Պատրաստ եմ Ադրբեջանի բանակում էլ ծառայել, եթե…  Արկադի Տեր-Թադևոսյան

Nov 12, 2017 Comments Off on Պատրաստ եմ Ադրբեջանի բանակում էլ ծառայել, եթե…  Արկադի Տեր-Թադևոսյան

 

Հարցազրույց արցախյան ազատամարտի հերոս, գեներալ Արկադի Տեր-Թադևոսյանի՝ Կոմանդոսի  հետ:

-Պարո՛ն գեներալ , այժմ ակտիվ քննարկվում է ակադեմիական տարկետումը վերացնելու օրինագիծը, ուսանողները անգամ դասադուլ են հայտարարել՝ ընդդեմ  պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանի ներկայացրած օրինագծի: Դուք ինչպե՞ս եք վերաբերվում տարկետման իրավունքի վերացմանը:

-Եղել են դեպքեր, երբ մեր որոշ պատգամավորներ կամ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, երբ որ իրենց հարց են տվել, թե ինչու իրենք կամ իրենց երեխաները չեն ծառայել, պատասխանել են՝ մենք մեղավո՞ր ենք, որ մեր երեխաները շատ գլխով են: Դուք շատ լավ գիտեք՝ շատ պաշտոնյաների որդիներ այդ ճանապարհով խուսափում են բանակից: Իմ կարծիքով՝ Վիգեն Սարգսյանի առաջ քաշած ազգ-բանակ բանաձևը և առաջ քաշած տարբերակները, որ կան էդ օրենքում, հենց էդ պաշտոնյաների երեխաների համար են: Բայց ամեն դեպքում դա շատ նուրբ հարց է, և դժվար է 100 տոկոսով ասել, որ տարկետման վերացումը ճիշտ մոտեցում է, որովհետև մեզ, հատկապես բանակին լավ գիտնականներ են պետք՝ օդ ու ջրի պես: Բայց այսօրվա վիճակում 70-80 տոկոսով Վիգեն Սարգսյանի մոտեցումը ճիշտ է:

-Դուք երիտասարդների հետ ունեցած Ձեր հանդիպման ժամանակ ասացիք, որ ապրիլյան քառօրյայի ժամանակ մեր սովորական զինվորը դիմակայել է ադրբեջանական հատուկ ջոկատայինին: Դա համաչափ դիմադրությո՞ւն է՝ զինվորը հատուկ ջոկատայինի դեմ:

-Մեր զինվորը հատուկ պատրաստություն անցնում է երեք փուլով: Զորակոչվելուց վեց ամիս հետո նա տիրապետում է այն ամենին, ինչին որ պետք է տիրապետի՝ զինտեխնիկայի, զենք-զինամթերքի օգտագործում և այլն: Իսկ տարիուկես հետո նա արդեն դառնում է վարպետացած փորձառու զինվոր: Մենք պետք է հասկանանք, որ առաջին գծի երկարությունը բավականին մեծ է. այնտեղ գտնվող զինվորի վրա մեծ պատասխանատվություն և ծանրաբեռնվածություն է ընկնում: Բանակի ղեկավարության խնդիրն է ամեն ինչ անել, որպեսզի զինվորը լիարժեք պաշտպանություն ապահովելու բոլոր պայմաններով ապահովված լինի: Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ մեր խնդիրը զինվորների մարտական պատրաստվածության աստիճանը չէր: Մեր խնդիրն ուրիշ էր. զինվորները բավարար քանակությամբ զենք, կրակելու պարկուճներ, գնդացիրներ և այլ անհրաժեշտ բաներ չունեին: Եղել են դեպքեր, երբ զինամթերքը եղել է, բայց կրակելու հրաման չի եղել, կամ եթե կրակում ես, պետք է պատրոնները հավաքես, որ հետո ցույց տաս: Իհարկե, այնտեղ եղել են բացթողումներ, բայց այդ դժվարություններով հանդերձ՝ մեր զինվորները կարողացան հաղթել: Հիմա արդեն լուրջ աշխատանքներ են տարվել էդ բացթողումները շտկելու համար:

-Առաջնագծի պաշտպանությունը կազմակերպելու օպտիմալ տարեբարկը, ըստ Ձեզ, ո՞րն է:

