Կուսակցությունները կհասցնե՞ն հասունանալ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Թեև քաղաքական վերլուծաբանները և փորձագետները խոսում են կուսակցական համակարգի վերաիմաստավորման, վերակառուցման և, ինչու չէ, վերաորակավորման մասին, սակայն դժվար է պատկերացնել՝ ինչպես դա հնարավոր կլինի հայաստանյան իրողությունների պայմաններում, երբ կուսակցականությունը սկսվում, ավարտվում, պայմանավորվում է այս կամ այն անձով: Այլ գայթակղիչ բան հայկական իրականությունում չկա: Եվ եթե առաջին հայացքից թվում էր, թե երկիրը խորհրդարանական համակարգի անցնելուց հետո կարող է առիթ հանդիսանալ, որ սնկի նման աճած մարդ-կուսակցությունները միավորվեն, դառնան ավելի լուրջ կառույցներ, ապա թավշյա հեղափոխությունից հետո պատկերն ավելի քան այլ է: Հիմա ո՛չ նման կառույցներ հիմնելու, ո՛չ վերամիավորվելու, ո՛չ էլ ինչ-որ նոր գաղափարական հենքի վրա նոր քաղաքական կուսակցություններ հիմնելու ժամանակ կա: Բայց դա ամենևին էլ չի խանգարում, որ քաղաքական փորձագիտական շրջանակներում քննարկվի Հայաստանի քաղաքական դաշտի ոչ միայն արդիականացման, այլ առաջընթացի հարցը: Խնդիրն այն է, որ այն քաղաքական պրոցեսները, որոնք հիմա տեղի են ունենում մեր երկրում, շատ վաղուց, գուցե նաև դարեր առաջ տեղի են ունեցել այլ երկրներում նույնպես: Այս տեսանկյունից ծավալապաշտությունը, եսակենտրոնությունը, տոտալիտարիզմը և նման այլ «իզմեր» աշխարհը վաղուց անցել է ու կառուցել նորմալ ժողովրդավարական երկրներ: Բայց ինչպես բնության մեջ է ամեն ինչ իր ժամանակին հասունանում, այնպես էլ քաղաքականության մեջ է: Եվ անկախ նրանից, թե մենք ինչքան գիտելիք ունենք ֆեոդալիզմի բացասական հետևանքների, կապիտալիզմի՝ մարդկանց հարստահարելու և այլ տեսությունների մասին, պետք է հասկանանք և գիտակցենք, որ քաղաքականության ու դրա ինստիտուտների մասին հասարակության ընկալումները դե ֆակտո փորձագետների գիտելիքի մակարդակին մոտեցնելու համար ժամանակ է հարկավոր: Եվ ինչքան էլ ցանկանանք Հայաստանը ձգել, բարձրացնել, հասցնել այսօրվա կայացած ժողովրդավարական երկրներում գործող ժողովրդավարական ինստիտուտներին, միևնույն է, այն դեռևս կմնա խակ, քանի դեռ բնության պահանջով չի անցել այն էվոլ յուցիոն շրջանը, որն անհրաժեշտ է հասունանալու համար: