Լաբորատորիաներ՝ Արցախի մասին հայտարարությունների դիմաց

Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի այցը Երևան և նրանց հայտարարությունները բուռն քննարկումների թեման են հանդիսացել: Այդ ուղերձներում ոգևորվելու, առավելևս խանդավառվելու առիթներ չկան ամենևին:

Այսպես, «Առանց Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի համաձայնության, որևէ պայմանավորվածություն հնարավոր չի լինի ձևակերպել», - հայտարարեց Լավրովը՝ հավելելով, թե Հայաստանը պարզապես այն չի ստորագրի: Սա հայտարարություն է, որը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող պետությունները արել են տարիներ շարունակ, և այստեղ Լավրովը, ինչպես ասում են, նորություն չի ասել:

Այստեղ հայկական կողմն ունի անելիք՝ բացատրելու, թե ինչ քայլեր է ձեռնարկում Արցախին բանակցություններին սեղանին վերադարձնելու հարցում:

Ի վերջո, եթե Լավրովը հիշեցնում է ղարաբաղյան կարգավորման սկզբունքները, որով պետք է շարունակվեն բանակցությունները, այս ուղերձն ուղղված է ոչ միայն Ալիևին, այլև Փաշինյանին, որի ելույթները հարուցել էին պաշտոնական Մոսկվայի զայրույթը: Անձամբ Լավրովը երկու անգամ քննադատեց Փաշինյանի հայտնի ելույթը՝ «Արցախը Հայաստան է և վերջ»:

Այնպես, որ պետք է հասկանալ, թե Մոսկվան ինչ նպատակով է մտել ղարաբաղյան կառուցողական դաշտ: Մոսկվայի նպատակը՝ իր հովանու ներքո ակտիվ բանակցային գործընթացի շարունակականությունն ապահովելն է:

Ի դեպ, Լավրովը ուշադրության արժանի հայտարարություն է արել նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ՝ նշելով, որ Ռուսաստանը ցանկանում է նորմալ հարաբերություններ ունենալ իր բոլոր հարևանների՝ ներառյալ Թուրքիայի հետ․ - «Ամեն կերպ աջակցում ենք, որ Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև առկա բոլոր խնդիրները հաղթահարվեն: Կարծեմ, 2010-ին էր, երբ մենք ակտիվ կերպով նպաստում էինք այսպես կոչված ցյուրիխյան արձանագրությունների կնքմանը, սակայն նախազգուշացնում էինք, որ պետք չէ ոգևորվել այդ գաղափարով ու հատկապես այն հաշվարկով, որ այդ արձանագրությունները ուժի մեջ կմտնեն առանց Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգավորման: Լուրջ կասկածներ ունեինք:

Մեր հայ գործընկերները այն ժամանակ ասացին, որ կասկած չունեն՝ այդպես էլ կլինի, մեզ խոստացել են: Ցավոք, ցյուրիխյան արձանագրությունների ճակատագիրը լավ գիտեք: Ամեն դեպքում, մենք շարունակում ենք պատրաստ լինել: Դրա համար հարկավոր է երկու կողմերի շահագրգռվածությունը: Մենք պատրաստ ենք օգտագործել մեր հնարավորությունները, որպեսզի Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև հարաբերությունների նորմալացումը առաջ մղենք: Որևէ հիմք չենք տեսնում՝ ենթադրելու, որ որևէ մեկը պատերազմ կսկսի այս երկրների միջև: Ամեն դեպքում, մեր ողջ քաղաքականության նպատակն է, որ այստեղ խաղաղություն, համակեցություն և փոխշահավետ փոխգործակցություն հաստատվեն»:

Սա ևս ուշագրավ փաստ է, որ Մոսկվան վերհիշում է վաղուց թաղված հայ-թուրքական արձանագրությունները, դրանցով պաշտոնական Անկարան պահանջում էր հայկական կողմից հանձնել «ադրբեջանական շրջանները», որից կբացի Հայաստան-Թուրքիա սահմանը:

Մի հետաքրքրական փաստ ևս. երեկ Լավրով-Մնացականյան համատեղ ասուլիսի ընթացքում նաև հայտարարվել է, որ առաջիկայում հուշագիր է ստորագրվելու, որը թույլ կտա ռուսաստանցի մասնագետներին մուտք գործել ամերիկյան օգնությամբ Հայաստանում հիմնված կենսաբանական լաբորատորիաներ:
Ինչպես ասում են՝ ռուսական կողմը իրենը ստացավ: Հետևաբար, Լավրովի հայտարարություններից խիստ ոգևորված շրջանակներին արժե նկատել այդ հանգամանքը:

Թամար Բագրատունի