Վերելակների վարձավճարները կթանկանան. կարգին Հայկոյի նոր որոշումը

Երևանում վերելակների սպասարկման վարձավճարները կարող են բարձրանալ մոտ 30 տոկոսով: Երևանի քաղաքապետարանում այս երկուշաբթի տեղի ունեցած ասուլիսի ժամանակ նման կարծիք է հայտնել Երևանի քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը:

«Երևանի վերելակային ֆոնդը բավական հին է: Քաղաքի առկա վերելակների շուրջ 70%-ն ավելի քան 40 տարվա ծառայության ժամկետ են անցել:
Վերելակների վորանորոգումը, վերազինումը և փոխարինումը բավական մեծ ծախսեր է ենթադրում, իսկ համայնքային բյուջեն նման միջոցներ չունի: Խոսքը ավելի քան 30 մլրդ դրամի մասին է. սա, նախնական հաշվարկով, մինչև 1600 վերելակի փոխարինման ծախսերի ընդհանուր գումարն է: Մինչդեռ Երևանի սեփական մուտքերի ընդհանուր ծավալը 2019թ. համար կազմում է 31 մլրդ դրամ: Դա նշանակում է, որ եթե քաղաքն ինքնուրույնաբար այս ծրագիրն իրականացնի, ապա անհրաժեշտ կլինի բացառել քաղաքում որևէ այլ ծրագրի իրագործում:
Վերելակների առկա ֆոնդի փոխարինման և բարելավման ծրագիրն այս պահին ավարտական փուլում է: Մոտ օրերս կդիմենք Կառավարություն՝ համապատասխան ֆինանսական տարբերակ հաստատելու համար: Մեր նախագծած մոդելը ներառում է Կառավարության աջակցությունը, նաև լրացուցիչ միջոցների ներգրավում, դրանք կլինեն փոխառու կամ վարկային միջոցներ, նաև` դրամաշնորհներ: Վերելակները փոխարինելու նպատակով ծախսվող միջոցների փոխհատուցումը նախատեսում ենք շուրջ 20-25 տարվա ընթացքում: Սա այն բաշխվածքն է, որը հնարավորություն է տալու այսօրվա՝ առկա իրավիճակում քաղաքացիների կողմից վճարվող վերելակների սպասարկման վարձերի 20-30%-ով ավելացման պարագայում ծածկել այս միջոցները»,- նշել է փեխքաղաքապետը` հավելելով, որ 2–3 տարվա երաշխիք ունեցող ժամանակակից վերելակը մեկ մուտքի բնակիչների համար 10 միլիոն դրամ կարժենա։

Քաղաքապետարանում համոզված են, որ այս մոդելը հնարավորություն կտա վերելակները փոխարինել` բնակիչների ընտանեկան բյուջեների վրա առանձնապես մեծ ծանրաբեռնվածություն չդնելով: Ըստ Հայկ Սարգսյանի` այժմ միջին վիճակագրական բնակարանը վերելակների համար վճարում է ամսական 1600 դրամ: Ընդ որում, որևէ տրամաբանություն չկա, թե ինչու է մի շենքում ծառայությունն արժենում 1000 դրամ, մեկ այլ շենքում՝ 4000: Այսինքն` թանկանալու դեպքում միջին վիճակագրական երևանյան ընտանիքը վերելակի համար ամսվա կտրվածքով կվճարի 2000-5000 դրամ, եթե հիմք ընդունենք փոխքաղաքապետի ասած թվերը:

Նա նաև վկայակոչել է Ասիական զարգացման բանկի դրամաշնորհային ֆինանսավորմամբ իրականացված համապարփակ գնահատման արդյունքները, որոնք հուսադրող չեն:
Այսպես` ուսումնասիրվել է 200 վերելակ՝ պատահական ընտրանքով: Արդյունքները ցույց են տվել, որ վերելակները դեռևս 15 տարի առաջ էին ենթակա փոխարինման: Շուրջ 1100 վերելակի տեխնիկական գնահատում էլ իրականացվել է ԱԻՆ նախարարության կողմից, որոնց թվում 31 վերելակ շահագործման ենթակա չէ, սակայն, այնուամենայնիվ, բնակիչները դրանք միացրել են: Այսօր գործընթացի նկատմամբ խիստ հսկողություն է իրականացվում: Նման տվյալներ ներկայացնելուց հետո առնվազն տարօրինակ է փոխքաղաքապետի այն դատողությունը, թե վերելակները բաժնային սեփականություն են, ուստի յուրաքանչյուր լուծում պետք է լինի բնակիչների ցանկությամբ` «Որևէ պարտադրանք չի կարող լինել»: Այսինքն բնակչին թողնում են սեփական կամքով նստել այնպիսի վերելակներ, որտեղ մահվան ելքով պատահարները մեկից մեկ ապհովված են: Ներողություն, իսկ ո՞ւր մնաց քաղաքային իշխանության պատասխանատվությունը երևանցու հանդեպ: Բնակչին միայնակ են թողնում իր խնդրի հետ և հետն էլ հպարտորեն հայտարարում, թե պարտադրանք չկա: Շատ վատ է, որ չկա. առնվազն այդ 31 վերելակի աշխատանքը պետք է պարտադրաբար դադարեցնել: Հայկ Սարգսյանը խոստացել է, որ
քաղաքապետարանը սեփական միջոցներով կսկսի շահագործումից հանվող վերելակների փոխարինման գործընթացը՝ մինչև համալիր մոդելի իրագործումը:

Ներողություն, եթե քաղաքապետարանի ձեռքի տակ նման փաստեր կային, ի՞նչ տրամաբանությամբ էր քաղաքապետ Հայկ Մարությանը 2019 թվականի քաղաքային բյուջեում վերելակների սպասարկման գումարները նվազեցնում: Ինչ է, սպասում են, որ մեկն ու մեկն անպայման մահանա, որ նո՞ր հասկանան խնդրի բարդությունը: Ի դեպ, 2012-2018 թվականներին վերելակների վթարների հետևանքով Երևանում մահացել են 6 մարդ, ևս 5–ը` վնասվածքներ ստացել։

Հայկ Դավթյան