Խախտում և հատուցում․ 10,2 մլրդից ընդամենը 2,7 մլրդը

ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի ֆինանսաբյուջետային վերահսկողության տեսչությունը 2018թ. ընթացքում իրականացրել է թվով 41 ստուգում՝ պետական կառավարման մարմինների և տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից պետական բյուջեից, հանրապետական նպատակային հատուկ ֆոնդերից և պետական այլ աղբյուրներից գումարների հատկացման և ծախսման, արտաբյուջետային միջոցների գոյացման ու օգտագործման, ինչպես նաև բյուջեից տրամադրվող հատկացումների հաշվարկման արժանահավատության վերաբերյալ։
Ստուգումներ են իրականացվել պետական և 50 տոկոսից ավելի պետական մասնակցությամբ ընկերություններում։ Վարչության կողմից ստուգումներ են իրականացվել նաև ՀՀ վարչապետի համապատասխան հանձնարարականների հիման վրա:
Բացի ծրագրային և հատուկ հանձնարարականներով իրականացված ստուգումներից, իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության շրջանակներում վերջիններիս պահանջով և կայացրած որոշումներով առաջադրած հարցերի շրջանակներում տարբեր կազմակերպություններում իրականացվել են համապատասխան ստուգումներ:
Ի՞նչ են հայտնաբերել
 ՀՀ վարչապետի 2017թ. դեկտեմբերի 29-ի N 1551-Ա որոշմամբ հաստատված՝ ՀՀ պետական բյուջեի կատարման հսկողության 2018 թվականի ծրագրի շրջանակներում նախատեսված թվով 46 ստուգումներից իրականացվել են (սկսվել և ավարտվել են) թվով 21 ստուգումներ:
 2018թ. ավարտվել են նաև ՀՀ պետական բյուջեի կատարման հսկողության 2017թ. ծրագրի շրջանակներում սկսված, սակայն 2017թ. չավարտված թվով 2 ստուգումներ (ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեղնոլոգիաների նախարարություն ու սոցիալական ապահովության պետական ծառայություն):
 ՀՀ իրավապահ մարմինների պահանջով 2018թ. իրականացվել են թվով 14 ստուգումներ: Բացի նշված ստուգումներից, իրավապահ մարմինների պահանջով նշանակված թվով 3 ստուգումներ («Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ, «Վիոլիա Ջուր» ՓԲԸ և «Գավաթ» ՍՊԸ) սկսվել են 2018թ., սակայն ավարտվել են 2019թ.: Ընդ որում «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ում ստուգումը իրականացվել է 83 անընդմեջ աշխատանքային օրում (սկիզբը՝ 9 հոկտեմբեր 2018թ.) և ստուգմամբ ընդգրկվել են վարչության աշխատանքային ռեսուրսների մոտ 25 տոկոսը (թվով 10 մասնագետներ):
 ՀՀ վարչապետի հանձնարարականի հիման վրա 2018թ. սկսվել և ավարտվել է թվով 1 ստուգում, իսկ թվով 1 ստուգում («Հայավտոկայան» ՓԲԸ) սկսվել է 2018թ., սակայն ավարտվել է 2019թ. հունվար ամսին:
 ՀՀ վարչապետի հանձնարարականների հիման վրա վարչության աշխատակիցները մասնակցել են ԱՊՀ մասնակից պետությունների գործադիր մարմիններում (ԱՊՀ մասնակից պետությունների գլխավոր դատախազների համակարգման խորհրդի քարտուղարությունում, ԱՊՀ մասնակից պետությունների հումանիտար համագործակցության միջպետական հիմնադրամում, ԱՊՀ մասնակից պետությունների տարածքներում կազմակերպված հանցավորության և հանցագործությունների այլ վտանգավոր տեսակների դեմ պայքարը համակարգող բյուրոյում) իրականացված թվով 3 ստուգումների:
2018թ. ընթացքում ավարտված ստուգումներով արձանագրվել են 10,213.9 մլն. դրամի խախտման փաստեր, որից 4,222.9 մլն. դրամը առաջարկվել է վերականգնման/ վերաձևակերպման, նույն թվում 3,488.9 մլն. դրամը ենթակա է մուտքագրման ՀՀ պետական բյուջե, 484.5 մլն. դրամի չափով ենթակա է պակասեցման ՀՀ պետական բյուջեից հատկացվող ֆինանսավորումը, 211.0 մլն. դրամը ենթակա է վերականգնման կազմակերպությունների հաշվին, իսկ 38.5 մլն. դրամը ենթակա է հաշվառմամբ վերաձևակերպման:
Հաշվետու ժամանակահատվածում վերականգնվել է ընդամենը 2,722.7 մլն. դրամ (այդ թվում 2,127.7 մլն դրամը` 2018թ. կատարված ստուգումներով արձանագրված գումարներից, իսկ 595.0 մլն դրամը` նախորդ տարիներին իրականացված ստուգումներով արձանագրված գումարներից):
2018թ. վերականգնված 2,722.7 մլն. դրամից 2,149.5 մլն. դրամը վերականգնվել է ՀՀ պետական բյուջե, 1,2 մլն. դրամը վերականգնվել է աշխատանքով, 487.6 մլն. դրամի չափով պակասեցվել է բյուջետային ֆինանսավորումը, 0,5 մլն. դրամը մուտքագրվել է համայնքային բյուջեներ, 35.5 մլն. դրամ վերականգնվել է աշխատանքով, իսկ 48.4 մլն. դրամ մուտքագրվել է կազմակերպությունների հաշիվներին:
Ստացվում է, որ ստուգումների արդյունքում ավելի քան 10 մլրդ 213 մլն դրամի խախտում է հայտնաբերվել, որից սակայն վերականգնվել է 2 մլրդ 700 մլն դրամը կամ 27 տոկոսը։ Ցածր ցուցանիշ է։

Հայկ Դավթյան