Քաոս է սպասվում Հայաստանի սահմաններին

Իրանի շուրջ պատերազմի սանձազերծման վտանգի օղակը սեղմվում է օր-օրի: Հայաստանի հարևան պետության նկատմամբ Միացյալ Նահանգները լայնածավալ ճնշումներ են գործադրում՝ սպառնալիքներ հնչեցնելով:

Ի՞նչ է սպասում Հայաստանի սահմանակից հարևանին, ի՞նչ է սպասում ողջ տարածաշրջանին... Իրավիճակն արդեն իսկ քաոսային է դառնում:
ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն կարգադրել է հավանություն տալ այն գործարքներին, որոնք ենթադրում են 8,1 մլրդ դոլարի զենքի վաճառք Հորդանանին, Սաուդյան Արաբիային և ԱՄԷ-ին Իրանին դիմակայելու համար։ Խոսքը 22 չավարտված գործարքների մասին է այդ երկրների հետ։ ԱՄՆ-ի կողմից զենքի վաճառքն ուղղված է գործընկեր երկրների ինքնապաշտպանության ամրապնդմանը և իրանական ագրեսիայի զսպմանը։ «Այդ վաճառքը կաջակցի մեր դաշնակիցներին ամրապնդել կայունությունը Մերձավոր Արևելքում և օգնել զսպելու և պաշտպանվելու Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից»,- ասվում է հայտարարությունում։

ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը հավանություն էր տվել Մերձավոր Արևելք ԱՄՆ-ի կողմից լրացուցիչ զորքեր ուղարկելու մասին պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Պատրիկ Շանահանի առաջարկին Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև լարվածության սրման առնչությամբ: CNN հեռուստաալիքի տվյալներով՝ լրացուցիչ զորքերում ներառված են Patriot հրթիռային համալիրները, հետախուզական ինքնաթիռն ու «իրանյան սպառնալիքները զսպելու համար» անհրաժեշտ ուժերը: Bloomberg գործակալության տվյալներով՝ խոսքը վերաբերում է 1.500 զինծառայողների:

Մինչդեռ ԱՄՆ նախկին զինվորականները Թրամփին կոչ են արել Իրանի հետ պատերազմ չծավալել: Ամերիկացի 70 նախկին բարձրաստիճան զինծառայողներ նամակ են հղել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին՝ կոչ անելով խուսափել Իրանի դեմ պատերազմից: «Որպես նախագահ և գերագույն գլխավոր հրամանատար, Դուք իշխանություն ունեք՝ անհապաղ դադարեցնելու տարածաշրջանում լարվածությունը»,- ասվում է War on the Rocks պարբերականում հրապարկված նամակում: «Իրանի դեմ պատերազմը՝ մտածված կամ պատահականության արդյունքում, մասշտաբային հետևանք կարող է ունենալ Մերձավոր Արևելքի ապակայունացման համար, և Միացյալ Նահանգները կտանեն զինված հակամարտության՝ ֆինանսական, աշխարհաքաղաքական և հումանիտար արժեքով»,- ասվում է նամակում:

Ամերիկացի նախկին զինվորականները նախագահին կոչ են արել Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև լարվածության դեէսկալացիայի միջոցներ ձեռնարկել: Նամակում ասվում է նաև, որ այդ միջոցներն անհրաժեշտ են ԱՄՆ շահերի պաշտպանության համար: Նամակը կազմել են Ազգային անվտանգության առաջնորդների քոլեջի կազմակերպությունը, որի կազմում են ԱՄՆ պաշտոնական անձինք ու նախկին բարձրաստիճան զինվորականները: «ԱՄՆ-ի ազգային շահերի պաշտպանությունը պետական հասունություն և իմաստություն է պահանջում, ինչպես նաև ագրեսիվ դիվանագիտությունից և զինված հակամարտությունից հրաժարում»,- նշվում է նամակում:

Իրանի պաշտոնյաները արձագանքում են նոր իրավիճակին: Իրանը չի հանձնվի և չի դադարի պաշտպանել իր անկախությունը, եթե անգամ նրան ռմբակոծեն։ Այս մասին ասել է երկրի նախագահ Հասան Ռոհանին։

Նրա խոսքով՝ 1980-ականներին Իրաքի նախկին դիկտատոր Սադամ Հուսեյնի կողմից Իրանին պարտադրված պատերազմի ժամանակ իսլամական հանրապետությունը գտնվել է ռազմական հարձակման և իր տարածքի զավթման ճնշման տակ, բայց այսօր «բախվել է տնտեսական պատերազմի և մարդկանց բարեկեցության վրա հարձակման հետ»։ Նոր պատերազմն ավելի բարդ է, քան նախորդը, նշել է Ռոհանին՝ ազգին կոչ անելով մնալ տոկուն և միասնական ԱՄՆ հեգեմոնիայի դեմ հանդիման։

«Թշնամիները ճնշում են գործադրում Իրանի վրա, որպեսզի զղջա, որ պայքարում է իր անկախության ու արժանապատվության համար, բայց մարդիկ մեկ անգամ ևս ցույց կտան, որ թշնամիների դավադրությունները արդյունք չեն տա»,- նշել է նա։ Նրա խոսքով՝ Իրանը չի ընկճվի ԱՄՆ պատժամիջոցների առջև։ «Ես ուղղակի հայտարարում եմ, որ իրանցի ժողովուրդը կհաղթի ԱՄՆ-ին, իսրայելական ռեժիմը և տարածաշրջանային հետադիմականներին դիմադրության և միասնության ճանապարհով»,- ասել է Իրանի նախագահը։

Իսկ Իրանի արտգործնախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը հայտարարել է, որ Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի զինուժի ավելացումն սպառնալիք է ողջ աշխարհի համար: Նրա խոսքով՝ նման վտանգավոր քայլերը պետք է արձագանք ստանան: Իրանի արտգործնախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆի խոսքով՝ նման հայտարարությամբ Միացյալ Նահանգներն ուղղակի ցանկանում է արդարացնել իր թշնամական գործողությունները, ինչպես նաև լարվածություն ստեղծել Մերձավոր Արևելքում:
Հիշեցնենք, որ Զարիֆն օրեր առաջ CNN-ին տված հարցազրույցում նշել էր, որ Իրանը մտադիր չէ բանակցել ԱՄՆ-ի հետ՝ շեշտելով, որ ԱՄՆ-ն շատ վտանգավոր խաղ է խաղում:

Մետաքսյա Շալունց