Քոչարյանի գործով ՍԴ որոշումը` հանուն Նիկոլ Փաշինյանի

Ռոբերտ Քոչարյանի գործով Սահմանադրական դատարանի կայացրած որոշումն աննախադեպ իրավիճակ է առաջացնում իշխանության համար: Սահմանադրական դատարանը, մասամբ բավարարելով երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների բողոքը, ըստ էության հակասահմանադրական ճանաչեց նախկին նախագահին կալանքի տակ պահելը: Որոշումն ամբողջությամբ կհրապարակվի երեք օրվա ընթացքում, սակայն արդեն իսկ հրապարկված եզրափակիչ մասը փաստում է, որ ՍԴ-ն հակասահմանադրական է ճանաչել Քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածը, միաժամանակ գտել է, որ 135-րդ հոդվածը համապատասխանում է Սահմանադրությանը:

Ըստ այդմ ` Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ խախտվել է ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածով երաշխավորված անձնական ազատության իրավունքը, ուստի կալանավորումը չի կարող լինել իրավաչափ:
«Սահմանադրական դատարանը երկրորդ կետով, անդրադառնալով կալանավորման հոդվածին, նշեց, որ այն համապատասխանում է Սահմանադրությանը: Այստեղ պետք է նկատի ունենալ, որ 35-րդ հոդվածն ընդհանուր նորմ է, իսկ 135-րդ հոդվածն ավելի նեղ կարգավորում է նախատեսում: Բայց 135 և 35 հոդվածները միմյանց լրացնող հոդվածներ են և չեն կարող կիրառվել միմյանցից առանձին: Այսինքն՝ կալանավորումը, որը կիրառվել է մի քանի անգամ երկրորդ նախագահի նկատմամբ, խախտել է վերջնիս անձնական ազատության իրավունքը: 135-րդ հոդվածը՝ կալանքը, որը կիրառվում է, եթե կա առերևույթ խնդիր անձեռնմխելիության, ոչ թե քրեական հետապնդումն այդ պահին բացառվում է, այլ պարզապես կալանքը չի կարող կիրառվել: Եվ սա ոչ թե ես եմ ասել, տարիներ առաջ ասել է Վճռաբեկ դատարանը: Այսինքն՝ 135 հոդվածն առանց 35 հոդվածի գոյություն ունենալ չի կարող”,- պարզաբանել է Քոչարյանի պաշտպան Արամ Վարդևանյանը: 
Քոչարյանի գործով ՍԴ որոշումն իրավամբ իշխանության համար քաղաքական նոր իրավիճակ է առաջանում: Եթե դատարանները փակելու հունիս ամսվա նախադեպն եղած չլիներ, միգուցե ՍԴ սեպտեմբերի 4-ի որոշմանն անմիջապես հաջորդեր Փաշինյանի և նրա քաղաքական թիմի ուղղորդված հարձակումը բարձրագույն դատական մարմնի վրա: Մի քանի ամիս առաջ նման որոշումից հետո ՍԴ-ն շրջափակելու և իսկական տեռոր սկսելու կանխատեսումը չափազանց իրատեսական էր: Իհարկե, եթե հեղափոխականների քաղաքական թիմն այժմ հրապարակավ նման կոչերով հանդես չի գալիս, դա ամենևին  չի նշանակում, թե Սահմանադրական դատարանի վրա ճնշումներ չկան: Դրանք եղել են ի սկզբանե` սկսած Փաշինյանի հայտարարույունից, թե ՍԴ նախագահը բուդկայի նման սեփականաշնորհել է ՍԴ-ն: Բայց ամեն դեպքում, իշխանությունը կարծես թե հասկացել է, որ ՍԴ-ի ուղղությամբ բացահայտ հարձակում սկսելու քաղաքական հայտարարությունների հետևանքներն այլևս կարող են չներվել: Առանց այդ էլ Փաշինյանի վրա թանկ նստեց դատարանները շրջափակելու կոչը, որը հստակ հակասահմանադրական քայլ էր: Վարչապետի իրավական խորհրդատուներին թերևս հաջողվել է բացատրել, որ դատարանների գործերին միջամտելու հրապարակային ակցիաները շատ վտանգավոր են: Դրա դիմաց կարող է շատ թանկ գին վճարել և' պետությունը, և' իշխանությունը, և' անձամբ ինքը` Նիկոլ Փաշինյանը: Նույն բանը հասկացրել են նաև Փաշինյանի քաղաքական թիմին: Իշխանություններն այս ընթացքում նաև համոզվեցին, որ ՍԴ գործուղված հեղափոխական Վահե Գրիգորյանը որևէ իրական արդյունք չկարողացավ ապահովել, փոխարենը խայտառակեց սահմանադրական իրավագիտությունը` ինքն իրեն հռչակելով ՍԴ նախագահ:
ՍԴ որոշումներն անքննելի են և ենթակա են անվերապահ կատարման: Այս տեսանկյունից Քոչարյանի գործով ՍԴ որոշումը կարող է նախադեպային լինել նաև Նիկոլ Փաշինյանի և նրա քաղաքական թիմի համար: Ի վերջո, ցանկացած իշխանություն ժամանակավոր է և մի օր դառնում է նախկին իշխանություն: Այս իմաստով Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա քաղաքական թիմի որոշ անդամներ դեռ առիթ կունենան երախտագիտությամբ հիշելու Քոչարյանի գործով սեպտեմբերի 4-ի ՍԴ որոշումը` հղում կատարելով կարգավիճակային անձեռնմխելիության սահմանադրական իրավունքի վրա, երբ որ կգա սահմանադրական կարգի տապալման հոդվածով մեղադրվելու իրենց ժամանակը:

Հայկ Դավթյան