Ինչու է Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը «աննախադեպ» ներողամիտ «հանցագործների» նկատմամբ

ԱԺ արտահերթ նիստում Էրեբունի Երեւանի հիմնադրման 2800 ամյակի եւ Առաջին հանրապետության հիմնադրման 100-ամյակի կապակցությամբ քրգործերում հայտարարված համաներման մասին նախագիծն է քննարկվում: Արդարադատության նախարար Արտակ Զեյնալյանը, ով զեկուցում է նախագիծը, այս համաներումը համարում է աննախադեպ, այդպիսին է նաեւ պատգամավորների այսօրվա ակտիվությունը, որոնք ոչ միայն ներկա են քննարկմանը, այլեւ նախագծի հետ կապված հարցեր ունեն: Մինչ նախագիծը ներկայացնելը՝ նախարարը վիճակագրություն ներկայացրեց՝ փաստելով, որ համաներումը ՔԿՀ-ները բեռնաթափելու համար չեն անում. «Սա բացառապես մարդասիրական ակտ է, այն կոչված է հաշտության, համերաշխության»: Արտակ Զեյնալյանն ասաց, որ այս համաներման օրենքով պատժից ազատ են արձակվելու հետեւյալ խմբի մարդիկ. Առավելագույնը 4 տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի դատապարտված անձինք, այն անձինք, որոնց նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել կամ պատժի կրումը հետաձգվել է, ինչպես նաեւ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների դատապարտված անձինք: Համաներմամբ ազատվում են առավելագույնը 6 տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտված այն խմբերը, որոնք ունեն հաշմանդամության 1-ին եւ 2-րդ կարգ, 3 եւ ավելի անչափահաս երեխա, 60 տարին լրացած, հղի կամ մինչեւ 3 տարեկան երեխա ունեցողները: 3-րդ խումբն այն է, երբ անզգուշությամբ հանցագործություն են կատարել ու առավելագույնը 10 տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտված այն անձինք, որոնք պատժի 1/3-ն արդեն կրել են, որոնց համար նախատեսված է պատիժ ոչ ավելի քան 6 տարի ժամկետով ազատազրկում: 4-րդ խումբ՝ անձինք են, որոնք մեղադրվում են այնպիսի հանցագործության մեջ, որոնց համար նախատեսվում է ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ: Համաներմամբ պատժից կազատվեն նաեւ 2016-ի հունիսի 17-ից հուլիսի 31-ը ոստիկանության ՊՊԾ գնդի տարածքում հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող «Սասնա ծռերը», նրանց հանցակիցները, ինչպես նաեւ 2015-ի ապրիլի 24-ին զանգվածային անկարգությունների նախապատրաստման համար դատապարտված անձինք, եթե դրա դեմ չեն առարկում պատանդառված եւ կամ ֆիզիկական վնաս կրած տուժողները: Համաներումը չի տարածվում ՊՊԾ գնդի տարածքում եւ վերը նկարագրված դեպքերի ժամանակ այն հանցագործների վրա, որոնց արարքից մարդ է մահացել: Համաներում չի կիրառվում ծանրացուցիչ հանգամանքներում սպանության, մարդու թրաֆիքինգի, սեռական անձեռնմխելիության եւ սեռական ազատության դեմ ուղղված հանցագործությունների, լրագրողի մասնագիտական օրինական գործողությունը խոչընդոտելու, ավազակության, ահաբեկչության, պետական դավաճանության, դիվերսիայի եւ մի շարք այլ դեպքերում: Ընդհանուր առմամբ ավելի քան 660 դատապարտյալների նկատմամբ կկիրառվի համաներում, իսկ շահառուների թիվը կանցնի վեց հազարը: «Ելք» խմբակցության պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանը հարցրեց՝ կոնկրետ ինչով է աննախադեպ այս համաներումը: Զեյնալյանը պատասխանեց, որ կա համեմատական բոլոր համաներումների նախագծերի ու ամենաընդարձակ համաներումը սա է:ՀՀԿ –ական , նախկին ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանն նկատեց՝ համաներումը լավ է, բայց մտահոգություններ կան.՝ Բա տուժողների նյութական եւ բարոյական վնասի հատուցման խնդիրն ինչպե՞ս եք տեսնում եւ ի՞նչ մասնակցություն կարող է ցուցաբերել պետությունը այս կարեւորագույն գործում»: Արտակ Զեյնալյանը պատասխանեց, որ եթե քրգործով հաստատված է վնասի չափը, եթե բացակայում է քաղհայցը, ԴԱՀԿ-ի կողմից կատարման ենթակա չի: Այն անձինք, որոնք դատապարտվել են ու վնասը չեն փոխհատուցել, հնարավորություն է տրվում դուրս գալ, միջոցներ վաստակել ու հատուցել այդ վնասը: Դրանով նաեւ տուժողներին են հնարավորություն տալիս գործնականում ստանալ իրենց հասցված վնասի հատուցումը: Մարգարիտ Եսայանը հարցրեց, թե ՔԿՀ-ները երբվանի՞ց են այդպես բեռնաթափվել, որովհետեւ մի ժամանակ խնդիր էր, որ դատապարտյալները քնելու մի քանի հոգով մեկ մահճակալի են քնում, պատգամավորը ճշտեց՝ արդյոք դա նրանից է, որ պատգամավորերի երաշխավորության, նամակների շնորհիվ բազմաթիվ մարդիկ ազատ արձակվեցին: Զեյնալյանը պատասխանեց. «Սա այս իշխանությունների, այս կառավարության քաղաքականության արդյունքն է: Բազմաթիվ անձինք պայմանական վաղաժամկետ ազատվում են, այս ինստիտուտը գործում է: 1/3-ը պայմանական վաղաժամկետ ազատման ներկայացված անձանցից ազատ է արձակվում դատարանների կողմից, միեւնույն ժամանակ նախկինի նման կալանքներն այդքան շատ չեն կիրառվում, այդքան միջնորդություններ էլ չեն ներկայացվում կալանքի, սրա արդյունքում է, որ բեռնաթափվել են ՔԿՀ-ները»: Մարգարիտ Եսայանը հեգնեց՝ երբվանի՞ց այդպես բացեցիք կալանավայրերի դռները :Զեյնալյանը պատասխանեց. «Կալանավայրերի դռները բաց չենք արել, այդ ամբողջն իրականացվել է օրինականության շրջանակներում: Երբ ես ստանձնել եմ արդարադատության նախարարի պաշտոնը, մեկ-երկու ՔԿՀ-ներում եղել են խցեր, երբ մի մահճակալի վրա մեկից ավելի անձ է քնել հերթով: Իմ պաշտոնավարման ժամանակ այդ խնդիրը լուծվել է վերաբաշխումների միջոցով, պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջոցով, նաեւ խափանման միջոցներն են փոխվել»: ՀՀԿ-ական պատգամավորը թերեւս ակնարկում էր, որ նոր իշխանությունը ազատության մեջ է ուղարկել հանցագործներին եւ դա պատահական չի արվել, քանի որ առջեւում արտահերթ ընտրություններ են եւ ազատ արձակվածները իրենց երախտագիտությունն են հայտնելու այս իշխանություններին: Իսկ ռեյտինգային մոդելը հենց քրեածին տարրերի առջեւ է լայն հնարավորություն բացում: Անի Սահակյան