Փաշինյանին չի հաջողվում. գազի գինը կդառնա պատժամիջոց

Հայաստանում գազի սակագնի բարձրացման մասին տեղեկությունները գնալով ավելի են ակտիվանում: Ըստ ամենայնի գազի գնի հարցը վերջնական հստակեցումը հոկտեմբերի 1-ին ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի Հայաստան կատարելիք այցի գլխավոր թեմաներից է լինելու:

Փորձագետները նշում են, որ Հայաստանի և Մոսկվայի միջև ընթացող գազային բանակցությունների շրջանակներում Գազպրոմի կողմից առաջարկվել է Հայաստանի համար 2020 թ. հունվարի 1-ից մոտ 40 դոլարով գազի գինը բարձրացնել, այսինքն՝ 1 խմ-ի գինը հասցնել 200-205 դոլարի: Ակնհայտ է, որ միանգամից գազի գնի 40 դոլարով բարձրացումը Հայաստանի համար ճգնաժամային կլինի` թե' տնտեսության, թե' բնակչության համար: Գազի գնի բարձրացմանն անմիջապես կհաջորդի կտրուկ գնաճը` դրանից բխող բոլոր ռիսկերով:
Պաշտոնական տեղեկատվություն դեռևս չկա, բայց չկա նաև կոնկրետ և հստակ պատասխան` ինչ մոտեցում ունի ռուսական կողմը Հայաստան մատակարարվող գազի սակագնի վերաբերյալ: Ռուսաստանը Հայաստան մատակարարվող գազի գինը վերջին անգամ թանկացրել է մեկ տարի առաջ` սահմանագլխին 1000 խորանարդ մետրի դիմաց սահմանելով 165 դոլար սակագին` մինչ այդ գործող 150 դոլարի փոխարեն:
Գաղտնիք չէ, որ գազի գինը երբեք չի դիտարկվել ու չի կարող դիտարկվել սոսկ որպես տնտեսական գործարք: Այն նախ և առաջ քաղաքական լծակ է, որը Կրեմլը միշտ օգտագործել է սեփական գեոպոլիտիկ խնդիրների լուծման նպատակով:
Ժամանակին և' Ուկրաինան, և' Վրաստանը զրկվեցեին ռուսական գազից` հակառուսական քաղաքական գիծ տանելու համար:
Հանուն արդարության պետք է նշել, որ 2018 թ. տվյալներով` Ռուսաստանից արտահանվող գազի գինը աճել է միջինը 25 տոկոսով՝ հասնելով 1000 խորանարդ մետրի դիմաց մոտ 240 դոլարի: 2018 թ. Ռուսաստանի ներքին շուկայում ևս գազի գինը բարձրացել է 3 տոկոսով, իսկ այս տարվա հուլիսին բարձրացել է 1.5 տոկոսով: Բայց ամեն դեպքում Ռուսաստանը պայմանագրային պարտավորություն ունի, որ Հայաստանին մատակարարվող գազի գինը պետք է Ռուսաստանի միջին սակագնից բարձր չլինի: Հայաստանի շուկայի սպառման ծավալները բավականաչափ փոքր են և հազիվ թե ռուսական գազային կայսրության մեջ կարողանան նկատելի ազդեցություն թողնել:
Հայաստանի դեպքում անհամեմատ ավելի մեծ է գազի գնի քաղաքակյան էֆեկտը:
Ներկայումս հայ-ռուսական հարաբերությունները, չնայած ճռճռան պաշտոնական հայտարարություններին, ճգնաժամային փուլ են մտել: Նիկոլ Փաշինյանի գործադրած ջանքերը` դառնալ Կրեմլի վստահելի գործընկերը, այնուամենայնիվ արդյունք չեն տվել, և չի բացառվում, որ որ Մոսկվան հերթական ապտակը կհասցնի Հայաստանին` որպես պատժամիջոց կիրառելով գազի գնի թանկացումը:

Հայկ Դավթյան