-Հիմա պաշտպանության նախարարը նոր առաջարկություն է արել՝ «Ես եմ» ծրագիրը, որը հնարավորություն է տալիս հատուկ պատրաստություն անցած պայմանագրային զինծառայողներին իրականացնել առաջին գծի պաշտպանությունը: Դա հատուկ համակարգ է լինելու, որով նրանք 2 շաբաթ պիտի սահմանին լինեն, 1 շաբաթ՝ տանը, հետո արդեն 1 շաբաթ անցնեն պատրաստություն:

-Ձեր կարծիքով՝ այս ծրագիրը կաշխատի՞:

-Իմ կարծիքով՝ այդ ծրագիրը հիմա ևս աշխատում է, շատ տեղերում առաջին գծում այսօր էլ պայմանագրայիններ են կանգնած, ովքեր կամավորական են՝ 2 շաբաթ սահմանին կանգնում են, հետո տուն են գնում, հետո նորից գալիս մի շաբաթ պատրաստվում և գնում սահման: Այդ փորձն արդեն կա, հիմա ուզում են այն ավելի աշխատող ու մեծ համակարգ դարձնեն: Այդտեղ ոչ մի նոր բան չկա՝ մենք հիմա էլ ունենք պայմանագրային ծառայություն՝ երեք տարով մարդիկ գնում են առաջին գիծ:

-Լավ է որ ունենք, պայմանագրային զինծառայողը ինքն է ընտրում առաջին գծի ծառայությունը: Բայց այլ է հարցը, երբ խոսքը վերաբերում է 18 տարեկան զինվորին առաջին գիծ տանելուն: Դա ցավոտ խնդիր է հասարակության համար, այստեղ ի՞նչ լուծում կա:

-Իսկապես ցավոտ խնդիր է: Իմ թոռը ծառայել է առաջին գծում, և ես շատ լավ գիտեմ, թե դա ինչ է նշանակում: Ես հասկանում եմ այն ծնողին, այն մորը, ով չի ուզում, որ իր 18 տարեկան երեխային տանեն առաջին գիծ: Առաջին գծում մահվան վտանգը միշտ կա, որը անհանգստացնող է: Այնպես չէ, որ բանակի ղեկավարությունը այդ խնդիրը ու դրա հետ կապված ռիսկը չի հասկանում և այդ ուղղությամբ ոչինչ չի անում: Այդ մասին գուցե շատ չի խոսվում, բայց հավատացե՛ք, որ այդ ուղղությամբ շատ լուրջ աշխատանքներ են տարվում: Ծրագիր կա, որ առաջին գծում զինտեխնիկան պետք է աշխատի առանց մարդու, առանց զինվորի՝ հեռակառավարման համակարգով:

-Նման համակարգ մեր բանակն ունի՞:

-Մեր բանակում այդ ուղղությամբ լուրջ աշխատանքներ են տարվում, աշխատանքներ են տարվում գիտության վրա հիմնված պաշտպանություն կազմակերպելու ուղղությամբ: Մենք հրավիրում ենք շատ բարձրակարգ զինվորական մասնագետների տարբեր երկրներից՝ Ռուսաստանից, Իսրայելից, ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Լիբանանից, ովքեր պատրաստ են օգնել մեզ: Մեր տեղական մասնագետները ևս աշխատանքներ են տանում՝ անօդաչու սարքերի ստեղծման ուղղությամբ:

-Մենք սովորաբար զենք, պաշտպանական համակարգեր, սպառազինություն ստանում ենք միայն Ռուսաստանից, որն այս ոլորտում մեր միակ ռազմավարական գործընկերն է, բայց շատ մեծ սիրով զենք է վաճառում մեր հակառակորդ Ադրբեջանին: Արդյո՞ք մեր ռազմավարական գործընկերը թույլ կտա, որ մեր բանակում ներդնենք ինչ-որ համակարգ, որը ռուսական չի լինի, և կլինի, օրինակ, իսրայելական:

-Գիտե՞ք՝ հիմա Դուք հարցնում եք Ռուսաստանի մասին, ես հասկանում եմ՝ ինչու եք հարցնում: Ռուսաստանն ունի իր պրոբլեմները, մենք՝ մերը: Յուրաքանչյուր պետություն սպասարկում է իր սեփական շահերը: Երևի սովետից մնացած մտածողություն է, որ եթե մենք որոշենք մի բան անել մեզ համար, ապա նրանց կարող է դուր չգալ: Իրենք իրենց բիզնեսն են անում՝ զենք վաճառելով Ադրեբաջնին: Մենք էլ մեր խնդիրները պիտի լուծենք, ինչպես որ ինքներս ճիշտ ենք համարում:

