Սերգո ջան, նորից լավ չես ապրելու

Կառավարությունը, ինչպես արդեն գրել ենք, հավանություն է տվել 2020 թվականի պետական բյուջեի նախագծին: Թեպետ բյուջեն քննարկվեց փակ ռեժիմով, սակայն նախագիծը հրապարակվել է կառավարության կայքում:
Եվ այսպես` 2020 թվականի պետական բյուջեի նախագծով եկամուտները կազմում են 1,697 տրիլիոն դրամ, աճը 2019 թվականի փաստացի ցուցանիշի համեմատ կկազմի շուրջ 170 միլիարդ դրամ կամ 11,1 տոկոս, որը 5 տոկոսով ցածր է նախորդ տարվա աճի ցուցանիշից: Ծախսերը կազմում են 1,880 տրիլիոն դրամ: Աճը նախորդ տարվա համեմատ կազմում է շուրջ 232 միլիարդ դրամ կամ 14 տոկոս, որը 1,5 տոկոսով բարձր է նախորդ տարվա աճի ցուցանիշից: 2020 թվականի պետական բյուջեի դեֆիցիտը նախատեսվում է 182 միլիարդ դրամ: Դեֆիցիտը նախորդ տարվա համեմատ ավելացել է 30 միլիարդ դրամով, կամ որ նույնն է` աճել է 20 տոկոսով:
Համեմատելով նշենք, որ նախորդ մի քանի տարիներին դեֆիցիտի աճը հիմնականում պահպանվել է 10 տոկոսի սահմաններում: Եթե բյուջեի ծախսերն ու եկամուտները համեմատենք նախորդ երկու տարիների հետ, ապա 2019 թվականի պետական բյուջեով հաստատված եկամուտները կազմում են 1,462 տրիլիոն դրամ, որը նախորդ` 2018 թվականի համեմատ՝ շուրջ 154 միլիարդ դրամով ավել էր և ապահովում էր 11,7 տոկոս աճ: 2019-ի ծախսերը կազմում են 1,614 տրիլիոն դրամ, աճը նախորդ` 2018-ի համեմատ՝ 10 տոկոս էր կամ 149 միլիարդ դրամ: 2019 թվականին պետական բյուջեի փաստացի եկամուտները, սակայն, ավելի բարձր եղան` նախատեսված 1,462 տրիլիոն դրամի փոխարեն դրանք կկազմեն 1,527 տրիլիոն դրամ, իսկ սա նշանակում է, որ 2018-ի համմեատ ավելի քան 16 տոկոս աճ կունենամք: Փաստացի ծախսերը նախատեսված էին 1,648 տրիլիոն դրամ, կամ, որ նույնն է, 12 տոկոսով ավելի, քան 2018-ին:
Այսինքն` որևէ հեղափոխական աճ 2020-ի բյուջեն չի ապահովում, սա շատ ընթացիկ և իներցիոն աճ ապահովող բյուջե է, որը վկայում է, որ տնտեսական հեղափոխություն չի կատարվել: Եթե դրանք հավելենք, որ Հայաստանի ներկա իշխանությունը կարողացել է հարկային դաշտ բերել նախկինում ստեղծված բազմաթիվ աշխատատեղեր, ապա կստացվի, որ անգամ առկա ընթացիկ մակարդակի աճը ապահովվել է ոչ թե տնտեսական զարգացման, այլ ստվերի կրճատման հաշվին:

 2020 թվականի բյուջեում գնաճի ցուցանիշը մնացել է նույնը՝ 4+/-1,5 տոկոսային կետ, իսկ դա նշանակում է, որ նվազագույնը այս չափով ունենալու ենք կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի արժեքի աճ: Եթե գնաճը չի չեզոքացվում եկամուտների աճով, կնշանակի բնակչության սոցիալական վիճակը համապատասխանաբար վատթարանալու է: 2020 թվականի բյուջեում պետական համակարգի վարձատրության չափերը որոշող ցուցանիշը (բազային աշխատավարձի անվանական չափը) մնացել է անփոփոխ՝ 66140 դրամ: Պարգևաբվճարները կազմելու են աշխատավարձի ֆոնդի 10 տոկոսը, իսկ նվազագույն ամսական աշխատավարձը նախատեսվում է 55.000 դրամից բարձրացնել 68000 դրամի, ինչը ամենադրական ձեռքբերումն է գալիք տարվա բյուջեում: Մի խոսքով` ինչպես կասեր առաջին նախագահը Կարծիք հաղորդաշարի երբեմնի վարողին` Սերգո ջան, նորից լավ չես ապրելու:

Հայկ Դավթյան