Թուրքական հարձակումը կարող է վերածվել լայնածավալ պատերազմի. Կանաչ լույս՝ Անկարայի համար

Ամերիկյան զորքերը սկսել են դուրս գալ Սիրիայի հյուսիսից՝ քրդերի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներից՝ ճանապարհ հարթելով թուրքական կողմի առաջխաղացման համար: Որոշումն ընդունվել է Միացյալ Նահանգների ու Թուրքիայի նախագահների միջև երեկ տեղի ունեցած հեռախոսազրույցից հետո:

«ԱՄՆ-ը չի աջակցի և չի ներգրավվի Սիրիայի հյուսիսում Թուրքիայի կողմից երկար ժամանակ պլանավորված գործողությանը: Դրա մեկնարկի պահին ամերիկյան զորքերն այլևս այդ շրջանում չեն լինի», - ըստ «Ազատության» հայտարարել է Սպիտակ տունը:
Էրդողանն իր հերթին պնդել է, թե ներխուժումը Սիրիա կարող է սկսվել ցանկացած պահի՝ ընդգծելով, որ բանակի առջև խնդիր է դրված մաքրել Եփրատի ափը քրդական ուժերից․ - «Մեր զորքերը կարող են Եփրափի արևելյան ափը հասնել հենց այս գիշեր, առանց նախազգուշացման: Մենք այլևս չենք կարող հանդուրժել ահաբեկչական այդ խմբավորումներից եկող վտանգը: Ինչ վերաբերում է Միացյալ Նահանգներին, ապա նախագահ Թրամփը երեկ խոստացավ, որ ամերիկյան կողմը դուրս կբերի իր զորքերը, և այդ գործընթացն արդեն սկսվել է»:

Ինչպես հայտնում է ռադիոկայանը՝ արևմտյան մամուլը փաստում է, որ այս քայլով Սպիտակ տան ղեկավարը արմատապես փոխում է Միացյալ Նահանգների քաղաքականությունը Սիրիայի քրդերի հարցում: «Քրդական ուժերը Միացյալ Նահանգների ամենահավատարիմ գործընկերն էին «Իսլամական պետության» ահաբեկիչների դեմ պայքարում», - գրել է «Նյու Յորք Թայմսը»՝ հավելելով․ - «Նախագահ Թրամփն այդ որոշմամբ հակառակվում է Պենտագոնի ու Պետդեպարտամենտի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, որոնք պնդում էին, թե Ամերիկան պետք է փոքրաթիվ զորքեր թողնի ռազմավարական նշանակություն ունեցող այդ տարածքներում»:

Թրամփի որոշումը քննադատել են նաև Սիրիայի հյուսիսում հաստատված քրդական զորամիավորումները, որոնք փաստացի ստիպված են հիմա միայնակ դիմակայել թուրքական բանակի առաջխաղացմանը: «Ամերիկյան կողմը հետ կանգնեց իր ստանձնած պարտավորություններից», - նշել է նրանց միավորող կառույցը՝ հիշեցնելով, որ անցած 5 տարում Սիրիայի դեմոկրատական ուժերը 11 հազար զինվոր են կորցրել ամերիկյան բանակի հետ ուս-ուսի՝ «Իսլամական պետության» դեմ մղած պայքարում:

Թուրքիան առաջին անգամը չէ ռազմական գործողություններ իրականացնում Սիրիայի հյուսիսում հաստատված քրդական ուժերի դեմ՝ պնդելով, թե դրանք ահաբեկչական խմբավորումներ են: Սեփական տարածքում քուրդ անջատականների հետ ավելի քան 40 տարի շարունակվող պայքարի ֆոնին Անկարան բազմիցս է հայտարարել, որ ոչ մի դեպքում չի հանդուրժի քրդերի ամրապնդումը անմիջապես իր սահմանների մոտ: «Թուրքական հարձակումը կարող է վերածվել լայնածավալ պատերազմի և կործանել այն առաջընթացն ու կայունությունը, որը ձեռք է բերվել ջիհադիստների դեմ տարիներ շարունակված պայքարի արդյունքում», - զգուշացրել է Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի հրամանատարությունը:

