Իջիր ջրի հատակը, մինչև անցնի վտանգը

Ազգային ժողովի ղեկավար կազմը խորը դիսկոմֆորտի մեջ է: Մի կողմից Սահմանադրական դատարանից օր առաջ ազատվելու Նիկոլ Փաշինյանի անհամբեր պահանջը, մյուս կողմից` ԵԽԽՎ մոնիթորինգի հանձնաժողովի՝ Հայաստանի հարցերով համազեկուցողներ Անդրեյ Շիրցելի և Կիմմո Կիլյունենի անպատեհ հայտարարությունը, որտեղ մտահոգություն են հայտնել ՍԴ նախագահի և վարչապետի միջև լարվածության կապակցությամբ: 

Հունվարի 30-ին Հայաստանի Ազգային ժողովի կայքում տեղեկություն էր հրապարակվել սահմանադրական բարեփոխումների օրակարգով ԱԺ արտահերթ նիստ գումարելու մասին: Հայտարարությունը, սակայն, մի քանի ժամ անց հեռացվեց ԱԺ կայքից, որին հաջորդեց Արարատ Միրզոյանի որոշումը` արտահերթ նիստը չեղարկելու վերաբերյալ: Նիստում ընդգրկված էր ԱԺ Իմ քայլը խմբակցության պատգամավոր Վահագն Հովակիմյանի հեղինակած օրենսդրական փաթեթը, որով առաջարկվում էր փոփոխել Սահմանադրությունը` շրջանցելով այդ հարցը Սահմանադրական դատարանի հետ համաձայնեցնելու սահմանադրական կարգավորումը:

Նախագծով ոչ պարտադիր էր դառնալու ՍԴ-ի կողմից Սահմանադրական բարեփոխումների նախագծի սահմանադրականության վավերացումը, փոխարենը այդ գործառույթը վերապահվում է Ազգային ժողովին։ Առաջարկվում էր նաև ուժը կորցրած ճանաչել ԱԺ ընդունած սահմանադրական փոփոխությունները ՀՀ նախագահի վավերացմանը ներկայացնելու դրույթը: Այսինքն` փաստացի չեղարկվում էր իշխանության ճյուղերի տարանջատումը. Սահմանադրական դատարանը, նախագահը չեզոքացվում են, Ազգային ժողովի մեծամասնությունը` իր առաջնորդով, դառնում է միակ իշխանություն: Պետության այս մոդելը հատուկ է բոլշևիկյան հասարակարգին: Որևէ նշանակություն չունի, թե ով է այսօր մեծամասնության, ով` ՍԴ դատավորի կամ երկրի նախագահի դերում:

Ցանկացած մեծամասնություն մի օր դառնում է փոքրամասնություն, ցանկացած պետական ինստիտուտ, ներկա կամ նախկին պաշտոնյա կարող է դառնալ բոլշևիկյան համակարգի զոհ և ունենալ սահմանադրական պաշտպանության կարիք:
Ինչևէ, ԱԺ արտահերթ նիստի օրակարգում ընդգրկված, իսկ հետո չեղարկված նախագծի ընդունումը պետք է կատարվեր արագացված ընթացակարգով: Թերևս եթե ԵԽԽՎ մոնիթորինգի հանձնաժողովի հայտարարությունը չլիներ, հենց այսպես էլ կլիներ` ԱԺ արտահերթ նիստը կհրավիրվեր: «Զսպվածությունը և հավասարակշռությունը ժողովրդավարական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից են: Սա ենթադրում է, որ բոլոր ինստիտուցիոնալ իշխանությունները պետք է գործեն օրենքի գերակայության սկզբունքի համաձայն և իրենց գործողություններում ու արտահայտություններում հարգեն այն, այդ թվում՝ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի շրջանակներում: Եթե նրանց մոտ չստացվի գործել այս սկզբունքների համատեքստում, նրանք քայքայում և վնասում են միմյանց: Հետևաբար, մենք անհանգստացած ենք, որ այս լարվածությունը, որ հասել է աննախադեպ մակարդակի, կարող է ամբողջ դատական համակարգին երկարաժամկետ վնասներ հասցնել»,- նշել են համազեկուցողները:

Ակնհայտ քննադատությունը` կապված անմեղության կանխավարկածի և դատական իշխանության ապագայի հետ, համազեկուցողների գնահատականն է ՍԴ-ի ու ՍԴ նախագահի հանդեպ կիրառվող ճնշումների կապակցությամբ: Նիկոլ Փաշինյանի թիմակիցները փորձում են մանիպուլացնել համազեկուցողների հայտարարությունը` նշելով, թե նրանք ողջունում են իշխանության ձեռնարկած քայլերը` լուծելու ՍԴ ճգնաժամը: Արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանը ողջունել է ԵԽԽՎ համազեկուցողների հայտարարությունը. «Ողջունում եմ ԵԽԽՎ Հայաստանի հարցով մոնիտորինգի համազեկուցողների արձագանքը և վստահեցնում, որ շարունակելու ենք չտրվել սադրանքների ու իրավունքի գերակայության սկզբունքը ապահովելով լուծել ՍԴ ճգնաժամը»: Ռուստամ Բադասյանի խոսքը ընդամենը արտաքին շղարշն է: Իրականում, սակայն, իշխանությունները հասկացել են` բոլշևիկյան բռնապետություն ստեղծելու նախաձեռնությունը միջազգային կառույցները չեն ընդունելու: Հասկանում են, դրա համար էլ չեղարկեցին արտահերթը:

 Հայկ  Դավթյան