Ռազմական դրություն. Նոր պատերազմի շեմին. Սուր լարում ՌԴ-ի և Ուկրաինայի միջև

Երրորդ օրն է խիստ լարվել են Ռուսաստան-Ուկրաինա հարաբերությունները: Կիրակի օրը Սև ծովում, Կերչի նեղուցում Ռուսաստանի ուժերը հարձակվել էին ուկրաինական երեք ռազմական նավերի վրա: Ուկրաինական կողմը հայտարարեց, որ Ռուսաստանի հատուկ ծառայությունները կրակ են բացել, ինչի հետևանքով ուկրաինացի վեց զինվորական է վիրավորվել: Կերչի նեղուցն փակվեց: Համացանցում տարածվել էր մի տեսագրություն, որում ռուսական նավերը հարձակվում են ուկրաինական նավի վրա: Կիևում Ռուսաստանի դեսպանության շենքի առջև ընթանում էին բողոքի ակցիաներ, այրվում էին ռուսական դիվանագիտական համարներով ավտոմեքենաներ: Մոսկվայում ամենուրեք խոսում են պատերազմի մասին, իսկ ազգային արժույթն արձանագրել է կտրուկ անկում, ԱՄՆ դոլարն այս պահին վաճառվում է շուրջ 67 ռուբլով: Ուկրաինայի բոլոր ռազմական ուժերը բերվել էին մարտական պատրաստվածության։ Ռուսական աղբյուրները նաև հայտնում էին, որ ԱՄՆ-ի Boeing RC-135V օդանավը այսօր առավոտյան հետախուզական թռիչքներ է իրականացրել Ղրիմի մոտակայքում։ Ռուսաստանը կատարվածի պատճառով ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի արտահերթ նիստ է պահանջել: Կրեմլը Կերչի նեղուցում տեղի ունեցած միջադեպը անվանել է «վտանգավոր սադրանք»։ «Սա վտանգավոր սադրանք է, որը պետք է ուսումնասիրել, հարցը քննարկվելու է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում», - ասել էր ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։ «Ռուսաստանը կոշտորեն կասեցնելու է իր ինքնիշխանության ու անվտանգության դեմ ուղղված ցանկացած քայլ: Կերչում տեղի ունեցածը սեփական բնակչության ուշադրությունն ընտրությունների նախօրեին շեղելու փորձ է», - ասված է Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի տարածած հաղորդագրությունում: Գերմանիայի ԱԳ նախարար Հայկո Մաասը նշել է, որ ճգնաժամանը հաղթահարելու գործում Բեռլինը կարող է միջնորդ լինել Մոսկվայի և Կիևի միջև Նորմանդյան քառյակի ձևաչափի շրջանակում: Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոն ստորագրեց երկրում ռազմական դրություն հայտարարելու մասին որոշում՝ ընդգծելով, թե այն կրում է պաշտպանական և ոչ հարձակողական բնույթ: Պորոշենկոն պահանջել է ՌԴ-ից անհապաղ ազատել ուկրաինացի ծովայիններին և ուկրաինական երեք նավերը։ Նա հայտարարել է, որ ակնկալում է արագ արձագանք Մոսկվայից։ Մոսկվան, կարծես թե, չի պատրաստվում ազատ արձակել ուկրաինացի ծովայիններին: «Ռուսաստանի գործողությունները խախտում են միջազգային իրավունքի նորմերը», - «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանի եթերում ասել է ծովային իրավունքի հարցերով փորձագետ Միխայիլ Վոյտենկոն։ Նրա խոսքով՝ ռուսաստանցի սահմանապահները պարզապես խուճապի են մատնվել և համարժեք չեն արձագանքել։ Միջազգային հանրությունը մտահոգված է վերջին իրադարձություններով և զսպվածության ու իրավիճակը է՛լ ավելի չսրելու կոչեր է անում։ Պաշտոնական Բեռլինը, մասնավորապես, մտահոգված է Կիևի և Մոսկվայի միջև միջադեպով։ Գերմանիայի ԱԳՆ-ում իրավիճակը վտանգավոր են որակում։ Այդ երկրի ԱԳ փոխնախարարը ասել է, որ դեռ չունի ամբողջական տեղեկատվություն կատարվածի վերաբերյալ, սակայն Ռուսաստանը պետք է ամբողջովին բացի Կերչի նեղուցը բոլոր նավերի, այդ թվում նաև ուկրաինական նավերի համար։ Երկխոսության կոչ է արել նաև Չինաստանը։ Բալթյան երկրներն ու Վրաստանը դատապարտել են Ռուսաստանին կատարվածի համար։ Կանադայի ԱԳՆ-ն պահանջել է, որպեսզի Ռուսաստանը արագ վերադարձնի ուկրաինական նավերն ու ուկրաինացի զինվորականներին։ Միջադեպը Սև ծովում Ուկրաինան դիտարկում է որպես ագրեսիայի ակտ: Եկող տարվա մարտի 31-ին այս երկրում նախատեսված են նախագահական ընտրություններ: Ուկրաինայի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեքսանդր Տուրչինովի խոսքով՝ ռազմական դրությունը հայտարարվելու է 60 օրով: Ավելի վաղ Կիևը հայտարարել էր, որ Օդեսայից Մարիուպոլ ուղևորվող Ուկրաինայի ռազմածովային ուժերի երեք նավերի վրա հարձակվել են ռուսական հատուկ ծառայությունները, կրակ են բացել, ինչի հետևանքով վիրավորվել են վեց զինվորականներ: Նավերում 23 զինվորական կար: Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայությունը հայտարարում է, որ ուկրաինական նավերը խախտել են Ռուսաստանի ծովային սահմանը Ղրիմի մոտ, և ռուսական ուժերը այդ նավերը կանգնեցնելու համար ստիպված են եղել ուժ կիրառել: Ուկրաինան դիմել է նաև Արևմուտքի իր դաշնակիցներին ռազմական օգնության խնդրանքով: ՆԱՏՕ-ն և Եվրամիությունը զսպվածության կոչ են արել: «Մենք ուշադրությամբ հետևում ենք Ազովի ծովում տեղի ունեցած միջադեպին: Կապի մեջ ենք ուկրաինական կողմի հետ և զսպվածության կոչ ենք անում կողմերին, ինչպես նաև կոչ ենք անում Ռուսաստանին՝ բացել Կերչի նեղուցը», - գրել է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի ներկայացուցիչ Օանա Լուգենսկուն: Նեղուցը բացելու և զսպվածության կոչ է արել նաև Եվրամիության արտաքին գերատեսչության ղեկավար Ֆեդերիկա Մոգերինին: Մետաքսյա Շալունց