BBC. Փաշինյան-Մնացականյան. Լրջագույն սպառնալիք ՀՀ եւ Արցախի անվտանգությանը

Հայաստանի արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հարցազրույց է տվել BBC-ի Hard Talk հաղորդաշարի հեղինակ Սթիվըն Սակուրին: Հարցազրույցը դաժան քննադատության է արժանացել երեկվանից: Եվ սա այն դեպքն է, որ կարելի է արձանագրել, միանգամայն արդարացի:

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդես է գալիս, որպես Փաշինյանի կառավարության աջակից, կամ թունդ ակտիվիստ, կամ՝ հեղափոխության պաշտպան: Դա խոսք չէ պետության արտգործնախարարի: Կարծես, Փաշինյանից հանձնարարական է ստացվել՝ ամեն գնով, ամեն թեմայի շրջանակներում խոսել միայն հեղափոխության դրական փաստի մասին:

Մնացականյանն, ինչպես իր գործընկերների հետ հանդիպումների վերաբերյալ տարածած մամլո հաղորդագրություններում և միջազգային ամբիոններում ունեցած ելույթներում, ծավալուն անդրադարձ է կատարում «ղեղափոխությանը», նման արտահայտություններով է հանդես գալիս՝ «կառավարությունը ժողովրդի, հասարակության կողմից ստացել է լայն մանդատ», «կառավարությունն արձագանքել է այդ հանրային պահանջներին և փոփոխություններ կատարելու համար ստացել ուժեղ մանդատ», «մենք ունենք քաղաքական կամք»:

Բայց հաղորդավարը, որը բավական տեղեկացված էր հայաստանյան ներքաղաքական ու արտաքին քաղաքական պրոցեսներով՝ բնականաբար, կատարում է լրագրողական իր պարտքը՝ հակադարձնելով նրա յուրաքանչյուր պնդման: Օրինակ, հիշեցնում է, որ կառավարությունում պարզապես կա որոշակի մեծամտություն, քանի որ ոչ վաղ անցյալում վարչապետ Փաշինյանը եվրոպացի պատգամավորներին ասել է՝ «մեզ հաջողվել է արմատախիլ անել համակարգային կոռուպցիան», հետևաբար՝ դա ակնհայտորեն ճիշտ չէ, որ արդեն երկրում կոռուպցիան արմատաֆիլ է արված, եթե Արդարադատության նախարարը հայտարարում է, որ Հակակոռուպցիոն կոմիտեն կստեղծվի միայն 2021-ին:

Զոհրաբ Մնացականյանն անցնում է պաշտպանական մարտավարության՝ «իշխանության ներկայացուցիչներին ճամպրուկներ չեն բերվելու...», իսկ Սթիվըն Սակուրը անմիջապես հիշեցնում է Դավիթ Սանասարյանին, ում հակակոռուպցիոն ծառայության պետ լինելով՝ առաջադրվել են մեղադրանքներ, մինչդեռ Փաշինայնը վստահեցրել էր Եվրոպային, որ ինքն արմատախիլ էր արել համակարգային կոռուպցիան նախքան...

Գանք, սակայն Արցախի թեմային: Հաղորդավարը մեղադրում է պաշտոնական Երևանին, ասելով՝ «Ես դեռևս որևէ նշան չեմ տեսել առ այն, որ Ձեր կառավարությունը հակամարտության շուրջ նոր գաղափարներ և պատկերացումներ է առաջ քաշել»: ՀՀ ԱԳ նախարարը խոսում է այն մասին, որ Հայաստանը Մենք մենք խաղաղություն է ցանկանում, և որ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի անվտանգության և կարգավիճակի բացարձակ առաջնահերթություններ են: Սթիվըն Սակուրը հիշեցնում է օգոստոսին, Փաշինայնի ելույթը՝ «Ղարաբաղը Հայաստան է, և վերջ»: Զոհրաբ Մնացականյանն ասում է՝ ճիշտ է ու անմիջապես հիշեցնում է Փաշինյանի մյուս պնդումը՝ որ կարգավորումը, որին մենք պետք է հասնենք, պետք է ընդունելի լինի Հայաստանի ժողովրդի համար, Ղարաբաղի ժողովրդի համար և Ադրբեջանի ժողովրդի համար, և ասում է, որ՝ «սպասում ենք Ադրբեջանի կողմից ազդակի»:

