«Դավաճանությունը» չի փրկի

Ռոբերտ Քոչարյանի դեմ Մարտի 1-ի գործով մեղադրանքն ու կալանավորումը ցայտնոտի մեջ է դրել Հայաստանում քաղաքական կյանքը ու թերեւս այդ հանգամանքով է պայմանավորված քաղաքական դաշտի խիստ անադեկվատ արձագանքները եւ ջայլամային պահվածքը երկրորդ նախագահին կալանավորելու վերաբերյալ: Իսկ իրականում ներկայումս խաղացող ուժերի մոտավորապես 90 տոկոսը գրեթե ուղիղ կապով պատասխանատվություն է կրում Քոչարյանի իշխանությանը վերագրվող հանցանքներում: Մինչդեռ հիմա ամեն մեկն իր ձեւով փորձ է անում լվանալ ձեռքերը ու իրեն դուրս դնել մեղադրանքների ծիրից՝ հաշվի չառնելով անգամ, որ խնդիրը ոչ այնքան անձերն են, որքան նախագահի ինստիտուտը, որեւէ մեկը կարո՞ղ է պնդել, որ Հայաստանում ցանկացած մեկի, առավել եւս պետության ղեկավարի դեմ ցանկության դեպքում գործ չի հարուցվի: Եւ ուրեմն, նրանք, ովքեր Ռոբերտ Քոչարյանի ժամանակներում առանցքային դերակատարներ են եղել, պատասխանատվություն են կրում կատարվածի համար, նվազագույնը բարոյական: Մինչեւ անգամ Վազգեն Սարգսյանի եղբայրը՝ Արամ Սարգսյանը, ով այսօր ցնծությամբ ողջունում է Քոչարյանի հետ տեղի ունեցողը, իսկ հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործությունից ու Վազգենի սպանությունից հետո ընդունեց Քոչարյանի գործարքը՝ զբաղեցնելով վարչապետի պաշտոնը: Առերեւույթ տպավորություն է ստեղծվում, որ նախորդ տասնամյակի միակ ու առանցքային պատասխանատուն հենց Քոչարյանն է, ով չունի կուսակցական պատկանելություն ու պետք է միայնակ գնա… Բայց նրա պաշտոնավարման ժամկետում է, որ առնվազն երեք ուժ իր զարթոնքին է հասել: Անդրանիկ Մարգարյանի վարչապետությամբ սկսվեց ՀՀԿ-ի վերելքի մեկնարկը , էլ չենք խոսում Սերժ Սարգսյանի հետ Քոչարյանի մտերմությունը ու ՀՀԿ-ին իշխանության բերելը: Ի դեպ, խիստ տարօրինակ է, որ այս օրերին, երբ Քոչարյանը կալանավորվեց, Սարգսյանը բացակայում է Հայաստանից: Փաստն այդ սակայն, արդարացում չէ այն լռության, որը երրորդ նախագահն է ցուցաբերում: Իսկ ՀՀԿ-ն էլ դատապարտող կցկտուր տեքստերը որոշել է Աշոտյանի ու Շարմազանովի շուրթերով հայտնել: ՀՅԴ-ն թերեւս միակն է, որ հստակ ու հոդաբաշխ տեքստ է հղել, հայտնելով, թե Քոչարյանին սահմանադրական կարգը տապալելու մեղադրանք ներկայացնելը կարող է մեկնաբանվել որպես քաղաքական հալածանք, սակայն նա էլ մնացել է այս հայտարարության տակ ու ձայն-ծպտուն չի հանում: Այն պարագայում, երբ այս կուսակցությունը Քոչարյանի ղեկավարության տարիներին հասավ իր հաջողությունների պիկին՝ դառնալով երկրորդ նախագահի քաղաքական հենարանը: Հենց այդ տարիներին թափ հավաքեցին հին ընկերները ու շատերը հասցրեցին դառնալ միլիոնատերեր: Միգեւցե հիմա ճիշտ ժամանակն էր խզել համագործակցությունը նոր իշխանության հետ՝ որպես աջակցություն երկրորդ նախագահի: Դե, իսկ ԲՀԿ-ն, ով կարծես թե անհետացել է քաղաքական ռադարներից...Գուցե ԲՀԿ-ում մի կողմից հրաշալի հասկանում են, որ Քոչարյանի և Մարտի 1-ի առնչությամբ մի քանի դրվագներով հոլովվում է նաև իրենց անունը, մյուս կողմից գուցե կաշկանդված է իշխանություն լինելու ներկայիս կարգավիճակով, երբ ավելի թույլ է, քան նախկին իշխանության ժամանակ ընդդիմադիր կարգավիճակում:Սակայն դժվար է լինելու ժխտել, որ ի սկզբանե այդ կուսակցությունը համարվել է Ռոբերտ Քոչարյանի հոգեզավակ և տևական ժամանակ ուղղորդվել է նրա կողմից: Ոչ ոք չի մոռացել, որ Քոչարյանը տատանվում էր՝ Արտաշես Թումանյանի, Վարդան Օսկանյանի ու Գագիկ Ծառուկյանի միջեւ, ի վերջո ընտրությունը կանգ առավ վերջինիս վրա ու նա էլ այդ ժամանակում դարձավ թիվ մեկ գործարար: Նրանց հարաբերությունները թեթեւակի խզվեց վերջին տարիներին, երբ Ծառուկյանը ընդունեց առաջին նախագահի հետ համագործակցության առաջարկը, ինչը երկրորդի սրտով չէր, սակայն ամեն ինչ արդեն անցյալում է եւ առնվազն տարօրինակ է նման պահվածը: Գուցե բոլորը ներքուստ հասկանում են, որ Նիկոլ Փաշինյանը գնալու է մինչեւ վերջ, իսկ այդ ճանապարհին նաեւ իրենք են, ուստի պետք է ապահովագրվել այս գլխից, բայց Նիկոլի տեսակին քիչ թե շատ ծանոթ լինելու դեպքում պետք է հասկանալ, որ խույս տալն անհնար է լինելու: Անի Սահակյան