Միայն տետ-ա-տետ հանդիպումներ՝ փակ սենյակո՞ւմ

Եվրամիության արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով բարձր հանձնակատար Ֆեդերիկա Մոգերինին օրերս ասել է, թե Վիեննայում կայացած Փաշինյան-Ալիև հանդիպման արդյունքներն առաջընթացի հույս են տալիս:

«Վիեննայում կայացած Հայաստանի ու Ադրբեջանի առաջնորդների վերջին հանդիպումը պոզիտիվ էր», - ասել է նա: Մոգերինիի խոսքով՝ Վիեննայի հանդիպումը, հունվարին փարիզյան համաձայնությունները, բարձր մակարդակի շփումները, հրադադարի ռեժիմի խախտումների զգալի կրճատումը՝ «որոշ հույս է տալիս, որ գործընթացը կարող է առաջ շարժվել և որ երկու երկրները կպահպանեն հանձնառությունները և բանակցությունները կվարեն առանց նախապայմանների»: Ֆեդերիկա Մոգերինին այս մասին ասել է Բրյուսելում, ԵՄ-Ադրբեջան ասոցացման խորհրդի նիստին հաջորդած մամուլի ասուլիսում:
Ավելի վաղ՝ ԵՄ-ն արձանագրել էր, որ պատրաստ է աջակցել Վիեննայի և Փարիզի համաձայնությունների իրականացմանը: Հայաստանի վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահի կողմից հրադադարի ամրապնդման և խաղաղությանը նպաստող միջավայրի խթանման, ինչպես նաև նրանց կողմից հայտարարված՝ նպատակների միտված բանակցությունների ուղղությամբ հետագա քայլեր ձեռնարկելու պատրաստակամությունը հուսադրող է, ասվում էր Վիեննայում կայացած՝ Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի առաջին պաշտոնական հանդիպման վերաբերյալ Եվրամիության հայտարարությունում:

«Եվրամիությունն ակնկալում է մարդասիրական ոլորտի միջոցառումների մշակման վերաբերյալ Վիեննայում ձեռք բերված համաձայնությունների, ինչպես նաև բնակչությանը խաղաղ կարգավորման նախապատրաստման համար միջոցների ձեռնարկման վերաբերյալ Փարիզում 2019 թվականի հունվարի 16-ին արտաքին գործերի նախարարների կողմից ձեռք բերված համաձայնությունների իրականացմանը և պատրաստ է աջակցել ջանքերին այդ ուղղությամբ», - Հայաստանում Եվրամիության պատվիրակության փոխանցմամբ՝ հայտարարել է ԵՄ արտաքին գործերի, անվտանգության ու հարևանության քաղաքականության, ընդլայնման բանակցությունների գծով խոսնակ Մայա Կոսիյանչիչը: «Եվրոպական միությունը վերահաստատում է իր լիարժեք աջակցությունը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդական ջանքերին և առաջարկություններին, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասի և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով Եվրամիության հատուկ ներկայացուցչի, ինչպես նաև հակամարտության բաժանարար գծի ողջ երկայնքով քաղաքացիական հասարակության վստահության ամրապնդման միջոցառումների իրականացման միջոցով», - ասված էր հայտարարությունում:

Վիեննայի հանդիպումը դրական են գնահատել թե՛ պաշտոնական Երևանը, թե՛ Ստեփանակերտը, թե՛ Բաքուն և թե՛ Մինսկի խմբի համանախագահները: Համանախագահները, մասնավորապես, հայտարարել էին․ «Երկու առաջնորդները ընդգծեցին խաղաղությանը նպաստող միջավայրի ձևավորման կարևորությունը և հետագայում կոնկրետ ու շոշափելի քայլերի ձեռնարկումը՝ բանակցային գործընթացում խաղաղ լուծում գտնելու նպատակով։ Վերհիշելով Դուշանբեում իրենց զրույցը՝ առաջնորդները կրկին պարտավորվեցին ամրապնդել հրադադարի ռեժիմը և բարելավել ուղիղ հաղորդակցություն հաստատելու մեխանիզմները: Նրանք նաև համաձայնեցին մի շարք քայլեր մշակել հումանիտար ոլորտում»:

Նկատենք, որ օրերս Մոսկվայում, ղարաբաղյան խնդրին ու Վիեննայի հանդիպմանն անդրադարձ էր կատարել նաև Ռուսաստանի արտգործնախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան: Նա նկատել էր, թե Մոսկվան անհրաժեշտ աջակցություն կցուցաբերի Բաքվին և Երևանին՝ իրականացնելու Փաշինյան-Ալիև հանդիպման արդյունքները: «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործում կողմերին աջակցելը Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականությունում դասվում է կարևոր առաջնահերթությունների թվին: Այս հանգամանքը հատուկ նշանակություն է տալիս իրականացվող միջնորդական գործունեությանը, մեծացնում ուշադրությունն արդյունքների վրա: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ մյուս երկրների հետ աշխատում ենք սերտ համագործակցությամբ», - ասել էր Զախարովան:

Անդրադառնալով Հայաստանի քաղաքական ղեկավարության փոփոխությանը՝ Զախարովան նշել է, թե դա «Հայաստանի ներքին գործն է»: «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման խնդիրներով բանակցային գործընթացն ընթանում է: Կողմերը մտադրություն են ցուցաբերում շարունակելու աշխատանքն՝ ուղղված հասնելու խաղաղ կարգավորմանը», - ընդգծել է նա: Զախարովայի խոսքով՝ այդ տրամադրություններն արձանագրված են նաև Ալիևի և Փաշինյանի միջև անցած շաբաթ Վիեննայում կայացած հանդիպման արդյունքներն ամփոփող հայտարարությունում։ «Ողջունում ենք կառուցողական մոտեցումը, որը գերակշռում էր բանակցություններում: Կողմերին անհրաժեշտ աջակցություն կցուցաբերենք, որպեսզի կյանքի կոչենք այն գաղափարները, որոնց շուրջ ըմբռնում է ձեռք բերվել Ավստրիայի մայրաքաղաքում», - ասել է Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի մամուլի խոսնակը՝ միաժամանակ հավելելով, որ ինչպես բազմիցս նշել են համանախագահ երկրների նախագահները՝ «հակամարտությունը վերջացնելու պատասխանատվությունն ընկած է դրանում ներքաշված կողմերի վրա» «Դրա [կարգավորման] հիմքը կա: Գլխավորը քաղաքական կամք ցուցաբերելն է», - ասել է Զախարովան:

Նշենք, որ Ռուսաստանի արտգործնախարարության մամուլի խոսնակն ադրբեջանական ONA գործակալությանն ապրիլի 4-ին հարցազրույց է տվել՝ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 27-ամյակի կապակցությամբ։

Միջնորդ պետությունները, ԵՄ-ն, այսպիսով, դրական սպասումներ Փաշինյան-Ալիև Վիեննայի հանդիպումից: Սակայն տպավորություն է, որ բոլորի սպասումները ոչ միայն անհարկի են, այլև անհասկանալի: Գոնե կողմերն իրենց հայտարարություններով այս պահին փաստում են, որ հեռու են ոչ միայն կարգավորումից, այլև սկզբունքների շուրջ փոքր համաձայնություններից գալու հնարավորությունից:
Տրամագծորեն հակառակ դիրքորոշումներով ի՞նչ է ակնկալում միջազգային հանրությունը Փաշինյանից ու Ալիևից: Հանդիպումներ հանդիպումների համա՞ր ընդամենը...

Թամար Բագրատունի