Կորոնավիրուսի հետևանքները Հայաստանում

Հայաստանի կառավարությունը որոշել է երկու շաբաթով փակել Իրանի հետ ցամաքային սահմանը։ Օդային հաղորդակցության հետ կապված ևս որոշակի սահմանափակումներ կմտցվեն։

Կորոնավիրուսի պատճառով Իրանի սահմանի ժամանակավոր փակումը և օդային փոխադրումների սահմանափակումը Հայաստանի համար տնտեսական խնդիրներ են առաջացնելու: Խնդիրն, անշուշտ, համաճարակային անվտանգությունը տնտեսական օգուտների հետ համեմատելը չէ. տնտեսական որևէ օգուտ չի կարող ավելի կարևոր լինել քան առողջությունը: Մինչև սահմանի փակումը Հայաստանում գտնվող Իրանի քաղաքացիները կարող են վերադառնալ, ինչպես նաև Իրանում գտնվող ՀՀ քաղաքացիները առանց որևէ սահմանափակման վերադարձի հնարավորություն կունենան։ Բեռնափոխադրումները ևս չեն դադարեցվի, սակայն բեռնատարների վարորդների նկատմամբ խիստ վերահսկողություն է սահմանվելու։ Ժամանողները 14 օր հսկողության տակ են գտնվելու, անցնելու են համապատասխան հետազոտություններ:

Իսկ տնտեսական վտանգներն ակնհայտ են. առաջիկայում հարևան Իրանում նշվելու է Նովրուզը: Վերջին տարիներին ձևավորված ավանդույթի համաձայն` այդ շրջանում Իրանից դեպի Հայաստան մեծաքանակ զբոսաշրջիկներ էին այեցելում մեր երկիր: Նովրուզի շրջանում վերջին տարիներին մինչև 20 հազար իրանցի է ժամանել Հայաստան միջինում: Այս տարի ևս մեծ հոսք էր սպասվում։

Նովրուզի տոնական օրերը մարտի երկրորդ տասնօրյակից են մեկնարկում: Տեսականորեն, մինչ այդ արգելքը կարող է վերացվել, բայց, հաշվի առնելով այն փաստը, որ այլ երկրներում վիրուսով պայմանավորված սահմանափակումները նման ժամկետներում չեն վերացել, ռիսկերի վտանգը զբոսաշրջիկների հետ կապված չի վերանում:
Խնդիրը միայն զբոսաշրջիկները չեն: Իրանը Հայաստանի համար ոչ միայն կարևոր տնտեսական գործընկեր է, այլև արտաքին աշխարհ դուրս գալու հնարավորություններից մեկը։ Իրանի տարածքով է իրականացվում Հայաստանի արտաքին առևտուրը` Պարսից ծոցից դեպի Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Քաթար և որոշ այլ երկրներ: Էմիրատներից ներկրում ենք տեքստիլ, կահույք, կենցաղային տեխնիկա, իսկ Իրանից` պլաստիկ իրերի համար հումք, կենցաղային ապրանքներ ։

Եթե իրավիճակը սրվի այնքան, որ Հայաստանը ստիպված լինի սառեցնել նաև բեռնափոխադրումները, հայկական բիզնեսը լուրջ վնասներ կկրի, ներքին շուկայում կարող է որոշ ապրանքների գների բարձրացում դիտվել:

Հայկ Դավթյան