Փաշինյանը գծեց Ալիևի հետ խոսելու սահմանը

Հայաստանի և Արցախի անվտանգության խորհուրդները մարտի 12-ին առաջին անգամ համատեղ նիստ անցկացրեցին Ստեփանակերտում: Այս քայլը, ըստ ամենայնի նկարագրում է այն բարդ մթնոլորտը, որը ձևավորվել է հակամարտության կարգավորման գործընթացի շուրջ: Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգության խորհուրդների համատեղ նիստում Նիկոլ Փաշինյանը կրկին վերահաստատել է տեսակետը, որ Ղարաբաղը պետք է ներգրավվի բանակցային գործընթացում: Սա արդեն նոր իրավիճակ է, նոր ազդակ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին ու Ադրբեջանին, որ պաշտոնական Երևանը հետ չի կանգնելու իր դիրքորոշումից: Փաշինյանի այս հայտարարությունը հնչեց Ալիևի հետ հանդիպումից առաջ և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հորդորից անմիջապես հետո: Հիշեցնենք, որ միջնորդները նշել էին․ «Զերծ մնալ հայտարարություններից ու գործողություններից, որոնք առանց մյուս կողմի համաձայնեցման պահանջում են ձևաչափի միակողմանի փոփոխություն կամ ցույց են տալիս պատրաստակամություն վերսկսելու ռազմական գործողությունները»: Ահա, Փաշինյանը կրկին անդրադարձավ այդ թեմային՝ ասելով. «Այս հարցը եղել և շարունակելու է մնալ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ մեր քննարկումների կարևորագույն կետերից մեկը: Հարկ եմ համարում ընդգծել, որ Արցախի ներգրավվածությունը բանակցային գործընթացում մեզ համար քմահաճույք չէ, ոչ էլ առավել ևս նախապայման, այլ պարզ արձանագրումն այն բանի, որ Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման հարցում առանցքային նշանակություն ունի Արցախի ներգրավվածությունը: Այս դիրքորոշումն արտահայտում է մեր հարգանքը ոչ միայն Արցախի ժողովրդի և նրա իրավունքների, այլև բանակցային գործընթացի մասնակից մեր բոլոր գործընկերների նկատմամբ, որովհետև մենք իրապես շահագրգիռ ենք և ուզում ենք հասնել հարցի բացառապես խաղաղ կարգավորմանը և հավատում ենք բանակցային գործընթացին, որի արդյունավետությունը մեզ համար կարևորագույն առաջնահերթություն է: Բանակցությունների մինչև այժմ հայտնի շրջանակը, ըստ էության, ներառում են շահագրգիռ բոլոր կողմերին, բացի մեկից: Այդ բանակցություններում ներկայացված է Ադրբեջանը՝ ի դեմս նախագահ Ալիևի: Վերջինս, ի դեպ, ներկայացնում է նաև, ինչպես ինքն է սիրում ասել, Լեռնային Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնքը, որովհետև այդ համայնքի ներկայացուցիչները, հանդիսանալով Ադրբեջանի քաղաքացի, մասնակցել են Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններին և, հետևաբար, Ադրբեջանի նախագահին տվել են նաև իրենց ներկայացնելու լիազորություն: Այդ բանակցություններում ներկայացված է նաև Հայաստանի Հանրապետությունը՝ ի դեմս երկրի վարչապետի, որը տվյալ դեպքում հանդես է գալիս որպես Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդի կողմից ընտրված ներկայացուցիչ: Հետևաբար, Հայաստանի ժողովուրդը նույնպես ներկայացված է բանակցային գործընթացում: Ի դեմս ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության՝ բանակցային գործընթացում ներկայացված է նաև միջազգային հանրությունը: Խնդիրն այն է, որ բանակցային գործընթացում այսօր Արցախի ժողովրդին ներկայացնելու լիազորություն, լեգիտիմություն ունեցող որևէ ներկայացուցիչ չկա, որովհետև բանակցային սեղանի շուրջ ներկա չէ Արցախի ժողովրդի, կամ, ինչպես մեր որոշ գործընկերներ գերադասում են ասել, Ղարաբաղի հայության քվեն, լիազորությունն ստացած որևէ սուբյեկտ»: Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանը անհեթեթ որակեց բոլոր այն մեկնաբանությունները, թե Հայաստանի կառավարությունը կամ վարչապետը այս դիրքորոշմամբ իրենց ուսերից թոթափում են պատասխանատվությունը և այն դնում են Արցախի իշխանության կամ ժողովրդի վրա: «Որևէ շահարկման տեղ չթողնելու համար հարկ եմ համարում ընդգծել՝ Հայաստանի Հանրապետությունը եղել է, կա և կմնա Արցախի անվտանգության թիվ մեկ երաշխավորը և կշարունակի իր ներգրավվածությունը խաղաղության գործընթացում», ասել է նա: Ուշագրավ դիտարկում Փաշինյանն արեց, որն արդեն վերաբերում է բանակցային գործընթացի ապագային: Այստեղ արդեն նշմարվում են բանակցություններում քննարկումների թեմաները, որոնց մասին էլ, ըստ էության, պաշտոնական Երևանը տեղեկացրեց: Փաշինյանը ներկայացրեց հայկական կողմի դիրքորոշումները՝ բանակցային գործընթացին ընդառաջ․ «Իսկ Հայաստանի կառավարություն ընդունո՞ւմ է արդյոք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից առաջ քաշվող 3 սկզբունքները և 6 տարրերը՝ որպես բանակցային գործընթացի հիմք: Սա իսկապես կարևորագույն հարց է, բայց այս հարցին ի պատասխան, մենք կարիք ունենք կարևոր պարզաբանումների: Իսկ ի՞նչ կարող են նշանակել այդ սկզբունքները գործնականում, և ո՞ւմն է դրանք մեկնաբանելու իրավունքը: Սա կարևոր է, որովհետև այն, ինչպես այդ սկզբունքները մեկնաբանում է Ադրբեջանը, մեզ համար անընդունելի է: Մենք, իհարկե, կարող ենք հանդես գալ այդ սկզբունքների սեփական մեկնաբանությամբ, բայց դա անիմաստ է, որովհետև մեր նպատակը ոչ թե լեզվակռիվն է, այլ արդյունավետ բանակցային գործընթացը: Եվ հետևաբար, առաջիկա բանակցային գործընթացի կարևորագույն նպատակը պետք է լինի այսպես ասած հիմնական հասկացությունների՝ 3 սկզբունքների և 6 տարրերի պարզաբանումը, և մենք պատրաստ ենք նաև այսպիսի խոսակցության»: Այլ կերպ ասած՝ Փաշինյանը գնալու է Ալիևի հետ հաջորդ հանդիպմանը ակնկալելով խաղաղության հասնելու առնչությամբ կառուցողական մոտեցում նաև Ադրբեջանի նախագահից: Պատահական չէր նրա՝ Ադրբեջանի հասարակությանն ուղղված երկխոսության ուղերձը: Այս կերպ ասած՝ Փաշինյանը Ալիևին փորձ է անում վերադարձնել բանակցությունների սեղանի շուրջ՝ արդեն առարկայական քննարկումներ ծավալելու՝ հասարակություններին խաղաղության նախապատրաստելու առումով, ունենալով սեփական մոտեցումները հիմնարար սկզբունքների վերաբերյալ: Թամար Բագրատունի