Հակառուսական աբսուրդ Վրաստանում` գնացքներում ռուսերեն չեն խոսի

Թուրքական և ադրբեջանական տնտեսական ներկայացվածությունը չափազանց մեծ է Վրաստանի տնտեսության մեջ: Որոշ փորձագետներ չեն բացառում, որ Վրաստանում հակառուսական տրամադրությունների սերմանումը ձեռնտու է հենց այս ուժերին, հատկապես որ գժտության առիթն էլ ուղղափառների միջխորհրդարանական վեհաժողովը դարձավ:
Թուրքական գործոնի ազդեցության մեծացումը նկատելի է հատկապես Աջարիայում, որի մայրաքաղաք Բաթումիում բազմաթիվ թուրքական թաղամասեր, հյուրանոցներ, ռեստորաններ կան, որտեղ նիստուկացի բոլոր նորմերը թուրքական ավանդույթներով են կատարվում: Վրաստանում թուրքական գործոնի մեծացման գործընթացն անմիջականորեն կապվում է նախկին նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլու պաշտոնավարման հետ: Նրա օրոք Թուրքիայի քաղաքացիներին բավականին հեշտությամբ Վրաստանի քաղաքացիություն էին շնորհում, ինչպես նաև մեծ արտոնություններ տալիս բիզնեսում: Վրաստանի նախկին նախագահը ժամանակին այդ քայլերով փորձում էր թուլացնել ռուսական քաղաքական և տնտեսական ազդեցությունը Վրաստանում: Չնայած տևական ջանքերին, այսօր էլ Վրաստանի տնտեսական կյանքում ռուսական ազդեցությունը բավականին մեծ է և դրա մասին վկայող բազմաթիվ ակներև փաստեր կան, սակայն կարելի է նշել ընդամենը երկուսը:
Առաջաին` բավական էր Պուտինը հրամանագիր ստորագրեր Վրաստանի օդային ճանապարհը փակելու մասին, և վրացական արժույթն անմիջապես սկսեց գահավիժել: Մոսկվա-Թբիլիսի օդային թռիչքների չեղարկման հրամանը դեռ պաշտոնապես ուժի մեջ չի մտել /հրամանագիրն ուժի մեջ կմտնի հուլիսի 8-ից/, սակայն լարիի փոխարժեքն ամեն օր էլ ավելի է իջնում: Գրանցվել է նվազագույն կուրսի պատմական ռեկորդ` ամերիկյան մեկ դոլարը` 2,81 լարի: Նման ցածր կուրս երբեք չի եղել:
Չնայած տարատեսակ քաղաքական որոշումներին` վիճակագրությունը փաստում է, որ Վրաստան ժամանող տուրիստների 40 տոկոսը ՌԴ քաղաքացիներ են: Բոլոր կանախատեսումները փաստում են, որ այս տարվա հակամարտությունը լուրջ հարված է հասցնելու Վրաստանի տնտեսության առաջատար ճյուղն համարվող տուրիզմին:
Այս ասպարեզում, ի դեպ, վրացական կողմի աբսուրդն հասել է այն աստիճանի, որ Թբիլիսի-Բաթումի-Թբիլիսի ուղղությամբ աշխատող գնացքների հաղորդավարուհիներն ուղևորներին այլևս ռուսերենով չեն ողջունում: «Վրացական երկաթուղի» ընկերության լրատվական ծառայությունից հաղորդում են, որ այդ փոփոխությունը կապված չէ ռուս պատգամավոր Սերգեյ Գավրիլովի՝ Վրաստան կատարած այցի հետ: «Արդեն 4 ամիս է ուղևորների համար ռուսերեն ոչինչ չի հայտարարվում: Այս որոշումը կայացվել է ծառայության բարելավման համար, քանի որ երեք լեզուներով հայտարարությունը չափազանց երկար էր և որոշակի անհանգստություն էր պատճառում ուղևորներին: Ընտրության արդյունքում կանգ առանք անգլերենի վրա, որպես միջազգային լեզու», — ասվում է հաղորդագրության մեջ: Հասկանալի է, որ որոշումը կայացվել է հարաբերությունների լարվածության ֆոնին: Զուտ բիզնեսի տեսանկյունից սա անտրամբանական որոշում է, եթե հաշվի առնենք, որ տարիներ շարունակ այդ գնացքի ուղևորների մեծ մասը ռուսներ են եղել:
Վրաստանի Զբոսաշրջության ազգային վարչակազմի ղեկավար Մարիամ Կվրիվիշվիլին հայտարարել է, որ Վրաստանում հանգաստացող ռուսաստանցիների թիվը 2019 թականին 1 միլիոնով կկրճատվի` ՌԴ-ից թռիչքների արգելքի պատճառով: Այդ արգելքն այս տարի Վրաստանի տնտեսությանը կհասցնի 2 միլիարդ լարիի (710 միլիոն դոլար) չափով վնաս: Ի դեպ, 2018 թ. Վրաստան է այցելել 1 մլն 400 հազար ռուս զբոսաշրջիկ:
Վերադառնալով Թուրքային և Ադրբեջանին` պետք է նկատել, որ հակառուսական Վրաստանը նրանց ձեռնտու է ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև տնտեսական իմաստով: Ռուսաստանից կտրվելու դեպքում Վրաստանը մնալու է թուրքական և ադրբեջանական նավթի ու գազի հույսին: Ի դեպ, խժդժություններից առաջ խոսվում էր ադրբեջանական գազի թանկացումից և արդեն սկսվել էին բանակցություններ ռուսական կողմի հետ` գազի ներկրման հետ կապված, որոնք սակայն արդեն գրված են սառույցին:

Հայկ Դավթյան