Բառային թակարդներ հայկական դիվանագիտության համար

ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հանդիպումներում կարևորում է դինամիկայի ապահովումը: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ` Մնացականյանն այս մասին խոսել է ԱԺ-ում լրագրողների հետ զրույցում: «Պաշտոնական հանդիպման համար չշտապենք դեռևս: Շատ էական է, որպեսզի մենք շարունակենք գործընթացը կառուցել այնպես, որպեսզի կարողանանք արդյունք ունենալ: Ժամկետային հարցերն էլ նշանակություն ունեն, բայց կարևոր է, որ հաջորդ քայլը լինի այնպես, որ կարողանանք դինամիկան ապահովել»,- ասաց նախարարը: Նա հույս է հայտնել, որ ԼՂ հակամարտության կարգավորման բանակցությունների շուրջ կառուցողական մթնոլորտը պահպանվում է: Հիշեցնենք, որ 2018թ. սեպտեմբերի 28-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու Իլհամ Ալիևը Դուշանբեում կարճ զրույց ունեցան, որի ընթացքում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել սահմանագծում լարումը նվազեցնելու և միջադեպերը կանխելու վերաբերյալ: Երկու երկրների ղեկավարների հանդիպումից հետո մինչ օրս կողմերի միջև «օպերատիվ կապ» է հաստատվել: Փաշինյան-Ալիև ևս մեկ ոչ պաշտոնական հանդիպում է կայացել նաև դեկտեմբերին՝ Սանկտ Պետերբուրգում ԱՊՀ պետությունների ղեկավարների ոչ պաշտոնական հանդիպման շրջանակում: Իսկ 2019թ. հունվարի 22-ին Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի միջև Դավոսում տեղի ունեցած մեկ ու կես ժամանոց հանդիպման ընթացքում կողմերը մտքեր են փոխանակել ԼՂ-ի հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացի ընթացիկ իրավիճակի և հետագա քննարկումների մասին։ Մնացականյանն անդրադարձել է նաև՝ Նիկոլ Փաշինյանի Գերմանիայում արած այն հայտարարությունը, թե Ղարաբաղյան հակամարտությունը ունի երեք կողմ: Ըստ նրա՝ պետք է ուշադրություն դարձնել ոչ թե բառակապակցություններին, այլ էությանը: Հիշեցնենք, որ Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի հետ համատեղ ասուլիսին Փաշինյանը խոսել էր ԼՂ հակամարտության մեջ ներգրավված երեք կողմերի մասին․ «Ինչ վերաբերում է բուն կարգավորմանը, կարծում եմ, համանախագահող երկրները, նաև միջազգային հանրությունը հստակ արձանագրել է, որ լուծման խնդիրը հենց հակամարտության մեջ ներգրավված երեք կողմերի օրակարգի հարցն է: Եվ միջազգային հանրությունը չի կարող հակամարտության երեք կողմերի փոխարեն լուծել հակամարտությունը»: Լրագրողների համառ հարցերին, թե որոնք են հակամարտության կողմերը, Մնացականյանն արձագանքել է․ - «Դուք, խնդրում եմ, ավելի ուշադրություն դարձրեք էությանը: Որովհետև, եթե բառակապակցություններին եք կպնում․․․ Պարոն Փաշինյանը ասել է այն, ինչ ոչ ասել է․․․ Կա երեք կողմ: Հայաստանը ունի իր մասը, Հայաստանը երաշխավորն է Ղարաբաղի անվտանգության, Հայաստանը մասնակցում է բանակցություններին, Հայաստանը շարունակելու այդ ամենը անել»: Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն արձագանքել էր Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությանը, թե իր կառավարությունը չի կարող նույնիսկ քննարկել «տարածքներ խաղաղության դիմաց» բանաձևը։ Պաշտոնական Բաքուն Փաշինյանի այդ տրամաբանությունը անհասկանալի էր որակել՝ պնդելով, թե «ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հովանու ներքո անցկացվող բանակցությունների հիմքում ընկած է հենց հայկական ուժերի դուրսբերումը Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներից»: «Այս պարագայում հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք Փաշինյանի այդ հայտարարությունը չի նշանակում բանակցություններից հրաժարում», նշել էր Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն: Այսպես, Հայաստանի արտգործնախարարը, որոշակիորեն սրբագրում է Փաշինյանի խոսքը, հակամարտության «երեք կողմերի» արտահայտությունը խորհուրդ տալով, ըստ ամենայնի՝ ընկալել այս տեսանկյունից, որ Հայաստանն է Արցախի անվտանգության երաշխավորը, հետևաբար՝ Հայաստանն էլ իր մասով է հակամարտության կողմ: Ամբողջ խնդիրը, սակայն նրանում է, որ Հայաստանի՝ հակամարտության կողմ լինելու արձանագրումը պաշտոնական Բաքվի համար ամենաձեռնտու իրադրությունն է: Հենց պաշտոնական Բաքուն է մշտապես ձգտել ղարաբաղյան հակամարտության էությունը նենգափոխել՝ այն ներկայացնելով, որպես Հայաստան-Ադրբեջան հակամարտություն, նույնիսկ՝ տարածքային վեճ: Ահա, այստեղ է վտանգը՝ Հայաստանին հակամարտության երրորդ կողմ նշելիս: Հայկական դիվանագիտությունն, ինչպես երևում է առայժմ նոր է ընտելանում, եթե չասենք՝ ծանոթանում, ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի տերմինաբանությանը, դրա համար էլ ստիպված է լինում ժամանակ առ ժամանակ սրբագրել ավելի վաղ արված արտահայտությունները: Թամար Բագրատունի