Փաշինյանի՝ առաջիկայում նախատեսված այցն Իրան պետք է ընդգծված էներգետիկ ու տրանսպորտային-լոգիստիկ ենթատեքստ ունենա

Փաշինյանի՝ առաջիկայում նախատեսված այցն Իրան պետք է ընդգծված էներգետիկ ու տրանսպորտային-լոգիստիկ ենթատեքստ ունենա: Անհրաժեշտ է փորձել ռեանիմացնել Մեղրիի ՀԷԿ-ի նախագիծը, օրակարգ բերել Թավրիզ-Մեղրի նավթամթերքամուղի, ինչպես նաև նավթավերամշակման գործարանի սառեցված նախագծերը: Ավելի լայն իմաստով Երևանը պետք է ցույց տա Թեհրանին, որ շահագրգռված է առանցքային դերակատարում ստանձնել Պարսից ծոց-Սև ծով մուլտիմոդալ հաղորդակցության ապահովման գործում, ինչը հատկապես կարևոր է Ադրբեջանի կողմից նախաձեռնվող միջազգային միջանցքների համատեքստում (Քազվին-Ռեշտ-Ասթարա երկաթուղի, Իրան-Ադրբեջան-Ռուսաստան էլեկտրաէներգետիկ միջանցք և այլն): Սրանք բոլորը նախկինում հայ-իրանական օրակարգում ներառված հարցեր են, որոնց կոնսերվացումը պայմանավորված էր մի շարք օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով: Օրինակ, Մողրիի ՀԷԿ-ի նախագծի սառեցումն առավելապես պայմանավորված էր հակաիրանական միջազգային պատժամիջոցներով դետերմինացված ներդրումային սահմանափակումներով: Իսկ, օրինակ, նավթավերամշակման գործարանի՝ օրակարգից դուրս գալու հիմքում ընկած էր Մոսկվայի աշխարհաքաղաքական դիրքավորումը (ինքս ներկա եմ եղել 2011 թ. ՀՀ-ՌԴ միջկառավարական հանձնաժողովի նիստին, որի ժամանակ ՌԴ տրանսպորտի նախագահ Լևիտինը հայտարարեց, որ "գործարանի կառուցումը տնտեսապես նպատակահարմար չէ"): Ինչ վերաբերում է Իրան-Հայաստան երկաթուղուն, ապա այստեղ աշխարհաքաղաքական բաղադրիչից բացի առկա էր ներքին կառավարման խնդիր, որը պայմանավորված էր նախագծի համար ներդրումների ներգրավման բարդ գործառույթն անհայտ ծագում ունեցող ՌԱՍԻԱ ՖԶԵ ընկերությանը վստահելով: Այսօր անհրաժեշտ է նշված նախագծերը կրկին տեղավորել հայ-իրանական ռազմավարական համագործակցության հիմքում՝ մշակելով և կիրառելով էներգետիկ ու տրանսպորտային դիվանագիտության գործիքակազմ ու հստակ քաղաքական կամք դրսևորել: P.S.Արձանագրենք, որ աշխարհատնտեսական իմաստով այսօր հայ-իանական օրակարգում առկա է ընդամենը երկու նախագիծ, երկուսն էլ առայժմ մեծ հույս չեն ներշնչում: Խոսքը Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու, ինչպես նաև Հայաստան-Իրան 400 կՎ լարման էլեկտրահաղորդման օդային գծի մասին է: Առաջինի դեպքում, ինչպես օրերս տեղեկացանք, առկա են հողատարածքային լուրջ խնդիրներ: Ինչ վերաբերում է օդային գծին, ապա նշենք, որ ներկայումս դրա շինարարական աշխատանքներն ընդամենը 15-20 տոկոսով են իրականացված, մինչդեռ նախագծով սահմանված է դրանք ավարտին հասցնել 2019 թ. սկզբին: