Հեղափոխական և հակահեղափոխական բռնություն

Հայաստանում սկիզբ է առել բռնության հանրային քարոզի հետհեղափոխական կայուն գործընթաց: Այս համատեքստում սպառնալիքներ հնչեցնելու հռետորաբանությունը քաղաքական մշակույթի բաղադրիչ է դառնում: Այսինքն` ծեծելու, գլուխ ջարդելու և այս շարքի այլ երևույթների մասին արտահայտությունները դառնում եմ միջոց կամ գործիք` արտահայտելու քաղաքական համոզմունքները: Այս համոզմունքով առաջնորդվողներին գուցե թվում է, թե սպառնալով խոսելը դուխով լինելու նշան է, ուստի այդ տեխնոլոգիայի կրիառումը` իրենց գաղափարները տարածելու և էլեկտորատի համակրանքը շահելու առումով առավել աշխատող տարբերակ է: Իհարկե, ճաշակի և նախապատվության հարց է: Բայց ցանկացած գործիքի կիրառման ժամանակ միշտ պետք է հիշել, որ այն, ինչ անում ես դու հանուն քո նպատակների, կարող են անել նաև քո ընդդիմախոսները` հանուն իրենց նպատակների:
Օրինակ` երբ իրավապահները որոշում են կայացնում` բերման ենթարկել և ձեռնաշղթա հագցնել ադեկվատ Արթուր Դանիելյանին`վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հասցեին ուղղված հրապարակային սպառնալիքի համար, պետք է չմոռանան նույն բանի համար ոստիկանություն հրավիրել նաև այն երիտասարդներին, ովքեր Ազատության հրապարակում հայտարարում էին Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի գլուխը «ցխելու» մասին: Ի վերջո, իրավական տեսանկյունից ինչպես և ինչու Արցախի նախագահի գլուխը կարելի է «ցխել» ու անպատիժ մնալ, իսկ, օրինակ, Նիկոլ Փաշինյանին չի կարելի սպառնալ։ Երկու դեպքում էլ խոսքը պետության ղեկավարների մասին է, և Քրեական օրենսգիրքը նույն պահանջներն է նախատեսում երկու դեպքի համար էլ:
Բավական է ունենալ մեկ նախադեպ` անպատիժ թողնել հրապարակային սպառնալիքը, և միանգամից պատրարտ հող է ստեղծվում հետգա սպառնալիքների զարգացման, հանրային և քաղաքական մթնոլորտի ախտահարման համար: Այլ կերպ ասած` ստեղծվում է քաղաքական գաղջ մթնոլորտ` ականջդ կանչի, Սե'րժ Սարգսյան: Հատկապես հիմա, երբ դատարանների և իրավապահ համակարգի հանդեպ հանրային անվստահության ալիք է հասունանում, քաղաքական սպառնալիքներից օր առաջ հրաժարվելը այլևս հանրային և անգամ ազգային անվտանգության կարևորություն ունի: Ձնագնդի էֆեկտով անընդհատ մեծացող և թափ հավաքող գաղջ մթնոլորտը ինչ-որ պահից սկսած կարող է դառնալ անվերահսկելի` դրանից բխող բոլոր հետևանքներով:
Ուժի ու դուխի հռետորաբանությունը գուցե արդարացված մեթոդաբանություն էր հեղափոխության օրերին, սակայն կայուն հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների ստեղծման համար այդ գործիքները հակացուցված են: Պետք է հրաժարվել հեղափոխական և հակահեղափոխական բռնությունից` դրա փոխարեն անցնել ինստիտուցիոնալ զարգացման համակարգին:

Հայկ Դավթյան