Սթիվըն Սակուրը նկատում է, թե՝ «Ղարաբաղը Հայաստանն է, և վերջ»-ը շրջանցում է միջազգային իրավունքը, ՄԱԿ-ի և բոլոր միջազգային անկախ մարմինների դիրքորոշումը, ես դժվարանում եմ որակել այդ ժեստը որպես խաղաղությանն ընդառաջ քայլ, հատկապես երբ նա այդ ելույթի ժամանակ առաջնորդում էր ամբոխին միասնականության կոչերով, այն նույն ազգայնական կարգախոսներով, որոնք լսելի էին 80-ականներին և 90-ականներին՝ Ադրբեջանի դեմ պատերազմի ժամանակ»:

Ու այստեղ սկսվում է Մնացականյանի արդարանալու փորձերը՝ «Արցախը տարածք է, որտեղ բնակվում են մեր հայրենակիցները...», «մենք հոգ ենք տանում, մենք նրանց անվտանգության միակ երաշխավորն ենք, սակայն մենք հանձնառու ենք խաղաղ կարգավորմանը»: Հաղորդավարը ուղղակի հիշեցնում է ՌԴ արտգործնախարար Սերգել Լավրովի հայտարարությունը, որով նա մեղմ ասած՝ քննադատեց Փաշինյանի հայտնի ստեփանակերտյան ելույթը:

Զոհրաբ Մնացականյանը՝ Փաշինյանի մամլո խոսնակի դերում սկսում է կրկնել ՀՀ վարչապետը «պնդում է», «նշում է», «անդրադարձավ»: Ու երբ, հաղորդավարը, չգիտես ինչու, հայկական կողմին է ներկայացնում որպես ձեր զինված ուժերի կողմից խախտումներ իրականացնող, նույնիսկ կոնկրետ հաղորդագրություն հիշատակում, թե՝ «հոկտեմբերի 17-ին Ադրբեջանի կառավարությունը մեղադրել է Հայաստանի զինված ուժերին 20 անգամ շփման գծում հրադադարի ռեժիմը խախտելու մեջ», ՀՀ ԱԳ նախարարը փոխանակ ներկայացնի ամենշաբաթյա մակարդակով ադրբեջանական կողմի զինադադարի խախտումները, ընդամենը հիշեցնում է, որ Հայաստանը հանդիսանում է Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգության միակ երաշխավորը, և «այն, ինչ մենք ունենք, Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի անվտանգության ապահովում է», և սկսում է արդարանալ՝ «մենք լիովին կենտրոնացած ենք այն պահպանելու և ամրապնդելու վրա»:

Ցավալի է արձանագրել, որ մեր երկրի արտգործնախարարը, կարծես, Հայաստանի դերն ու նշանակությունը տարածաշրջանում չի պատկերացնում, չգիտի Հայաստանի շահն ու այդ շահը ներկայացնելի, չգիտի մեր ուժեղ ու թույլ կողմերը, պատրաստ չէ սուր հարցերի, պատրաստ չէ հայկական շահը առաջ տանելիս՝ ջախջախել նույնիսկ լրագրողի, թեկուզ, միակողմանի արձանագրումներն ու հարցապնդումները:
Էլ ի՞նչ արդյունքներ ու ճկունություն ակնկալել Զոհրաբ Մնացականյանից, եթե պատկերացնենք, որ նա ադրբեջանական կողմի, միջնորդների հետ բանակցություններում նստած է դեմ առ դեմ:

Թամար Բագրատունի