ԵԱՏՄ կոլեգիայի նախագահի ՀՀ թեկնածու: ԵԱՏՄ-ում էլ նրա գործունեությունից Հայաստանն առանձնապես որևէ բան չշհաեց: Փոխարենը շահած դուրս եկավ ինքը: Հեղափոխությունից հետո, երբ բոլորի հին ու մութ գործերը ջրի երես են դուրս գալիս, Տիգրան Սարգսյանի ժամանակին մեծ սկանդալի վերածված օվշորային  բիզնեսի  մասին անգամ հիշող չկա:

Հայկ Դավթյան