Իսկ ո՞ւր է տարվա մեր դեկտեմբերը

ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը, կատարելով ՀՀ ՄԻՊ մասին ՀՀ օրենքի պահանջը, երեկ վերջապես հրապարակեց «2015թ.-ի ընթացքում ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գործունեության, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության վիճակի մասին» տարեկան զեկույցը: Չնայած մամուլի տեղեկություններով նորանշանակ ՄԻՊ-ը գրեթե ոչինչ չի փոխել նախկին օմբուդսմենի` Կարեն Անդրեասյանի պատրաստած զեկույցում, սակայն նման պնդումը հեռու է իրականությունից, այլապես  զեկույցի հրապարակումն այդքան չէր ձգձգվի, երկրորդ՝ ՄԻՊ ընտրվելուց հետո Թաթոյանը մշտապես հրաժարվում էր լրագրողների հետ շփումից՝ ասելով, որ աշխատում է զեկույցի վրա, որից հետո միայն կխոսի:Այս զեկույցին շատերն էին սպասում ոչ այնքան երկրի կացությանը ծանոթանալու ակնկալիքներով, այլ հասկանալու համար, թե ո՞վ է նորընտիր օմբուդսմեն Արման Թաթոյանը,  կարո՞ղ է անաչառ ու անկաշկանդ գործել: Առաջին փորձությունը կարելի է ձախողված համարել: Նրա հրապարակած փաստաթղթում նույնիսկ մեկ նախադասությամբ անդրադարձ չկա 2015-ի դեկտեմբերին տեղի ունեցած սահմանադրական հանրաքվեին: Սա այն դեպքում, երբ իր նախորդ Կարեն Անդրեասյանը հատուկ հանրաքվեի վերաբերյալ զեկույց էր պատրաստել, ինչն այդպես էլ չհասցրեց հրապարակել: Կարեն Անդրեասյանը հանրաքվեի հաջորդ օրը հայտարարություն էր տարածել այն մասին, որ արագ արձագանքման խմբերը 67 խախտումներ են հայտնաբերել, որոնք արձանագրված էին նաև ԵԱՀԿ/ՀԺՄԻԳ աղմկահարույց զեկույցում։ Հայաստանի քաղաքական ու հասարակական կյանքում բախտորոշ այս իրադարձության նկատմամբ Թաթոյանը բացարձակ անտարբերություն է դրսեւորել: Այն պարագայում, երբ վերջին ամիսներին հիմա էլ Հայաստանի գրեթե բոլոր դատարաններում տասնակ գործեր են քննվում ընտրակեղծարարների դեմ, բազմաթիվ բողոքներ կան ԶԼՄ ներկայացուցիչների ու դիտորդների նկատմամբ կիրառված բռնությունների մասին: Ընտրական իրավունքի խախտումների մասին հիշատակում չկա , մինչդեռ ՄԻՊ-ը մտահոգված է, ասենք, եզդիական համայնքում ընդունված ցածր տարիքում ամուսնությունների փաստով: Թաթոյանին մանեւրի տեղ չի թողնում այլ իրադարձությունների հարցում փոքրիշատե  անաչառությունը եւ նա չի կարող արդարանալ, որ դեկտեմբերին ինքը ՄԻՊ չէր ու խորապես չի ուսումնասիրել խնդիրը:Թերեւս հանրաքվեի դեպքում իրավիճակն այլ է եւ նոր Սահմանադրությունը բախտորոշ ուղեցույց է նաեւ ապագա քաղաքական գործընթացներում, որի հարցում կարելի է ու պետք է զգուշավորություն ցուցաբերել: Օրինակ ՄԻՊ տարեկան հաղորդման մեջ ասվում է, որ Հատուկ քննչական ծառայությունը 2015թ.-ին էական քայլեր չի ձեռնարկել 2008թ.-ի մարտի 1-ի տասը մահվան դեպքերի բացահայտման ուղղությամբ: «2015թ.-ին Ծառայությունը կրկին մարտի 1-ի 10 զոհերի մահվան վերաբերյալ գործերով չի պահպանել հրապարակայնությունը՝ չնայած դրանց հանրային հնչեղությանը և կարևորությանը: Խնդրահարույց է նաև այդ գործերի քննության ողջամիտ ժամկետների պահպանումը: Ծառայությունում դեռևս շարունակվում է մարտի-1 դեպքերի վերաբերյալ նախաքննությունը, և վերջինս 2015թ.-ի ընթացքում իր վարույթում գտնվող տվյալ գործերի վերաբերյալ հանրությանը կրկին չի ներկայացրել կարևոր տեղեկատվություն>>: Արձանագրվել է, որ ոստիկանության կողմից անհամաչափ ուժ է կիրառվել Բաղրամյանում անցած ամռանը էլեկտրաէներգիայի թանկացման դեմ բողոքի ակցիաների ընթացքում: Սակայն մեծ հաշվով, հաղորդման մեջ բացակայում են գնահատականները, փոխարենը ՄԻՊ-ը շարադրել է իրադարձությունները: Ինչեւէ, դեռ ուշ չէ հանրաքվե մասին հատուկ զեկույցով հանդես գալ, թե չէ կհաստատվեն կասկածները, որ Արման Թաթոյանը լինելու է վարչախմբի կամակատարը եւ չի անցնելու անթույլատրելի սահմաններ:   Անի Սահակյան