Թուրքական առաջխաղացումը դատապարտվել է նաև պաշտոնական Դամասկոսը՝ ընդգծելով, որ իր տարածքում «անվտանգության գոտի ստեղծելու» Անկարայի ծրագրերը կոպտորեն ոտնահարում են միջազգային իրավունքի նորմերը:
Նախագահ Թրամփը ժամեր առաջ արձագանքել է այս քննադատությանը Թվիթերի իր էջում՝ պնդելով, թե Ամերիկան վարձահատույց է եղել քրդերին համագործակցության համար, և այժմ պետք է մտածի սեփական զինվորների մասին:

«Քրդերը կռվել են մեզ հետ, և խոշոր գումարներ ու զինտեխնիկա ստացել դրա համար: Նրանք Թուրքիայի դեմ կռվում են տասնամյակներով, ես զսպում էի այդ կռիվը երեք տարի շարունակ, բայց հիմա ժամանակն է, որ մենք դուրս գանք այս վերջ չունեցող պատերազմից: Մենք կպատերազմենք այն դեպքում, երբ դա կբխի մեր շահերից և՝ միայն հաղթելու նպատակով», - ընդգծել է Դոնալդ Թրամփը՝ հավելելով․ - «Մենք 7 հազար մղոն հեռու ենք ապրում, և կրկին կջախջախենք «Իսլամական պետությունը», եթե նրանք որևէ կերպ մեզ մոտենան»:

Թամփի՝ մեկը մյուսին հաջորդած գրառումները, սակայն, կարծես չեն համոզել ոչ միայն ընդդիմադիր դեմոկրատներին, այլև կուսակից հանրապետականներին: «Կանաչ լույս վառելով Թուրքիայի ճանապարհին՝ մենք ձեռնարկում ենք Մերձավոր Արևելքում իրավիճակն ապակայունացնող ամենավտանգավոր քայլերից մեկը», - Թվիթերում գրել է դեմոկրատ կոնգրեսական, նախկինում Իրաքյան պատերազմի մասնակից Ռուբեն Գալլեջիոն՝ ընդգծելով․ - «Քրդերն այլևս երբեք Ամերիկային չեն հավատա և նոր դաշնակիցներ կփնտրեն իրենք իրենց պաշտպանելու համար»:

Թրամփի մերձավոր դաշնակից, հանրապետական սենատոր Լինդսի Գրահամը պնդել է, թե այդ որոշումը սև բիծ կդառնա Ամերիկայի պատվին, կստիպի քրդերին այլ դաշնակիցներ գտնել և կերաշխավորի «Իսլամական պետության» վերադարձը:«Ես ամեն ինչ կանեմ Սենատում այդ որոշումը չեղարկելու և Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելու համար, եթե նրանք մեկ ոտնաչափ անգամ մտնեն Սիրիայի տարածք», - Fox News-ին ասել է հանրապետական սենատորը, ով, ի դեպ, ղեկավարում է օրենսդիր մարմնի ազդեցիկ կառույցներից մեկը՝ Արդարադատության հանձնաժողովը:

Հիշեցնենք, որ Թուրքիան դիտարկում է Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի կազմում գերիշխող դիրք զբաղեցնող Ժողովրդական պաշտպանության զորամիավորումները որպես Քրդական աշխատավորական կուսակցության մասնաճյուղ, որին Թուրքիան և ԱՄՆ ճանաչում են որպես ահաբեկչական կազմակերպություն: Սակայն Վաշինգտոնը տարանջատում է Սիրիայում գործող քրդական զորամիավորումները քրդական ահաբեկչական կառույցներից ՝ դաշնակցելով նրանց հետ ԴԱԵՇ-ի դեմ պայքարում:

Թուրքիան հայտարարել է, որ ճանաչում է Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը և կշարունակի նույն քաղաքականությունը հետագայում ևս: Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի խոսնակն էլ իր հերթին ընդգծել է, որ Թուրքիայի յուրաքանչյուր ներխուժում Սիրիայի տարածք անկայունություն է հրահրում ողջ տարածաշրջանում:

Մետաքսյա Շալունց