Թրամփի նվերը՝ Պուտինի ու Էրդողանի համար

Եվ այսպես, Թրամփը չեղարկում է Թուրքիայի նկատմամբ սահմանած պատժամիջոցները: Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Սիրիայում տևական հրադադար է հաստատվում: Անկարան տեղեկացրել է, որ դադարեցնում է ռազմական գործողությունը: Թրամփը նշել է, որ «տևական հրադադար» եզրույթն այդ տարածաշրջանում, իհարկե, կարելի է հարցականի տակ դնել: «Բայց ես հավատում եմ, որ դա մշտական կլինի, ուստի, ես կարգադրել եմ Ֆինանսների նախարարությանը չեղարկել պատժամիջոցները, որոնք մենք Թուրքիայի նկատմամբ հոկտեմբերի 14-ին սահմանել ենք ի պատասխան քրդերի դեմ Սիրիայի հուսիս-արևելյան շրջանում նախաձեռնած օպերացիայի», - ասել է Թրամփը:

ԱՄՆ նախագահը ողջունել է այլ ուժերի միջամտությունը Սիրիայի խնդրին՝ նշելով, թե չի ուզում, որ բազմաթիվ հակամարտություններով այդ տարածաշրջանում ամերիկացի զինվորներ զոհվեն: «Ուրիշներն են եկել օգնելու, մենք դա ողջունում ենք, այլ երկրներ են առաջ գալիս, ուզում են օգնել, և դա շատ լավ է, տարածաշրջանի պետությունները պետք է պատասխանատվություն ստանձնեն և օգնեն Սիրիային ու Թուրքիային հսկել իրենց սահմանը: Մենք ուզում ենք, որ ուրիշները միջամտեն», - ասել է Թրամփը:

Նախագահ Թրամփը հույս է հայտնել, որ հրադադարը թույլ կտա կանխել տարածաշրջանի քրդերի նոր տառապանքները: Նա հավատում է, որ թուրքերը հարգելու են հրադադարի հարցով ստանձնած պարտավորությունները:

«Եթե Անկարան ուրանա պարտավորությունները, այդ թվում կրոնական և ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանությունը, թեպետ անկեղծ հավատում եմ, որ չի ուրանա, մենք մեզ վերապահել ենք ավերիչ պատժամիջոցները վերականգնելու, այդ թվում ներկրվող պողպատի և Թուրքիայից այլ ապրանքի սակագները բարձրացնելու իրավունք: Մենք հիմա ամենահզոր տնտեսական գերտերությունն ենք և, ինչը շատ կարևոր է՝ այլոց համեմատությամբ անգերազանցելի», - ասել է ԱՄՆ նախագահը:
Սակայն Թուրքիայի նկատմամբ պատժամիջոցները չեղարկելու մասին Թրամփի հայտարարությանը հաջորդել է ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Մարկ Էսպերի մեկնաբանությունն այն մասին, որ ներխուժելով Սիրիա, Թուրքիան սարսափելի վիճակ է ստեղծել, ՆԱՏՕ-ի բոլոր անդամները հայտնվել են խիստ անհարմար կացության մեջ: Էսպերը Թուրքիային կոչ է արել վերականգնել «հուսալի դաշնակցի գործելակերպը»:
Անկարան համաձայնել է երկարաձգել հրադադարը հոկտեմբերի 23-ին Սոչիում Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Ռեջեփ Թայիբ Էրդողանի մոտ 6 ժամ տևած բանակցություններից հետո:

Անկարայում և Մոսկվայում այդ համաձայնությունը համարում են խոշոր դիվանագիտական նվաճում, մինչդեռ, Վաշինգտոնի քաղաքական շրջանակներում մտահոգությամբ նշում են, որ դուրս հանելով փոքրաթիվ զինուժը Սիրիայի հյուսիսից՝ Թրամփը դավաճանել է «Իսլամական պետության» դեմ պայքարում ԱՄՆ-ի դաշնակից քրդերին, զիջել է դիրքերն ու Պուտինին ընձեռել աշխարհաքաղաքական ազդեցությունը Մերձավոր Արևելքում հզորացնելու հնարավորություն:

Նշենք, որ Բրյուսելում մեկնարկել է ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների պաշտպանության նախարարների երկօրյա հանդիպումը: Սա առաջին հավաքն է Սիրիայում թուրքական բանակի ռազմական գործողություններից, ռուս-թուրքական բարձր մակարդակով կայացած համաձայնությունից հետո ու բրյուսելյան հանդիպման մեկնարկից առաջ Թուրքիան քննադատվում է դաշինքի անդամ մի շարք երկրների կողմից:
ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարար Մարկ Էսպերը անթույլատրելի է համարել թուրքական բանակի ներխուժումը Սիրիա: «Թուրքիան մեզ բոլորիս շատ վատ վիճակի մեջ է գցել», - ասել է նա: Պենտագոնի ղեկավարի խոսքերով՝ Անկարան շարժվում է սխալ ուղղությամբ: «Մենք տեսնում ենք, որ նրանք ավելի մոտ են պտտվում ռուսական ուղեծրին, քան արևմուտքի ուղեծրին, և ես կարծում եմ՝ դա ցավալի է: ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցները հիմա պետք է միասին աշխատեն ամրապնդելու համար գործընկերությունը Թուրքիայի հետ և այնպես անել, որ նրանք լինեն ուժեղ, հուսալի և պատասխանատու դաշնակից՝ ինչպես նախկինում»:

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը լրագրողների հետ զրույցում ընդունել է, որ դաշինքի անդամների շարքում տարբեր դիրքորոշումներ կան Սիրիայում Թուրքիայի գործողության վերաբերյալ, և ինքը նույնպես խորը մտահոգություն է հայտնել: «Դա նաև այս հանդիպման պատճառներից մեկն է, որը կարծում եմ կարևոր է, որովհետև տարաձայնությունները լուծելու ամենալավ ճանապարհը միասին սեղանի շուրջ նստելն է, քննարկել ու փորձել գտնել առաջ շարժվելու ուղին»: Նա նաև նշել է, որ Սիրիայում վերջին զարգացումները ցույց են տալիս քաղաքական լուծումը անհապաղ գտնելու անհրաժեշտությունը: Ստոլտենբերգը ողջունել է բռնությունների ու բախումների նվազումը, որը ըստ նրա, հաջորդեց անցած շաբաթ Թուրքիայի ու ԱՄՆ-ի միջև ձեռք բերված համաձայնությանը, իսկ Անկարայի ու Մոսկվայի համաձայնության մասին նա ասել է, թե դեռ վաղ է գնահատելու դրա հետևանքները:

Մետաքսյա Շալունց