Սա նաև նյարդերի պատերազմ է

Ադրբեջանն ի վիճակի չէ լայնածավալ պատերազմ սկսել Ադրբեջանի զինված ուժերը Լեռնային Ղարաբաղի հետ սահմանի տարբեր ուղղություններում զորքեր են կուտակում, հայտնեց նախօրեին Ղարաբաղի ՊՆ-ն։ Հաղորդվում է, որ տարբեր հատվածներում Ադրբեջանը նաև զորքերի ակտիվ տեղաշարժ է իրականացնում։ Ղարաբաղի զինված ուժերը հետևում են ձեռնարկվող քայլերին և անհրաժեշտության դեպքում պատրաստ են դիմելու համապատասխան միջոցների, ասված է հաղորդագրությունում։ Ստեփանակերտը վստահեցնում է, որ իրադրությունը զինված ուժերի կողմից ամբողջությամբ վերահսկվում է։ Մայիսի 2-ի լույս 3-ի գիշերը Լեռնային Ղարաբաղի և Ադրբեջանի հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդը շարունակել է խախտել կրակի դադարեցման պայմանավորվածությունը` կիրառելով տարբեր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներ և 82 միլիմետրանոց ականանետեր, հաղորդում է Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայությունը: Հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում ադրբեջանական կողմը շարունակել է տարբեր տրամաչափի հրաձգային և դիպուկահար զինատեսակներից հիմնականում անկանոն բնույթի կրակահերթեր արձակել հայ դիրքապահների ուղղությամբ: Այդ մասին հաղորդում է ՀՀ ՊՆ-ն: Խուճապի մատնվելու առիթ չկա, մայիսյան տոներին Ադրբեջանը մշտապես անհանգիստ շարժումներ արել է ու հիմա զորքերի կուտակումը թերևս որոշակի հոգեբանական ազդեցության փորձ է նրա կողմից: Ապրիլի քառօրյա պատերազմից հետո սա որոշակի նաև նյարդերի պատերազմ է, անկախ` նրանից, որ առկա է նոր ռազմական գործողությունների սանձազերծման վտանգը Ադրբեջանի կողմից: ԼՂՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Դավիթ Բաբայանը «Ազատության» հետ զրույցում նշել է «Մենք պատրաստ ենք և զսպել ագրեսորին և պահպանել տարածաշրջանում կայունությունն ու խաղաղությունը»: Նրա խոսքով՝ այս պայմաններում նախ պետք է խաղաղությունը պահպանվի, ինչից հետո էլ կարելի է բանակցությունների մասին խոսել: Նա վստահեցրեց, որ գործողությունների դեպքում հայկական Զինված ուժերը կկասեցնեն դրանք. «Ավելի զգույշ և զգոն ենք լինելու, տեսնենք՝ ինչպես է զարգանալու իրավիճակը, բայց ընդհանուր առմամբ, իհարկե, և՛ Ադրբեջանը ինքը ի վիճակի չէ լայնածավալ պատերազմ սկսել, և՛ միջազգային հանրությունը մի քանի անգամ ընդգծել է, որ նման զարգացումը անընդունելի է»: Ի՞նչ եղավ ռուսական 200 մլն դոլարի վարկով սպառազինությունը Գյումրիում ռուսական ռազմաբազայի զինվորականների, նրանց ընտանիքների համար կայազորի «Մեծ Ամրոց» ավանում անցկացվել է ռազմահայրենասիրական միջոցառում, հաղորդում է «Արմենպրես» գործակալությունը՝ հղում տալով ՌԴ Հարավային ռազմական օկրուգի մամուլի ծառայությանը: «Ռազմական փառքի» հուշահամալիրում ներկայացվել են «Т-72Б» տանկի, «БТР-80» զրահափոխադրիչի, «БМП-2» հետևակի մարտական մեքենաների, անօդաչու թռչող սարքերի համալիրի` «Тигр», «Леер», «Застава», «Гранат», «Орлан-10» և «Тахион», ինչպես նաև «Գրադ»-ի և «Սմերչ»-ի, «С-300В» զենիթահրթիռային համալիրի տեսակները: Սպորտային ավանում անցկացված միջոցառումների ժամանակ մասնակիցները գնահատել են իրենց պատրաստվածության մակարդակը, մասնակցել են ընտանեկան սպորտային միջոցառումերին: Հետախուզական ստորաբաժանման զինվորականները ցուցադրական ելույթներ են ունեցել, անցկացվել է անօդաչու թռչող սարքերի ուսումնամարզական ցուցադրություն: Այդ միջոցառմանը մասնակցել է 600 մարդ: Իսկ ո՞ր փուլում է Ռուսաստանից 200 մլն դոլարի վարկով ձեռքբերվելիք սպառազինությունը Հայաստան հասցնելու գործընթացը... Առայժմ պարզ չէ: Օրեր առաջ ՀՀ Պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը նշեց, թե պայմանավորվածությունները ձեռք են բերված, հիմա աշխատանք է տարվում պայմանագրերի ստորագրման ուղղությամբ: Նախնական պայմանագրերը համաձայնեցված են, բայց հիմա, ելնելով այն բանից, որ վարկի տրամադրման վերջնական որոշումը (իրենց տեխնիկական պայմանագրերով ու համապատասխան բնութագրերով) նոր է ընդունվել, հիմա դրանք ճշտվում են, որպեսզի աշխատանքներն ավելի արագ ընթացք ստանան: Այսինքն, պարզվում է, որ նշյալ վարկի ստորագրումն անգամ դեռ կողմերը չեն իրականացրել, ընդամենը նախնական պայմանագիրն է համաձայնեցված: Թե ինչու է ռուսական կողմը ձգձգում պրոցեսն այն էլ ղարաբաղա-ադրբեջանական գոտում ռազմական գործողություններից հետո` կարելի է միայն եզրակացություններ անել: Հայաստանն, իհարկե, կողմնակից է հիմնահարցի բացառապես խաղաղ կարգավորմանը: Բայց բանակցությունների վերսկսման համար անհրաժեշտ պայմաններ ձևավորելու նպատակով հարկավոր է կյանքի կոչել համանախագահների առաջարկը` միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմի ներդրման վերաբերյալ, և երաշխավորել 1994 և 1995թթ. զինադադարի եռակողմ անժամկետ համաձայնագրերի անվերապահ կատարումը: Հայաստանը և Լեռնային Ղարաբաղը ամբողջապես աջակցում են այս առաջարկներին: Սակայն այսօր, ղարաբաղյան սահմանագծին Ադրբեջանի զինված ուժերի կուտակումներ են, հակառակորդը է՛լ ավելի է ուժգնացնում իր ռազմատենչ հռետորաբանությունը և իրականացնում սադրիչ քարոզչություն միջազգային հարթակում՝  փորձելով հայկական կողմերին մեղադրել այն ամենում, ինչը հենց ինքն է անում, և այդպիսով փորձելով հող նախապատրաստել նոր ռազմական հարձակումների համար, որոնք կարող են ունենալ անկանխատեսելի բացասական հետևանքներ ամբողջ տարածաշրջանի համար: Բայց այս իրավիճակում, պակաս կարևոր չէ հայկական կողմի համար սպառազինություն ստանալը, քանի որ մեր առջև իսկապես անկանխատեսելի ու արկածախնդիր հակառակորդ է` դրանից բխող բոլոր հետևանքներով: Իսկ ռուսական կողմի ձգձգումները կարծես, հայկական կողմի վրա նաև հոգեբանորեն ազդելու ու նյարդերի պատերազմն ավելի երկարաձգելու միտում են ստանում: Մետաքսյա Շալունց