-21-րդ դարում հաղթում են այն պետությունները, ովքեր տնտեսական առաջընթաց են ապրում: Հայաստանը տարածաշրջանային բոլոր ծրագրերից դուրս է մնում՝ ի տարբերություն Ադրբեջանի: Ի դեպ, վերջերս նրանց ԱԳն պաշտոնյաներից մեկը Բաքու-Ախալքալաք-Կարս երկաթգծի բացման առիթով ասել է, թե Հայաստանը կարող է ներգրավվել տարածաշրջանի ծրագրերում միայն այն դեպքում, երբ վերադարձնի Ղարաբաղը…

-Իշչո չեվո… էլ ի՞նչ կուզեին: Ամեն ինչ մենակ տնտեսական առաջընթացով ու այդ երկաթգծով չի որոշվում: Շատ կարևոր է մարդկային գործոնը: Ադրբեջանը ավելի լավ է թող մտածի, որ իրենց բանակում շատ լուրջ ներքին խնդիր կա, իրենք իրար չեն հասկանում, որովհետև մեկը սյունի է, մյուսը՝ շիա: Իրանք առաջին գծում թալիշներին ու լեզգիներին են կանգնեցնում, որոնք չեն ուզում կռվել և շատ արագ փախչում են: Սա բանակի համար ամենավատ ցուցիչն է: Հայ զինվորը երբեք չի փախչում, չի լքում իր դիրքը: Շատ է եղել, երբ թալիշներն ինձ խնդրել են, ասել են՝ օգնեք մեզ: Ես պատրաստ եմ, հաճույքով կօգնեմ, կարող եմ գնալ իրենց՝ Ադրբեջանի բանակում էլ ծառայել, եթե համաձայն են միանալ Ղարաբաղին /ծիծաղ-խմբ./: Մի դեպք պատմեմ. վերջերս գնացել էի Ղարաբաղ, առաջին գիծ: Գնալուց առաջ զանգեցի հրամանատարին, որ գալիս ենք: Դե գիտեք, իրենք մեր հեռախոսներն են լսում, մենք՝ իրենց: Երբ հասանք զորամաս, ինքս վերցրեցի ու սկսեցի լսել ադրբեջանցի հրամանատարին: Նա փնտրում էր իր զինվորներին և առնվազն երեք հոգու՝ տասից, ոչ մի կերպ չէր գտնում…. Հասկանո՞ւմ եք՝ լսել էին, որ գալիս ենք, փախել էին:

-Ինչպե՞ս եք վերաբերվում աղջիկների՝ բանակում ծառայելուն:

-Գիտե՞ք՝ արցախյան պատերազմի օրերին կամավորական աղջիկներ կային, ես գիտեի, որ ժամին նրանց ինչ հարց տամ, իրենք պատասխանը ունեն: Բայց տղաներին այս նույն հարցերը ցանկացած ժամի չէի կարող տալ, որովհետև իրենք կամ քնած էին, կամ էլ եթե քնած չէին, ուրեմն խմած էին: Բանակում կան գործեր, որոնք պահանջում են կանոնավոր պունկտուալություն, որը աղջիկները ավելի լավ կարող են անել: Իհարկե եղել են նաև աղջիկներ, որոնք իրենց շատ լավ են դրսևորել նաև կռվի դաշտում, բայց այնուամենայնիվ առաջին գիծը աղջկա տեղ չէ, ես դեմ եմ աղջիկներին տանել մարտական ծառայության: Բայց աղջիկները կարող են շատ լավ կապավոր լինել, հակաօդային պաշտպանությունում /ՊՎՕ/ որոշ գործեր իրենք հանգիստ կարող են անել, բուժական գործեր իրենք կարող են անել: Ընդհանրապես բանակում կնոջ ներկայությունը պետք է և կարևոր է: Եվ ընդհանրապես բանակում կան ոլորտեր, որոնք ավելի ճիշտ կլինի վստահել աղջիկներին, և աղջիկները կարող են ծառայել՝ կատարելով այդ գործերը:

 

Հարցազրույցը՝  Կարինե Սարիբեկյանի

 

Գլխավոր Թողարկում, Լուրեր, Հարցազրույց
Մեկնաբանությունները փակ են: