Կրկնակի մերժվածները. ողբերգություն, որը տեր չունի

Կոտայքի մարզում նոյեմբերի 16-ին տեղի ուեցած դաժան ողբերգությունը մտածելու, մարդկային ճակատագրի հանդեպ պետության և անհատի պատասխանատվության աստիճանները հավավասարակշռելու և հստակեցնելու աղաղակ է:

Չորս երեխաների և ծեր տատիկի կյանքի ողբերգական դրաման մեղավորներ փնտրելու մասին չէ: Այն խղճի և ճակատագրի ճիչ է` հասկանալու համար, թե ի վերջո կյանքի օրինաչափություն համարվող դժբախտ պատահար էր սա, թե թերացումների և բացթողումների դրսևորման հետևանք:

Նոր Հաճն քաղաքի Իսահակյան փողոցի 2-րդ շենքի 11 բնակարանում նոյեմբերի 16-ին` ժամը 13:00-ի սահմաններում, հայտնաբերել են 5 քաղաքացու դի: Պարզվել է, որ տան բնակիչները` 77-ամյա տատը և 4 թոռները, թունավորվել են շմոլ գազից։ Դեռևս վեց տարի առաջ 4 երեխաները հանձնվել են տատիկի` մանկավարժ Ժաննա Սիմոնյանի խնամքին: Թոռներից ավագը 16, իսկ կրտսերը 12 տարեկան էին: Ծնողները ամուսնալուծված են, մայրը ուկրաինուհի է, հայրը` հայ: Նրանք երկուսն էլ այժմ արտերկրում են ապրում` այլ կողակիցների հետ: Մայրը նոր ընտանիք ունի, նոր երեխա: Իսկ այս երեխաները ծեր տատիկի մոտ էին արդեն 7 տարի` առանց հոր և մոր: Ընտանիքը սոցիալական վատ վիճակում է եղել, բազմաթիվ խնդիրներ է ունեցել: Հարևանների պատմելով` նախկինում երեխաներին հորեղբայրն է օգնել, որը, սակայն, երկու տարի առաջ սպանվել է` փողային ինչ-որ խնդիրների պատճառով: Վերջերս տղաներն արդեն աշխատում էին` տատիկին օգնելու նպատակով:
Երախաներից երկուսը` Տիգրանն ու Ժաննան, հաճախել են Բյուրեղավանի գիշերօթիկ դպրոց, որը սեպտեմբերի 1-ից փակված է, չնայած որ, համաձայն կառավարության որոշման, դպրոցը պետք է փակվեր դեկտեմբերի 1-ից միայն: Թերևս եթե գիշերօթիկը գործեր, երեխաներից գոնե երկուսը կարող էին փրկվել: Տատիկը 12-ամյա Սերինեի ու 14-ամյա Ժաննայի հետ ննջարանում է եղել, երկու տղաների մարմինները գտել են լոգարանում։ «Էյ-Ի-Ջի» ընկերությունից էլ հատնել են, որ բնակարանում գազասարքերի անվտանգությունն ստուգել են 6 ամիս առաջ, և խնդիր չի արձանագրվել: Ընկերության տարածքային բաժնի պետը կարծիք է հայտնել, թե հնարավոր է` բնակարանը ջեռուցվել է գազօջախի միջոցով, որը արգելված է: Նախնական վարկածով բնակարանի ծխատարը փակ է եղել, շմոլ գազը լցվել է տուն: Քննությունը կպարզի կատարվածը, հարուցված է քրեական գործ:
Մի կողմ թողնենք ծնողների պատասխանատվության և անտարբերության հարցը: Թողնել չորս երեխային ծեր տատիկի հույսին, որն ինքն էլ թերևս արդեն խնամքի և հոգատարության կարիք ունի, արդեն իսկ ախտորոշում է դժբախտ երեխաների ծնողների համար: Բայց նույնպիսի ախտորոշում է նաև գիշեօթիկները փակելու և երեխաներին ընտանիք վերադարձնելու պետության կտրուկ որոշումը: Այն, որ գիշերօթիկները երեխաների համար ամենաերջանիկ միջավայրը չեն, բոլորն են հասկանում: Միանշանակ ճիշտ է նաև այն պնդումը, թե երեխան պետք է ապրի ընտանիքում: Իսկ ո՞րն է այդ ընտանիքը` անօգնական ծեր տատի՞կը, թե՞ անպատասխանատու հայրն ու մայրը: Գրչի հարվածով գիշերօթիկ հաստատությունները փակող պետությունը ինքն իրեն հարց տվե՞լ է` ո՞ւր է ուղարկում այդ հաստատություններից դուրս մնացող երեխաներին: Կատարվե՞լ է ուսումնասիրություն, թե ընտանիք վերադարձող երեխաները ինչ խնդիրներ ունեն, և ընդհանրապես գոնե օրվա հաց կարողանո՞ւմ են գտնել, էլ չենք խոսում ջեռուցման և կոմունալ հարմարությունների մասին:
Գաղտնիք չէ, որ գիշերօթիկներում հայտնված երեխաները կա'մ մերժված են ծնողների կողմից, կա'մ աղքատ են, կա'մ էլ ապրելու տեղ չունեն: Հիմա փաստորեն նրանք ևս մեկ անգամ էլ մերժվում են պետության կողմից. մնալով անտեր` ի վերջո դառնում են ողբերգության զոհ: Մեղավորներ չկան, բայց կա տոտալ անպատասխանատվություն այս կարգի երեխաների ներկայի և ապագայի նկատմամբ:

 Հայկ  Դավթյան